VOV4.Êđê- Hruê 16/07/1999 Hà Nội mâo UNESCO mđup brei ana\n knăl “{uôn pro\ng kyua klei êđăp ênang”. Truh kơ ara\ anei, Hà Nội – [uôn pro\ng kyua klei êđăp ênang tal êlâo ti Châu Á mrâo bo\ 20 thu\n. Mnơ\ng yuôm bhăn mơ\ng Hà Nội amâo djo\ kyua kno\ng mâo sang lu tal, du\m kban mrâo mrang ti [uôn pro\ng, du\m êlan dơ\ng pro\ng mâo du\m pluh êlan êdeh, amâo dah du\m anôk bruă tuh tia mkra mjing du\m êklăk đôlar ôh… [ia\ dah ti du\m knhuah gru djuê ana, ti klei hd^p jăk siam mse\ si klei bi êwa grăp hruê.

Hà Nội kgu\ aguah ưm h^n êdi mơ\ng du\m kiêng, đang mnga mơ\ng [uôn pro\ng. Gu\ du\m phu\n kyâo p’pro\ng ênao êa Hoàn Kiếm, Hồ Tây, công viên Lê nin, Cầu Giấy, đang mnga Lý Thái Tổ, Paster... 1 hruê mrâo mphu\n k]ưm hlăk êjai yang hruê ka [le\ mơh, ho\ng ênai nhạc jăk j^n mơ\ng du\m klei bi ktang mjuăt asei mlei pioh kơ mnuih khua mduôn. Amâo dah du\m klei kdo\ erobic, amâo dah klei kdo\ mui` mtluk mtlak pioh kơ phung khua thu\n, du\m klei bi ktang asei mlei hrut giê kơ phung hlăk ai. Amâo dah êlưih h^n jing pah mlâo mnu\, êbat jơ\ng.

Mơ\ng du\m pluh thu\n ho\ng anei, ti lu đang mnga, anôk jăk j^n mơ\ng [uôn pro\ng dưi mprăp lu mta mnơ\ng yua mse\ si giê hrut, kdrăp kpư\ mgei asei mlei, kdrăp ]huang... pioh ktang mjuăt asei mlei. 1 ]ô mnuih [uôn sang ti anei brei thâo:

“Nao ktang mjuăt asei mlei ti êngao mâo êwa ang^n doh, êbat jơ\ng, hriăm erobic, pah mlâo mnu\”.

Amâo mâo thâo ôh ti anôk mnuih [uôn sang khăp ]ia\ng h^n kơ kyâo mtâo mkă ho\ng ti anei. Ti djăp kdrê] êlan ăt [uh mơh du\m boh êdeh mdiăng ana kyâo, mnga găn nao. {ia\ đui] go\ êsei amâo mâo 1 abu\ mnga djiêu bir sang, amâo dah abu\ mnga hlăm sang. Du\m phu\n kyâo mtah mơ\ng [uôn pro\ng dưi ]ih mrô lehana\n kriê dlăng ksă êmă.

3 thu\n ho\ng anei, Hà Nội pla mrâo êbeh 970 êbâo phu\n kyâo truh giăm 98% hlăm hdră k`ăm pla 1 êklăk phu\n kyâo truh kơ thu\n 2020, đru mguôp mjing wa\l hd^p mda jăk siam lehana\n mhro\ klei ]h^ djhan kơ [uôn pro\ng. Hà Nội ăt tuôm ktuh êyuh ai tiê kơ du\m êtuh phu\n kyâo mtah pioh ba yua kơ du\m hdră bruă êpul êya. Leh hdră bruă pla kyâo mtah thu\n 2015 truh kơ ara\ anei, grăp hdră bruă djo\ tuôm klei hd^p kyâo mtâo, khua g^t gai [uôn pro\ng bi mă klei blu\ hrăm mơ\ng phung thơ\ng kơ bruă, lehana\n mnuih [uôn sang. Hdră bruă mbe\ phu\n kyâo ăt mâo klei hâo hưn kpă ênuah. Hoàng Cao Thắng, k’iăng khua Knơ\ng bruă Ru\ mdơ\ng [uôn pro\ng Hà Nội brei thâo:

“Hlăm hruê mlan êgao, [uôn pro\ng hluê ngă leh du\m hdră bruă p’pro\ng, k[^n ai tiê kơ bruă mbe\ ana kyâo. Hmei mbe\ mđue# leh kơ 3 anôk p’pro\ng ana\n jing ti anôk bi kuh êlan ti knhal 3 ho\ng êlan dơ\ng pro\ng mrô 5, ti anôk bi kuh êlan Vĩnh Ngọc kdriêk Đông Anh lehana\n anôk bi kuh êlan ti krah Thăng Long lehana\n êlan dơ\ng pro\ng mrô 70 ti anei mâo lăn huơ\ng ]ia\ng mbe\ mđue# lehana\n ba pla h’^t kjăp ti anei. Ênoh kyâo hd^p hmei t^ng knăl hlăm brô 80 – 85”.

