VOV4.Êđê - Kon Plông  jing kdriêk dleh dlan h^n mơ\ng ]ar Kon Tum lehana\n jing 1 sa hlăm 62 kdriêk [un kluôm ala. Ara\ anei kdriêk mâo êbeh 26 êbâo ]ô mnuih, hlăm ana\n mnuih [uôn sang djuê [ia\ truh êbeh 80%. Mâo 1/3 ênoh go\ êsei mơ\ng kdriêk dôk [un [in.

Amâo dưi tu\ klei ư\ êpa, [un [in, kthul mluk, mđ^ lar klei găl bruă hiu ]hưn mơ\ng alu\ wa\l, mâo du\m boh [uôn mơ\ng mnuih Sêđăng thâo ngă bruă hiu ]hưn êpul êya ]ia\ng mđ^ ênoh hrui w^t. Amai Y Lim [uôn Kon Pring, ti să Đăk Long, jing mnuih jho\ng kmlăn ba ako\ hlăm bruă ngă mrâo, mâo klei tu\ jing ho\ng gru hmô hiu ]hưn đăm mdei ti sang mnuih [uôn sang( homestay).

Wưng ako\ yan mnga, drei mb^t ho\ng amai Y Lim ]ia\ng dlăng lăng hdră ngă bruă hiu ]hưn êpul êya, mđing hmư\ amai bi kah klei thâo jăk siam leh ana\n wa\t ho\ng du\m klei m^n t^ng, klei ]ang hmang hlăm thu\n 2019 anei

PV: Ơ amai, klei bi m^n mđ^ kyar bruă hiu ]hưn ]ia\ng mđ^ hnư hrui w^t mơ\ng mphu\n mâo leh ana\n si hdră amai tu\ ma\?

Amai Y Lim: Kơ klei ngă bruă hiu ]hưn sơnăn kâo mâo klei m^n mơ\ng sui leh, khă sơnăn kâo ka mâo klei găl ôh. Thu\n 2018, Knu\k kna mrâo ]ua\l mkă ruah mă [uôn anei ngă [uôn hiu ]hưn, kâo bi m^n tơdah ngă bruă hiu ]hưn, bi jak iêu lu tuê hiu ]hưn, sơnăn bi krơ\ng kjăp M’ak ai tiê tuê hriê ]hưn, suaih ai tuê đue# w^t”. Pô bi mâo đang war djiêu sang, pla du\m mta mnga, bi mâo alu\ wa\l siam m’ak ]ia\ng tuê mă rup; pla djam mtam ]ia\ng mâo djam [ơ\ng kơ tuê, dưi brei tuê mu\t hlăm đang djam ]ia\ng ruah mă djam tu\k [ơ\ng. Boh nik gơ\ bi pla du\m mta djam doh, amâo ba yua hbâo hoá học, amâo dah êa drao mdjiê hluăt. Grăp blư\ tuê hriê digơ\ ]o\ng nao hlăm đang djam lehana\n pe\ djam ti ana\n. Đang djam ăt jing anôk pioh bi msiam, tuê hiu ]hưn hriê ]hưn dlăng alu\ đang djam leh ana\n mă rup djă pioh ti đang djam kâo. Kâo hơ\k m’ak êdi. Asei mlei kâo hur har ho\ng bruă hiu ]hưn, ai tiê hdjul bul, kyua kâo dưi hluê ngă leh klei hma\ng hmưi mơ\ng sui. Ara\ anei, klei kâo ]ang hma\ng jing leh klei s^t êdi.

PV: Amai mâo mơ\ klei bi m^n mnuih [uôn sang Kon Pring ăt srăng dưi mđ^ kyar bruă hiu ]hưn ]ia\ng mđ^ thiăm hnư hrui w^t hlăm klei hd^p mda?

