VOV4.Êđê - Să Liên Đầm, kdriêk Di Linh, ]ar Lâm Đồng, mâo 5 boh [uôn mnuih [uôn djuê [ia\ ho\ng êbeh 2 êbâo 400 go\ êsei. Truh kơ ara\ anei, kluôm să kno\ng adôk 217 go\ êsei mnuih [uôn sang djuê [ia\ dôk hlăm klei [un [in. Wưng Tit Đinh Dậu anei, Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Liên Đầm mb^t ho\ng du\m knơ\ng bruă, êpul êya k[^n ai tiê kơ bruă kriê dlăng Tit kơ go\ êsei [un, giăm [un, ho\ng ai tiê amâo lui mnuih [uôn sang dôk ư\ êpa k[ah wư hlăm wưng tit. K’Thuận, K’iăng khua Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Liên Đầm brei thâo:“ Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să mđing dlăng h^n kơ du\m go\ êsei [un leh ana\n go\ êsei giăm [un amâo lui digơ\ k[ah ]hum ao ]u\t h’ô, k[ah huă [ơ\ng hlăm wưng yan mnga anei. Să lo\ dơ\ng ]ih ana\n du\m go\ êsei [un leh ana\n mko\ mjing mđup brei mnơ\ng kơ du\m go\ êsei [un [in h^n ti alu\ wa\l. Êngao kơnăn, Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Liên Đầm iêu lac\ leh du\m Anôk bruă mnia mblei, anôk ]h^ mnia hrăm mb^t hluê ngă bruă hla hmum hruôm hla t^, đru mnuih [uôn sang [un drông tit m’ak m`ai./.

Ti sa\ Tam Bố, kdriêk Di Linh, ]ar Lâm Đồng, brua\ knu\k kna alu\ wa\l mđing leh ana\n dla\ng kriê êdi kơ mnuih [uôn sang djuê ana [ia\. Sa\ iêo lac\ mtru\t mjhar leh du\m anôk brua\ duh mkra mnia mblei mb^t ho\ng brua\ knu\k kna alu\ wa\l ru\ mdơ\ng 2 boh sang kơ go\ êsei [un dleh dlan kơ sang dôk, mka\p 13 boh ma^ jah rơ\k leh ana\n 10 bro\ng mgơ\ng êa kơ go\ êsei [un nga\ brua\ lo\ hma. Brua\ mpra\p drông Tết dôk mjê] rua\t hluê nga\. Aduôn K’Đời, K’ia\ng khua dla\ng brua\ Đảng sa\ Tam Bố, kdriêk Di Linh brei thâo:“ Tết truh yan mnga hriê, brua\ Đảng leh ana\n brua\ knu\k kna alu\ wa\l nao ]ua\ êmuh mnuih [uôn sang, mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ni kih mdoh pưk sang, êlan klông, ka\ hla ]hia\m gru m’ak Đảng, m’ak yan mnga, mjing ai êwa drông yan mnga leh ana\n mâo klei bi hgu\m mguôp plah wah brua\ Đảng, brua\ knu\k kna ho\ng mnuih [uôn sang, mjing boh kdru\t tu\ drông thu\n bhang mrâo ho\ng lu klei ]ang hma\ng nga\ brua\ duh mkra đ^ kyar h^n mka\ ho\ng thu\n hđa\p. }ang hma\ng mnuih [uôn sang [ơ\ng Tết trei mđao, yâo m’ak, bi hgu\m mguôp, mâo klei suaih pral nga\ brua\ duh mkra, ]ia\ng kơ gra\p go\ sang mâo klei đ^ kyar h^n hla\m thu\n anei”./.

