Rim pơgê, ‘nhŏng Đặng Văn Khanh, tơ̆ plei Bình Hoà, xăh Bắc Bình, dêh char Lâm Đồng hơnơ̆ng puih hơmet hơdrong, iŏk tơmam hiĕm ăn hlŏh 400 tŏ tơpai. ‘Nhŏng tơroi, adrol sơ̆ jang ƀa pơmat tat dêh, dang ei tơplih ming jang rong tơpai lăp hăm unh hnam ƀiơ̆. Anih pơm hơdrong đei man kơjăp 'lơ̆ng. Đơ̆ng 30 tŏ tơpai yŏng blŭng a, truh dang ei unh hnam đei hloh 400 tŏ. 'Ngoăih kơ rong tơpai New Zealand, unh hnam 'nhŏng oei rong dơ̆ng tơpai bul. Ưh lăp tĕch tơpai yŏng đĕch, anih rong hnam ‘nhŏng oei tĕch tơpai pơm 'nhĕm hai, hăm yă tĕch đơ̆ng 80 - 90 rơbâu 1 kĭ păng 140 rơbâu 1 pôm tơpai yŏng.

‘Nhŏng Đặng Văn Khanh tơroi: “Mih ma duch nă năm yŏng inh tĕch ‘năi, 1 pôm 140.000 hlak. Tơpai kok âu yŏng New Zealand, tôch lăp mưh rong lơ, su kon lơ păng ƀônh tih, tơplih ăn dang 6 khei nhen tơpai bul ‘noh yŏng âu lăp 4 khei đĕch gơ̆h tĕch bơih.”

Hrei ‘nâu, bơngai chă răt tơpai hnam ‘nhŏng tôch lơ, tĕch hloi tơ̆ Phan Thiết, Phan Rang - Tháp Chàm… 1 khei ‘nhŏng Khanh đei iŏk yoa hlŏh jĭt triu hlak jên. 

Hơtaih kơ ‘nŏh ưh đei dang yơ, anih jang xa, tĕch ‘nhĕm rơmo phang tơ̆ tŏ kơ unh hnam ‘nhŏng Bá Hữu Nhi oei hăt kăt hơmet ‘nhĕm păng sơ̆k ‘nhĕm ‘năi, vă tĕch ƀât Tết Nguyên đán âu kơnh. ‘Nhŏng tơroi, ‘mĕh ‘nhĕm rơmo sơ̆k tơ̆ tŏ ‘lơ̆ng, tơdrong blŭng a ‘nŏh athei rơih ‘nhĕm ƀât ‘nao ƀuh kăt, đơ̆ng rŏng kơ ‘nŏh ưh hơmet păng sơ̆k. Păng tơdrong kăl hlŏh dơ̆ng ‘nŏh jĭ athei vei lăng rơgŏh ‘lơ̆ng ăn ‘nhĕm. Mơ̆ng kiơ̆ đơ̆ng kơloăi ‘nhĕm rơmo mă tĕch hăm yă pha ra băl, tŏ sĕt hlŏh ‘nŏh 400.000 hlak 1 kĭ păngh lơ hlŏh ‘nŏh 650.000 hlak 1 kĭ: “Blŭng a ba sơ̆k pơlong năng, đơ̆ng rŏng kơ ‘nŏh đei bơngai truh răt, ba roi tơƀôh ăn đe, roi đunh roi đunh ưh ê jing đei lơ bơngai răt, 1 năr iŏk hlŏh 10 tŏ kơ̆l păng jĭt dôm kĭ ‘nhĕm dơ̆ng mă lei ưh kơmăh vă tĕch. Dang ei, oei pơm tĕch dơ̆ng ‘nhĕm blu vă pơm hơtŏk kơjă tơmam đơ̆ng kơdih.”

Tơ̆ trong plei Bình Hoà, xăh Bắc Bình, ƀơ̆r krao băl pơđeng đơ̆ng đe hơioh năm hŏk; lăng tơ̆ hơtăih ‘nŏh jĭ lơ gre choh oei choh teh hơmet ăn pơyan rei pơtăm ƀa phang... Đĭ đăng pơjing đei 1 um rup tôch hơiă găh tơdrong arih xa ‘nao tơ̆plei Chăm âu.

