VOV4.Êđê - Jih klei hd^p bi blah kơ klei mtlaih êngiê djuê ana, mtlaih êngiê anak mnuih, Khua g^t gai Hồ Chí Minh kno\ng mâo sa klei ]ia\ng pro\ng êdi si be\ nga\ ]ia\ng kơ ala ]ar dưi mâo klei êngiê, mnuih [uôn sang dưi êngiê, grăp ]ô dưi mâo klei hơ\k mơak. Kyua ana\n, Êlâo kơ djiê amâo djo\ kno\ng `u lui leh kơ Kluôm Đảng, l^ng kahan, mnuih [uôn sang sa knhuah hd^p jăk, sa klei m^n pro\ng, sa bruă pro\ng, [ia\dah `u lo\ dơ\ng lui Hră ]ih h[uê ênuk. Khă gơ\ ~u ]ih leh: “Kno\ng lui [ia\ klei blu\” leh ana\n “blu\ klah ]u\n ma\ đui]” [ia\dah hră Khua g^t gai Hồ Chí Minh ]ih mta\ mtăn êlâo kơ djiê jing leh sa hră mơar h[uê ênuk yuôm bhăn.

Bi hơr 50 thu\n hluê ngă Klei Khua g^t gai Hồ Chí Minh mta\ mtăn êlâo kơ `u djiê, hlăm hdră hruê anei, alum kơ [^ng găp hmư\ klei ]ih ho\ng ako\ “ Ênoh yuôm mơ\ng sa hră mơar h[uê ênuk”.

Prue# tal êlâo hlăm hra\ mta\ mtăn êlâo kơ djiê mâo Khua g^t gai Hồ Chí Minh ]ih hlăk hruê 10/5/1965. Hlăk ana\n `u ]huak ti thu\n 75, asei mduôn leh “mn^ anei amâo jăk mâo ôh” mse\ ho\ng klei pô duê Đỗ Phủ (ênuk mtao Đường, Trung Quốc la]). Ruah hlăm sa hruê siam, hlăm wưng bi hdơr hruê kkiêng kơ pô, êjai asei mlei ăt adôk suaih, klei m^n adôk kjăp, `u mâo ]ih leh du\m prue# mta\ mtăn kơ kluôm Đảng, jih jang l^ng kahan, lehana\n mnuih [uôn sang. Mơ\ng hruê 10 – 14/5/1965, grăp hruê `u pioh [ia\ êdi mâo sa mmông ]ia\ng ]ih, lehana\n bi leh hra\ mta\ mtăn êlâo kơ djiê mâo jih jang 3 po\k mơar, mơ\ng `u pô ]oh hra\, mb^t ho\ng kdrê] ako\, kdrê] phu\n lehana\n kdrê] knhal tui], lehana\n `u bi kla\ ana\n `u kơ ana\n. Pô ksiêm duah kơ klei hd^p brua\ knua\ khua g^t gai Hồ Chí Minh, Tiến sĩ Chu Đức Tính, khua kia\ kriê Sang dăp pioh ngăn drăp Hồ Chí Minh mblang:

“Hra\ Awa Hô ]ih klei mta\ mtăn êlâo djiê lui] hlăm 5 thu\n dôk ]ih, `u ]ih êjai `u dôk mâo klei suaih pral, klei m^n mnga] ta]. 5 thu\n mtam yơh, Awa ma\ hlăm 10 po\k mơar ]ih ho\ng kngan, [ia\dah hlăm 10 po\k mơar ana\n drei ktuê răk, drei thâo mtam Awa amâo mâo wơr sa ]ô mnuih ôh, kăn wơr sa mta brua\ rei. Kyuana\n, klei awa mta\ dưi yap jing sa mta po\k hra\ bi klin jih jang brua\ knua\ s^t, ta\ êlan kơ klei hd^p mgi dih, po\k brei êlan kơ Đảng drei hlăm klei lo\ dơ\ng đ^ nao kơ ana\p”.

Jih jang klei mta\ mtăn lehana\n klei Khua g^t gai Hồ Chí Minh mta\ mtăn ana\n jing bo\ ho\ng klei yuôm bhăn kơ h[uê ênuk, kơ ênuk ara\ anei, bo\ ho\ng ai tiê klei khăp. Ana\n jing klei m^n kơ brua\ mko\ mjing Đảng păn brua\ doh mnga], kjăp ktang; hluê ngă hdră êlan yang [uôn, mđ^ kyar klei duh mkra, dhar kreh, dưn yua anak mnuih, amâo mâo mdei mđ^ kyar klei hd^p mda mnuih [uôn sang, lo\ bi hriăm mbo\ knhuah cách mạng kơ gưl êdei, gơk gơk hdră êlan yang [uôn ngă phu\n, mlih mrâo nanao klei hd^p… K’ia\ng nai pro\ng, nai pr^n Doãn Thị Chín, Khua anôk brua\ klei m^n Hồ Chí Minh, Sang hra\ ksiêm hriăm kơ brua\ klei mrâo, lehana\n hâo hưn la]: Hla\m hra\ mơar Khua g^t gai Hồ Chí Minh mta\ mtăn ana\n prue# tal êlâo jing la] kơ Đảng. Ana\n mơh jing klei ~u dôk bi m^n nanao hla\m jih klei hd^p brua\ knua\ cách mạng `u. Păn kjăp klei m^n mơ\ng `u, klei bi hgu\m mguôp hlăm Đảng mâo leh Đảng mđing, boh nik hlăm wưng ara\ anei. Ana\n jing sa klei bi knăl ktang mâo bi kla\ klei tu\ dưn mơ\ng klei khua g^t gai mta\:

