Tơ̆ tơring sơlam oei lơ mơmat tat tơ̆ păih Pơmơ̆t dêh char Gia Lai,  Rơ Mah H’Dịu, Bí thư Đoàn xăh Đức Cơ, hlôi pơjing tơdrong jang “Pơlei tơdrong jang tanh bơ̆n reo hơkăt joăt joe hơdruh tơdăm”. Yak blŭng jên iŏk yua lăp đơ̆ng 2 - 3 triê̆u hlak jên 1 khei ăn kơ đe đoàn viên vang jang hơnơ̆ng, mă lei yua kơ hơmĕng tih tên kơ pơlei tơdrong jang kơna sa roi lơ hơdruh tơdăm vang jang. Tơdrong jang âu jang hơdai hăm anih mơdro sa, hơp tak xăh vă pơtho pơhrăm tơdrong jang; chĕng hơmet tơring pơtăm kram; pơgơ̆r hơnih pơdă, tơƀôh tanh sĭt tơklep hăm chă lăng tơmang lăng. Tơdrong jang mơ̆t lơ̆m grŭp 40 tơdrong jang hơgei hloh tơ̆ ‘Măng pơlong Pơjing tơdrong jang sa hơdruh tơdăm tơring tơrang sơnăm 2023. Rơ Mah H’Dịu tơroi:

“‘Nâu jĭ tơdrong ‘lơ̆ng tih tên vă kơdih kâu hơnơ̆ng tơ̆ hơnăp kơnh, tơgop păng plang jơhngơ̆m mơlôh đơ̆ng kơdih lơ̆m tơdrong jang đoàn kŭm nhen hơtŏk jơhngơ̆m đon đơ̆ng jơhnơr mơlôh, ĭnh tơchĕng kăl athei plang jơhngơ̆m hloh dơ̆ng, tơgop hloh dơ̆ng, yua kơ dôm tơdrong jang đơ̆ng kơdih oei iĕ ioch pơting hăm dôm buăl lơ̆m tơring”.

Oei hăm Rơ Châm Suê, oei tơ̆ plei Blang 2, xăh Ia Hung, Gia Lai, jăl trong tơplih tơdrong hơrih ‘noh pơtơm blŭng đơ̆ng khŏm hŏk tơdrong jang. Hŏk đĭ lăm 12, sư kiơ̆ hŏk ki thuơ̆t hang tơ̆ Hnam trưng Cao đẳng Gia Lai đơ̆ng rŏng ‘noh năm jang ăn 1 kŏng ti hang pơm bơ̆n pơsey. Ƀơ̆t jang đĭ hơđăl, kơjăp, đei tơdrong tơgŭm đơ̆ng ŭnh hnam, sư hăm 1,2 ‘nu buăl hŏk so pơih hơnih hang, pơm hloi tơ̆ hnam. Tơdrong tơnăp păng jang klĕp klĕp tơgŭm hơnih jang sư ƀrư̆ ƀrư̆ đei kon pơlei lui ngeh. Ưh khan lăp pơjing tơdrong jang ăn kơdih kâu, Suê oei sơng đei dơ̆ng lơ buăl mơlôh lơ̆m pơlei vang vih hơlơ̆k pơjing tơdrong jang sa.

“Năm lĕch tơ̆ ‘ngoăih jang dôm sơnăm ‘noh dang ei đei hlôh vao bơih ‘noh vih hơlơ̆k jang kơdih. Tơ̆ hnam kŭm đei dôm ‘nhŏng oh lơ̆m lăm sơ̆ hŏk hơdai, dang ei vih jang hơdai. Pơm gre kŏng nŏng, pơyua ăn kon pơlei năm choh, năm tơ̆ mir. Tơ̆ hơnăp kơnh tơdăh tơdrong jang lơ ĭnh gô pơih să dơ̆ng”.

Đơ̆ng rŏng kơ jĭ Covid-19, tơdrong pơjing tơdrong jang sa păr ang pran tơ̆ dêh char Gia Lai, pơm tơdrong ‘lơ̆ng vă kơ lơ hơdruh tơdăm pơ̆n nuih pơjing tơdrong jang sa kơtă hloi tơ̆ pơlei pơla. Lơ̆m noh đei Rơ Châm Awưnh, tơ̆ plei Mrong Yố, xăh Ia Ly.