Ti du\m kdriêk [un [in h^n kluôm ala, să Quảng Khê, kdriêk Dak Glong, ]ar Daknông, hlao mkrah wah ênoh go\ êsei dôk hlăm klei [un [in. Să mâo 24 djuê ana ayo\ng adei dôk hd^p mb^t, hlăm ana\n mnuih [uôn sang djuê ana [ia\ mâo giăm 2/3 ênoh mnuih [uôn sang. Ho\ng hdră bruă amâo lui hlei go\ êsei amâo mâo Tit, brua\ knu\k kna alu\ wa\l mb^t ho\ng du\m êpul êya mâo leh lu hdră bruă ngă nao ]ua\ dlăng, mđup myơr mnơ\ng, đru mnuih [uôn. K’Siêng, K’iăng khua Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Quảng Khê brei thâo:“ Brua\ Knu\k kna să po\k ngă leh bruă nao duah dlăng du\m boh [uôn. Thâo klă ana\n du\m go\ êsei dleh dlan, go\ êsei knu\k kna dlăng ba… ]ia\ng mâo hdră đru brei klă s^t. Brua\ Knu\k kna mơ\ng ]ar nao truh kơ kdriêk, să kah mbha prăk bi liê ]ua\ dlăng, mđup brei mnơ\ng kơ du\m go\ êsei. Du\m êpul êya, mnuih mâo ai tiê kmah thâo pap, du\m anôk bruă bi mje\ mjing ho\ng du\m boh [uôn, leh ana\n êpul bruă mnia mblei dôk hlăm alu\ wa\l… mâo leh lu klei đru mguôp, đru kơ du\m go\ êsei dleh dlan mâo klei găl [ơ\ng tit, leh ana\n mko\ mjing drông Tit m’ak m`ai ti du\m boh [uôn./.

Hà Tây jing sa hla\m du\m sa\ dleh dlan êdi mơ\ng kdriêk }ư\ Pah, ]ar Gialai ho\ng êbeh mkrah wah ênoh go\ êsei jing go\ êsei [un leh ana\n 190 boh go\ êsei gia\m [un, pa\t ]ia\ng jih jing mnuih djuê ana Bahnar s’a^. Ho\ng klei m^n amâo mâo lui hlei go\ sang k[ah mnơ\ng [ơ\ng hla\m gưl Tết, brua\ knu\k kna alu\ wa\l mb^t ho\ng du\m êpul brua\, mnuih mâo ai tiê kmah đru leh mnơ\ng [ơ\ng hua\ ]ia\ng êdi kơ mnuih [uôn sang. Thoah, Khua kia\ kriê sa\ Hà Tây, kdriêk }ư\ Pah la] snei:

“ Hluê si hdra\ êlan mtru\n mơ\ng brua\ Đảng leh Knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa sa\, amâo lui sa ]ô mnuih [uôn sang k[ah êwư hla\m gưl Tết, hmei lo\ ksiêm dla\ng w^t jih go\ êsei [un, gia\m [un ]ia\ng đru du\m mta mnơ\ng hla\k ]ia\ng êdi mse\ si braih hua\, bột ngọt, [ung hdang krô”./.

Thu\n 2016, brua\ knu\k kna leh ana\n mnuih [uôn sang să Đak Ang, kdriêk Ngọc Hồi, ]ar Kontum hluê ngă jăk du\m hdră mđ^ kyar bruă duh mkra, ngă rue# leh du\m hdră k]ah jao. Boh nik gơ\, knu\k kna jak iêu leh mnuih [uôn sang du\m djuê ana hlăm alu\ wa\l hluê ngă jăk klei iêu la] “ Jih jang mnuih [uôn sang hgu\m mguôp mko\ mkra klei hd^p mda dhar kreh ti alu\ wa\l”. Kluôm să ara\ anei mâo 3 boh [uôn dưi tu\ yap jing [uôn dhar kreh gưl kdriêk, 3 boh [uôn dưi tu\ yap jing [uôn đ^ kyar. Êlâo kơ Tit Nguyên đán Đinh Đậu thu\n 2017, bruă kriê dlăng kơ mnuih [uôn sang ti alu\ wa\l mâo du\m gưl, du\m knơ\ng bruă hluê ngă jăk, mâo boh tu\ dưn. A Pháo, Khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Đak Ang brei thâo:“ Grăp thu\n, Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să prăp êmiêt kơ hdră êlâo kơ Tit Nguyên đán ]ia\ng mnuih [uôn sang m’ak drông yan mnga mrâo. Du\m knơ\ng bruă, êpul êya bi nao duah dlăng, ]ih ana\n du\m go\ êsei knu\k kna dlăng ba, go\ êsei ngă bruă tu\ dưn ho\ng cách mạng, du\m go\ êsei dleh dlan h^n. Ho\ng du\m go\ êsei [un, grăp ]ô mnuih tu\ mă mâo 15 kg braih, đru brei prăk kơ grăp ]ô mnuih mơ\ng 100 truh 200 êbâo prăk. Hdră êlan mtru\n mơ\ng să, ana\n jing jih jang du\m go\ êsei hlăm alu\ wa\l dưi drông Ti ho\ng klei h’uh mđao, hơ\k m’ak, yâo ê[a\t. Rơ\ng amâo mâo lui hlei go\ go\ êsei ư\ êpa hăm 3 hruê [ơ\ng Tit.