Hà Nội ngă tluh tlư` ai tiê phung tuê kyua dah ăt kriê pioh du\m knhuah siam ê[a\t jăk j^n, mâo mă hjăn păn mơ\ng [uôn pro\ng phu\n du\m êbâo thu\n dhar kreh, ho\ng 1 ngăn dhar kreh [uôn pro\ng ngă mkra mdê hjăn mơ\ng du\m mta bruă ngă ho\ng kiê kngan mâo lu h[uê ênuk. Du\m ana\n êlan Hàng Than, Hàng Thiếc, Hàng Mành, Hàng Bông, Hàng Bạc... siă suôr ho\ng du\m boh sang, du\m boh sang ]h^ mnơ\ng [ơ\ng huă du\m êtuh thu\n. Siă suôr ho\ng alu\ wa\l mnuih [uôn sang jiă [a\l knhuah gru mơ\ng [uôn pro\ng êbâo thu\n, jing ai jak iêu amâo djo\ kno\ng ho\ng phung tuê hiu ]hưn hlăm ala ]ar đui] ôh, [ia\dah lo\ ba klei tluh tlư` wa\t ho\ng mnuih [uôn sang [uôn pro\ng phu\n.

{ia\ đui] [uôn pro\ng mâo ênao êa hlăm [uôn pro\ng, du\m ênao êa du\m êbâo thu\n jing mta phu\n mơ\ng ngăn dhar kreh mse\ si ênao êa Gươm, ênao êa Tây siă suôr ho\ng du\m klei yăl dliê đă đưm kơ bruă mko\ mjing lehana\n kriê mgang ala ]ar. Hlăm ală mta phung ngă bruă ksiêm, Tiến sĩ Nguyễn Viết Chức, khua Anôk bruă Dhar kreh Thăng Long la] Hà Nội jing [uôn pro\ng jăk siam hlăm alu\ wa\l châu Á lehana\n dlông ro\ng lăn:

“Thu\n mơ\ng [uôn pro\ng jing [uôn pro\ng 1 êbâo thu\n, 1 êbâo thu\n ana\n ăt lui pioh du\m knhuah mâo mă hjăn păn gơ\, păt dah mâo [uôn hlăm [uôn pro\ng. Kyua mâo [uôn, sơnăn `u mâo sang yang, mâo anôk ngă yang, kuh mpu\. Knhuah ngă mkra đưm sui ho\ng anei du\m êbâo thu\n, mâo du\m knhuah ngă mkra ăt truh du\m êtuh thu\n mơh, ]uôr sang kđo\ng kơ dlông jiă [a\l knhuah gru châu Á, [uôn pro\ng đưm. {ia\dah `u ăt tu\ mă dhar kreh mơ\ng êgar Yu\ ana\n jing alu\ wa\l hđăp, ti ana\n mâo lu sang pro\ng, pluă mb^t hlăm ana\n jing du\m đang kyâo mtah ti alu\ wa\l Tây hđăp”.

Êbat jơ\ng hiu ju\m ênao êa Gươm hlăm adiê tlam knhal jih hruê kăm, bi m^n [uh Hà Nội êđăp ênang, `ăt kriêp. Trah dlăng êlah êa êngeh [hang mse\ si ală k^ng ]ia\ng phung nghệ sỹ êlan klông ]ih ka] knhuah hd^p mơ\ng asei mlei pô, lehana\n đăm wơr mu\t ]hưn hlăm du\m kdrê] êlan riêng gah ]ia\ng ruah blei du\m mta mnơ\ng djă pioh amâo dah ]ia\ng [ơ\ng 1 mta mnơ\ng djiêu êlan… srăng [uh Hà Nội siam ti djăp k’kiêng. Amâo djo\ kno\ng du\m ana\n đui] ôh, [ia\dah mrâo anei khua knu\k kna Ôstraylia êbat jơ\ng ju\m ênao êa Gươm, khua mil ]hil Prăng hiu ]hưn hlăm êlan hđăp, khua mil ]hil Mi dôk [ơ\ng [ung ti 1 boh sang ]h^ mnia ênoh êlưih anôk êlan hđăp… Mơ\ng du\m boh tu\ dưn đă đưm ana\n mjing klei jak iêu ho\ng êbeh 26 êklăk gưl ]ô tuê hiu ]hưn nao kơ Hà Nội hlăm thu\n 2018 lehana\n 14 êklăk gưl ]ô tuê nao ]hưn kơ [uôn pro\ng 6 mlan ako\ thu\n anei./.

  H’Mrư Ayun pô mblang