Hăm 70 triệu hlak jên tŏk iŏk kŭm hăm kơsô̆ jên chă mong pơđom kơ ŭnh hnam, Awưnh hăm klo sư pơtơm blŭng đơ̆ng tơdrong jang choh jang sa rơgoh, yak truh kơjă kăp gĭt kơjăp đunh đai. Pha hăm trong jang joăt joe pơmơ̆ng lơ̆m bơngai mơdro, tơmam jang đei ƀrư̆ ƀrư̆ đei anih tĕch sơđơ̆ng, hơnhăk ăn đei yua mŭk drăm rơđăh ‘lơ̆ng. Đơ̆ng rŏng khei ‘năr pơlong jang păng iŏk đei tơdrong hlôh vao, Awưnh hơnơ̆ng pơih să tơdrong jang, tơklep hơdai mŏ oh drŏ kăn lơ̆m pơlei vang pơm tơlĕch, ƀrư̆ ƀrư̆ hơnhăk cheh phe rơgoh kơ pơlei gơh tĕch tơ̆ anih tĕch mơdro. Lăng ƀôh tơdrong ‘lơ̆ng đơ̆ng tơmam, tŏk bŏk sơnăm 2024, sư pơjing Kŏng ti pơm tơlĕch tơmam đơ̆ng choh jang sa Jrai Ialy, pơgơ̆r pơm tơlĕch cheh phe kiơ̆ trong hrĕp, vei lăng ‘lơ̆ng kiơ̆ hơgăt ‘lơ̆ng Organic păng VietGAP. Tơmam “Jrai Ialy Coffee” đei pơkăp OCOP 3 hơnglŏng, ƀrư̆ ƀrư̆ iŏk đei bơngai răt yua. Rơ Châm Awưnh tơbăt:

 “Dang ei ĭnh hlôi tŏk iŏk jên dơ̆ng vă răt dơ̆ng kơmăy kơmŏk vă pơm cheh phe hơdrĕng ot. Gơnang đơ̆ng jên âu ĭnh hlôi đei yak tŏk lơ̆m trong tơchĕng đơ̆ng bơngai drŏ kăn hơgei. ‘Noh rŏ lăng đơ̆ng rŏng âu gô jang hơdai dơ̆ng dôm mŏ oh drŏ kăn jang kiơ̆ tơdrong jang âu”.

Tơ̆ rŏng dôm tơdrong jang pơjing tơdrong jang sa đơ̆ng hơdruh tơdăm dôm hơdrĕch kon kông dêh char Gia Lai jĭ tơdrong yak hơdai đơ̆ng rim anih jang Đoàn păng tơdrong jang tơgŭm đơ̆ng Teh đak. Lơ̆m dêh char dang ei đei 932 grŭp tŏk iŏk jên pơjao ăn kiơ̆ Khŭl hơdruh tơdăm, tơgŭm hloh 40.000 ŭnh hnam tŏk iŏk hăm akŏm rơkăh hre hloh 2.300 ti hlak jên. Hơdai hăm ‘noh, Anih mong jên Hơdruh tơdăm Gia Lai pơjing tơdrong jang sa hlôi tơlĕch jên, tơgŭm lơ tơdrong jang, pơm tơdrong ‘lơ̆ng sơđơ̆ng ăn dôm tơdrong jang mŭk drăm ‘nao. Đỗ Đức Thanh, Phŏ Bí thư Anih jang đoàn dêh char Gia Lai tơbăt:

“Đĭ đei lơ buăl mơlôh hơdrin yak tŏk, jang kơ tă lơ̆m pơlei pơla, mă lei ‘noh hlôi tơchă hơlen, pơm hla ar hơnăn kŭm nhen tơchă băt hơnih pơm tơlĕch, hơnhăk ăn bơngai răt yua lui hăm dôm tơmam tơm kơ tơring. Đei mĭnh ƀăr ‘nu buăl mơlôh kŭm hlôi tơchă trong pơma dơnuh hăm dôm anih mơdro sa, dôm anih tech mơdro, dôm anih jang tơm vă pơm đei anih răt ăn tơmam đơ̆ng kơdih păng kiơ̆ đơ̆ng noh pơm đei đon lui lơ̆m hơnih tĕch mơdro điện tử kŭm nhen lơ̆m đon lui đơ̆ng bơngai răt yua”.

Gơh ƀôh 1 jơhnơr bơngai mơlôh bơngai kon kông dêh char Gia Lai tŏk bŏk rim năr tơplih đon tơchĕng, kơchăng tĕch mơdro, pơm tơlĕch. Ƀơ̆t đei tơdrong jang tơgŭm pơm hơnih gơnang, tơdrong yak hơdai đơ̆ng rim kơdră anih jang, păng gĭt kăl hloh ‘noh jĭ đei đon lui lơ̆m kơdih, jăl trong pơjing tơdrong jang sa tơ̆ pơlei pơla groi kông tŏk bŏk pơih ăn dôm tơdrong hơiă păng ƀĕnh tơdrong hơmĕng.