VOV4.Bahnar – Tơring N’Thol Hạ, apu\ng Đức Trọng, dêh char Lâm Đồng đe\i hlo\h 1.900 u\nh hnam 8.000 ‘nu măt bơngai, lơ\m au bơngai K’ho tơmơ\t hlo\h 80%. Gơnơm tơpl^h kơtang jơhngơ\m đon tơche\ng jang sa, hu\t jơhngơ\m đon gôchang gơnang yoa, tơgu\m djru găh dôm tơdrong đơ\ng Đảng păng te\h đak, tơdrong er^h sa, mu\k drăm kơ kon pơlei tơ\ au hlôi [rư\ [rư\ ato\k tơ iung lơ\m sơnăm 2018.

            Năm ngôi hăm tơring N’Thol Hạ, apu\ng Đức Trọng, dêh char Lâm Đồng lơ\m năr blu\ng sơnăm ‘nao 2019, nhôn măh hlêng hlang kơmăt tơpă mơ\n tơ\ anăp tơdrong tơpl^h kơ m^nh tơring găh lơ ‘no\h bơngai kon kông K’ho au. Hnam hlôi đe\i ming man gơ glơng ghơ glang ‘lơ\ng lie\m; u\nh hơyu\h, trong nơnăm, hnam trương, hnam pơgang đe\i ming man ‘lơ\ng; trong nơnăm pơlei pơla hlôi man hăm xi măng … tơ [o#h hơdăh tơdrong er^h sa kơ kon pơlei ph^ tơto\ dơno\ ‘lơ\ng dơ\ng kơ jăp. Kiơ\ đơ\ng yă Ka Thiều, bơngai K’ho, oe\i tơ\ thôn Yang Ly, tơring N’Thol Hạ, kơ l^h đơ\ng đơ\ng kon pơlei tơpl^h jơhngơm đon tơche\ng, jang sa kơna mă đe\i tơpl^h nhen hre\i au. Ư|h khan lăp hơdrin chă ho\k pơhra\m păng pơm kiơ\ tơdrong hơge\i lơ\m khoa ho\k kih thuơ\t tơmơ\t jang sa mă le\i oe\i pơ\n tơpl^h ‘long pơtăm kiơ\ trong đe\i io\k yua kơ jăp: “Tơdrong er^h sa kơ kon pơlei tơ\ au hlôi tơpl^h lơ. Dang e\i đ^ đăng kon pơlei tơpl^h chu\n na jang m^nh pơyan vă chă pơtăm ‘nhot sa, pơtăm ‘long pơmur rong sơdrông pơm brai ngăl. Pơtăm pơmur rong sơdrông pơm brai ‘no\h tok bo\k kơtang hlo\h, lơ u\nh hnam hlôi yak hlo\h dơnu\h hin, iung pơdro\ng đơ\ng hăp. Sơ\ u\nh hnam ba je\i tôch dơnu\h, lăp đơ\ng ro\ng đe\i te\h đak tơgu\m djru, ăn to\k io\k kon jên vă tơpl^h pơtăm ‘long pơtăm, gơnơm đơ\ng no\h kơna u\nh hnam mă yak hlo\h dơnu\h, păng [rư\ [rư\  er^h sa sơđơng”

            Đơ\ng chă jang sa hơdro# jang mir [a păng chehphe dang e\i kon pơlei hlôi chă jang bơ\n chu\n ‘nhot, pơkao lơ\m au đe\i vă je# 1.200ha ‘nhot păng hlo\h 60ha pơkao, lơ\m au đe\i 36 ha jang sa lơ\m hnam pơn^l – hnam hơdrau păng 340 ha jang kiơ\ kmăi kmo\k tơruih kơ d^h. Gơnơm đơ\ng no\h, pơm ăn jang sa lơ\m 1 ha tơ\ tơring N’Thol Hạ io\k đe\i 153 tr^u hlak jên lơ\m 1 sơnăm, jang sa io\k đe\i jo# dôm ăi măt bơngai ‘no\h 47 tr^u hlak jên lơ\m sơnăm. Tơdăh 10 sơnăm hơdrol, tơring N’Thol Hạ đe\i tru\h 62% u\nh hnam dơnu\h, ‘no\h dang e\i u\nh hnam dơnu\h au lăp pă vă je# 3%.