Thu\n 2016, kyua dưi lo\ ma\ ]an 20 êkla\k pra\k duh bi liê, ana\n Rơ }a\m Quý, kkiêng thu\n 1993, ti [uôn Plei Ngay Yo, sa\ Ia Ka, kdriêk Ia Grai, ]ar Gialai duh bi liê nga\ leh gru hmô mđ^ kyar brua\ duh mkra rông u\n mnu\, đru mđ^ hnư hrui w^t. Ho\ng 1 ha 7 đang kphê, 100 phu\n tiêu, 2 sao ênao êa rông kan leh ana\n rông 30 drei u\n ba w^t leh kơ go\ sang `u êbeh 100 êkla\k pra\k mnga. Du\m gru hmô mđ^ kyar brua\ duh mkra ba w^t leh klei tu\ dưn, hnư hrui w^t h’^t, kyua ana\n  Rơ }a\m Quý mpra\p leh dja\p ênu\m mnơ\ng mnua\ mb^t ho\ng go\ sang drông Tết djuê ana. “ Kyua dưi ]an pra\k duh bi liê, brua\ duh mkra go\ sang kâo dul [ia\ eh mka\ ho\ng êlâo adih, thu\n anei mpra\p drông Tết mb^t ho\ng mnuih [uôn sang hla\m [uôn leh ana\n hơ\k m’ak mb^t ho\ng la\n ]ar drei sra\ng ja\k h^n mơh. Kâo m^n jhuang mu\t hla\m thu\n mrâo 2017, klei hd^p mda brua\ duh mkra go\ sang sra\ng đ^ kyar h^n mơh. {ri ako\ thu\n mrâo, kâo a\t h’ê] hmưi kơ jih jang mnuih [uôn sang, gra\p ]ô mnuih, gra\p go\ sang nga\ brua\ đ^ kyar h^n, mâo lu klei ja\k j^n h^n./.

Leh hrui êmiêt boh mnga, go\ êsei H’Dat ti să Êa Ning, kdriêk }ư\ Kui`, ]ar Daklak bi mjh^t m’uăt prăp êmiêt du\m boh ]eh kpiê [âo mngưi mdhư\, tu\k [ê` đio\, blei ]hum ao mrâo, [ê` mưt, kẹo… ]ia\ng go\ êsei ni kuh ku\m ênu\m ênap hlăm hruê ako\ yan mnga. Hluê si aduôn H’Dat, hruê tit jing wưng ]ia\ng mnuih [uôn sang siă suôr h^n:“ Drông Tit Nguyên đán jing wưng ]ia\ng jih jang mnuih hdơr kơ phu\n agha, hdơr kơ du\m phung leh lui], bi êdah ai tiê mpu\ kơ atâo atiêt, du\m phung ba leh klei hd^p mda kơ pô. Thu\n mrâo, drei iêu aduôn aê atâo atiêt hriê m’ak mb^t anak ]ô leh ana\n akâo kơ atâo atiêt đru klei suaih pral, thu\n êdei mâo lu klei tu\ jing mrâo. Bruă ngă anei mâo klei tu\ dưn kdrưh k’ang, ]ang hmang mnguh mngăt atâo atiê, aduôn aê đru n’nao leh ana\n mgang brei kơ anak aneh hlăm thu\n bhang mrâo”./.