“Ho\ng gru bi hmô mnga] mơ\ng klei hd^p pô, Khua g^t gai Hồ Chí Minh dưi bi êdah leh ai tiê bi mguôp, lehana\n klei thâo bi jưh kna hlăm Đảng, yap anei jing sa kdrê] yuôm bhăn hlăm klei bi mguôp hlăm Đảng. ~u mâo klei mta\ “Đảng brei mâo klei thâo bi khăp hdơ\ng găp”. Hlăm hra\ mta\ mtăn, Hồ Chí Minh lo\ m`a\ kơ knhuah hd^p êjai Đảng jing pô păn brua\. Tui si ~u, Đảng păn brua\ jing knhuang bi mlih pro\ng hlăm klei Đảng ngă brua\. Đảng păn brua\ mâo klei dưi kơ klei kia\ kriê gưl mnuih ngă brua\, lehana\n djuê ana ru\ mdơ\ng tu\ jing yang [uôn mrâo – yang [uôn ngă phu\n. }ia\ng bi leh brua\ cách mạng ana\n, Đảng brei mâo “Knhuah hd^p jing dhar kreh”.

Sa klei m^n êdah êdi hlăm hra\ mta\ mtăn ana\n mơ\ng khua g^t gai jing kơ klei m^n thâo mpu\ kơ mnuih [uôn sang, je\ giăm ho\ng mnuih [uôn sang. Ngă jăk klei awa mta\, Đảng mtru\n leh lehana\n g^t gai mnuih [uôn sang ngă klei mlih mrâo, [rư\ hruê [rư\ mđ^ kyar klei hd^p mnuih [uôn sang. Nai pro\ng, nai pr^n Hoàng Chí Bảo pô thơ\ng kơ brua\ gưl dlông, jing leh khua hlăm êpul g^t gai brua\ hlak mblang gưl dlông la]: }ia\ng kơ lăn ]ar mâo klei đ^ kyar kjăp, klei hd^p mda mnuih [uôn sang dưi lo\ mđ^ h^n, snăn Đảng brei mâo klei thâo mpu\ kơ mnuih [uôn sang, je\ giăm ho\ng mnuih [uôn sang djo\ ho\ng klei khua g^t gai Hồ Chí Minh mta\, lehana\n mâo nanao klei bi kla\, mta\ ]ua\n, lehana\n brua\ klam ho\ng kđi ]ar hlăm Đảng, jing: ma\ brua\ kơ mnuih [uôn sang:

“Klei yuôm bhăn h^n mmông anei jing duh m^n kơ klei hd^p mnuih [uôn sang, kyuadah anei jing phu\n agha ]ia\ng kơ brua\ mjua\t knhuah kđi ]ar. Tal dua, ]ia\ng mse\ si klei khua g^t gai Hồ Chí Minh la]: Duh kơ klei hd^p mda mnuih [uôn sang amâo mâo djo\ kno\ng kơ klei hd^p, [ia\dah duh wa\t kơ ai tiê klei m^n, ]ia\ng kơ mnuih [uôn sang mâo djăp klei dưi. Mâo klei thâo săng kơ mnuih [uôn sang, ngă brua\ kyua kơ mnuih [uôn, snăn kơh mnuih [uôn sang răng mgang. Kyuana\n ma\ klei ktang mơ\ng mnuih [uôn sang. Ana\n yơh jing mnư\ mnang kjăp kơ cách mạng”.

Hlăm hra\ klei khua g^t gai mta\ mtăn êlâo kơ djiê, jing klei mta\ mtăn knhal tui] mơ\ng sa ]ô khua g^t gai mbrua\, sa ]ô ngă brua\ cách mạng hing ang mâo klei thâo [uh kbưi. Ti ana\n, ~u bi êdah leh klei mbrua\ hlăm klei đua klam pro\ng ho\ng Đảng, kơ klei kdơ\ng mblah Mi mtlaih ala, ho\ng hđeh gưl mrâo, jih jang mnuih [uôn sang ho\ng brua\ Cộng sản, lehana\n mnuih ngă brua\ tar ro\ng lăn. {ia\dah hla\m kluôm klei mta\ mtăn ana\n mâo dua boh hra\ “Đảng” lehana\n “mnuih [uôn snag”. Anei jing klei brei mđing tal êlâo hlăm klei hd^p ~u. Jing leh klei bi knăl yuôm bhăn kơ h[uê ênuk yuôm bhăn hlăm hra\ mơar anei./.