Tơjê̆ âu, ‘ngoăih kơ iŏk yoa đơ̆ng pơtăm gu ga, jang ƀa, rong rơmo, bơbe… kon pơlei tơ̆ xăh Bắc Bình oei hŏk pơhrăm, tơchĕng hơlen, tơplih ming đon đơ̆ng “jang tơmam đei” jing “jang tơmam đe ‘mĕh răt”; tơlĕch lơ trong jang rong kon tơrong, pơih anih tĕch mơdro… hơnhăk ba iok yoa kơjăp, vang tơgop pơm hơtŏk iŏk yoa ăn unh hnam, pơm ‘lơ̆ng ăn tơdrong arih xa.    

Năm hơdoi hăm tơdrong jang tŏk mŭk drăm, kon pơlei Chăm oei chĕp vei kơjăp păng tưk tơiung dôm kơjă kăp gĭt đơ̆ng tơdrong juăt, jŏh ayŏ kơ dŏ xoang ‘lơ̆ng hơiă kơ hơdrĕch kơdih, kiơ̆ đơ̆ng chĕp vei dôm anih gru groa so nhen (anih soi Pô Patao At, anih soi Pô Nit, anih soi Pô Klaong Kasait…), vei kơjăp dôm tơdrong et soi đơ̆ng kră sơ̆ nhen (Katê, Ramưwan, Rija Negar…), vei kơjăp tơdrong jang so đei (đei tanh brai, pơm bô̆i), tanh hơbăn ao… Tơmât tơdrong juăt lơ̆m tơdrong atŏk tơiung chă tơmang lăng tơpôl, iŏk tơdrong jŏh ayŏ kơ dŏ xoang pơyoa ăn tơdrong arih xa păng jang mŭk drăm tơ̆ tơring.

Ƀok Hắc Văn Quang Huy, Kơdră Anih vei lăng mŭk drăm xăh Bắc Bình, dêh char Lâm Đồng, ăn tơbăt, tơring hơnơ̆ng athei dêh char pơm hơtŏk tơdrong lêh Katê tơ̆ anih soi Pô Nit. Atŭm hăm ‘nŏh adrin tơlĕch tơdrong jang Chĕp vei păng atok tơiung tơdrong jang pơm bô̆i đơ̆ng sơ̆ kơ bơngai Chăm:

“Hăm hơnăp jang đơ̆ng tơring, nhôn tơroi ăn đe ngê̆ nhơ̆n vă đe sư băt tơdrong gĭt kăl đơ̆ng chĕp vei păng tưk tơiung tơdrong jang so đơ̆ng yă ƀok sơ̆ ‘măn ăn. Tơdrong jang âu ưh lăp tơdrong hmă đĕch mă oei jing tơdrong vă chă tơdrong jang ăn tơpôl kiơ̆ đơ̆ng tơdrong jang so dơ̆ng. Kiơ̆ tơdrong vă jang đơ̆ng dêh char ‘nŏh tơring đei 1,2 nơ̆r apinh hăm 1,2 tơdrong vă tơmât lơ̆m trong tơproh jang atŭm, iŏk yoa teh truh sơnăm 2030, trong jang klep sơnăm 2050 păng hlôi đei dêh char kĭ ăn bơih. Nhôn oei athei pơjing Anih ming pơdă tơmam bô̆i Chăm hơdai hăm pơm bô̆i păng hơri hơxoang Chăm.”

Xăh Bắc Bình, dêh char Lâm Đồng đei vă jê̆ 19.000 ‘nu bơngai Chăm, iŏk đei vă jê̆ 37% kơsô̆ kon pơlei. Găh tơring kon pơlei Chăm xăh Bắc Bình, dêh char Lâm Đồng hrei ‘nâu, tơdrong tơnuh hin hot, pơngot rơvet, kơtul jơdư pă đei bơih, tơplih ăn ‘nŏh jĭ um rup kơ 1 tơring tơrang ‘lơ̆ng rŏ, đei ƀôh hăm lơ tơdrong oei tơplih ‘nao ‘lơ̆ng hơiă găh tơdrong arih xa, mŭk drăm, tơpôl. 'Nŏh jĭ 1 tơdrong tơƀôh hơdăh ăn tơdrong mât 1 ƀơ̆r đon păng adrin jang tŏk đơ̆ng kon pơlei vă hơnhăk plei Chăm jang tŏk pran kơjăp kŭm teh đak./.