            {o#h hơdăh tơdrong tơpl^h ‘nao tôch kơtang, tơdrong er^h sa mu\k drăm hơnơ\ng ato\k tơ iung kơ pơlei pơla po, [ok K’Breo, kră pơlei Đoàn Kết, tơring N’Thol Hạ chơt hơ iă tơbăt, jơhngơ\m đon gôchang gơnang yua hlôi hu\t tơ\ ro\ng. U|nh hnam ayơ je\i đe\i jơhngơ\m đon hơdrin jang sa, tơ iung pơjing er^h sa ph^ tơto\ dơno\ ‘lơ\ng dơ\ng kơ jăp, gơ\h hơge\i oei sa ‘lơ\ng. Đe\i jơhngơ\m đon lăng tông nông gia kơ jăp đơ\ng kơdră tơring, kang [o# kih thuơ\t pơtru\t cho\h jang sa pơtho tơbăt tôch rơhăo găh cho\h jang sa, rim tơdrong jang pơting d^h băl jang sa, tơdrong jang vang kơru\n tơ iung pơjing tơring tơrang ‘nao, tơgu\m djru d^h băl ato\k tơ iung mu\k drăm u\nh hnam, tơ iung pơjing er^h sa ‘lơ\ng lơ\m koeng [ôt … đe\i jang kiơ\ kơtang, pơjing rơvơn ăn kon pơlei tơgoăt tơgoăl d^h băl kơ jăp, tơ iung pơjing pơlei pơla ato\k tơ iung. Kră pơlei K’Breo tơbăt hơdăh: “Jơhngơ\m đon gôchang gơnang yoa dang e\i pă đe\i. Hre\i au kon pơlei hlôi băt pơtăm ‘long pơmur rong sơdrông pơm brai, băt hơdrin jang sa, mu\k drăm hlôi ato\k tơ iung bơih. Ba bơngai kră pơlei [o#h lơ lo\h chhôk dêh, hơnơ\ng chă pơro# pơ rôp pơtho khan ăn kon pơlei akhan kơd^h kau bơ\n hơdrin chă jang sa, ư\h kơ gơ\h gôchang gơnang đơ\ng bơngai nai, ‘no\h jing hơdrin jang sa vă er^h sa roi năr roi đe\i [o#h”

            Ư|h khan lăp mu\k drăm ato\k tơ iung, rim trong tơle\ch jang găh jang pơgang, jo\h ayo\, pơtho pơhra\m kơ N’Thol Hạ je\i jơne\i kơtang păng jing tơring đe\i drơ\ng nơ\r tơring tơrang ‘nao đơ\ng sơnăm 2016. Kiơ\ kơ [ok Lê Bá Dương, Kơ ie\ng Kơdră che\p pơgơ\r tơring N’Thol Hạ, tơdrong cho\h jang sa, sơđơng te\ch mơdro păng ato\k kơtang jang sa io\k đe\i kơ jăp ăn kon pơlei jing tơdrong mă kơdră tơring lăng kơ jăp. Kơ yuơ lơ lo\h, ‘ngoăih chă hơvơn kon pơlei hơdrin jang sa, pơm tơlech đe\i tơmam drăm ‘lơ\ng, te\ch măt, tơdrong tơchă bơngai jang hơdoi vă jang sa păng răt io\k tơmam drăm ăn kon pơlei đe\i kơdră tơring lăng tông nông gia kơ jăp. “Lơ\m khe\i năr au ki,nhôn hlôi chă poro# pơ rôp kon pơlei tơpl^h chu\n na m^nh pơyan dăh mă mir pơgar chehphe kră kru\t vă tơpl^h pơtăm ‘nhot, pơkao, pơtăm ‘long pơmur rong sơdrông pơm brai ‘no\h je\i hlôi io\k yua kơ jăp. Lơ\m khe\i năr kơnh nhôn hơdrin jang ‘lơ\ng hlo\h dơ\ng tơdrong au pơm lơ liơ vă kon pơlei jang sa đe\i io\k yua lơ hlo\h dơ\ng. Trong jang kơ tơring lơ\m khe\i năr kơnh ‘no\h pơm lơ liơ ‘no\h hăm kon pơlei pơtăm ‘nhot pơkao ‘moi kiơ\ trong cho\h jang sa hăm kmăi kmo\k hơge\i le\i tơgoăt jang hơdoi hăm hơp tak xah dăh mă rim ko\ng ty vă đe\i an^h răt io\k pơgo\h dôm tơmam drăm au”

Đơ\ng mă tơring tơnap tap hlo\h, kơdrơ\m kon pơlei kon kông kơ apu\ng Đức Trọng, mă le\i gơnơm tơpl^h jơhngơ\m đon tơche\ng, trong jang sa, N’Thol Hạ ư\h khan lăp yak hlo\h dơnu\h hin mă le\i oe\i iung kơtang tơ iung pơjing er^h sa ph^ tơto\ dơno\ ‘lơ\ng dơ\ng kơ jăp. Hăm io\k đe\i jơne\i t^h tên, ư\h kơ jor tơdrong er^h sa, mu\k drăm kơ kon pơlei bơngai K’ho tơ\ au gô hơnơ\ng ato\k tơ iung kơtang hlo\h dơ\ng lơ\m sơnăm ‘nao 2019.

Bơngai ch^h: Quang Sáng

Tơblơ\ nơ\r: Amazưt