Amai Y Lim: Kâo srăng g^r ktưn ngă jăk h^n du\m mta bruă leh ana\n mtô mblang kơ mnuih [uôn sang hlăm [uôn, dưi po\k ngă hluê gru hmô mse\ si kâo tuôm ngă leh. Mâo lu mnuih thâo hdră duh [ơ\ng, ]h^ mnia, rông mnơ\ng, knă kpiê ]eh, [ê] gr^p mă k’kuih amâo dah hiu pe\ djam hlăm dliê, sơnăn phung tuê khăp ]ia\ng êdi. Mnơ\ng mă mơ\ng lo\ hma mơ\ng digơ\ mâo mse\ si ]ê hrue#, boh teinan hrue#, m’mao leh ana\n lu mta djam mkăn phung tuê khăp ]ia\ng mơh. Kyua mâo du\m mta mnơ\ng ana\n, hmei mâo thiăm hnư hrui w^t. Tơdah mâo tuê hriê, sơnăn hmei tu\ drông ho\ng klei ksă êmă. Amâo djo\ hjăn kâo đui] ôh ngă bruă hiu ]hưn, [ia\dah ]ang hma\ng jih jang mnuih [uôn sang hlăm [uôn ktuh êyuh ai tiê ]ia\ng mâo thiăm hnư hrui w^t. Mnuih [uôn sang [uh kâo ngă, mnuih [uôn sang ăt thâo klă kơ hnư kâo hrui w^t. Mơ\ng ana\n, mnuih [uôn sang ksiêm dlăng, tui hriăm leh ana\n prăp êmiêt ai tiê đru hgu\m leh ana\n lo\ mtô mblang kơ mnuih [uôn sang.

PV: Ngă bruă hiu ]hưn mse\ si go\ êsei amai, sơnăn hnư hrui w^t mkă ho\ng bruă pla mdiê lo\, ngă hma hang si `u?

Amai Y Lim: Tơdah pla mdiê lo\ amâo dah ngă ya mta bruă mkăn, sơnăn ênoh hrui w^t amâo mâo h’^t kjăp ôh mkă ho\ng ngă bruă hiu ]hưn. Ngă bruă hiu ]hưn tơdah mâo lu tuê, hriê ]hưn đrông, sơnăn hlăm 1 mlan ênoh hrui w^t srăng mâo hlăm brô mơ\ng 7 – 8 êklăk prăk, tăp năng truh êbeh 10 êklăk prăk. Tơdah drei hur har jih ai tiê leh ana\n ngă jăk bruă hiu ]hưn, s^t nik srăng mâo klei tu\ jing.

PV: Hluê si amai ]ia\ng mđ^ kyar jăk h^n bruă hiu ]hưn, sơnăn ya mta klei mnuih [uôn sang Kon Pring ]ia\ng?

Amai Y Lim: Ara\ anei, mnuih [uôn sang ngă bruă hiu ]hưn ]ia\ng êdi kơ klei ktrâo la] hdră ngă bruă hiu ]hưn ho\ng lu gru hmô mdê mdê, mse\ si hr^ m`am mnơ\ng, pơ\k m`am ]ia\ng jak iêu tuê hiu ]hưn. Tal 2 ana\n jing Knu\k kna đru duh bi liê ngă mkra êlan găl êlưih h^n, mâo êlan nao hlăm [uôn hiu ]hưn ]ia\ng tuê dưi trah dlăng lăn mnga êa m’ak. Đađa, ăt ]ia\ng bi mâo êlan nao truh kơ ênao êa, hnoh êa ]ia\ng digơ\ ]hưn dlăng, krơ\ng [o# mta [uôn sang doh siam n’nao. Hlăm hruê mlan kơ ana\p kâo ]ang hma\ng srăng mâo lu hdră bruă, du\m hdră bruă hriăm mjuăt kơ mnuih [uôn sang ti anei, mse\ si mtô bi hriăm klei blu\ Anh, mtô bruă hr^ m`am mnơ\ng, bruă pơ\k m`am ]ia\ng mâo lu jơr mnơ\ng hiu ]hưn, mđ^ hnư hrui w^t kơ mnuih [uôn sang.

PV: Thu\n 2019 anei, ya mta klei amai ]ang hma\ng ho\ng asei mlei pô, ho\ng mnuih [uôn sang pô?

Amai Y Lim: Thu\n mrâo truh leh, kâo ]ang hma\ng asei mlei kâo, go\ sang leh ana\n jih jang mnuih [uôn sang hlăm [uôn mâo klei suaih pral. Tal 2, lo\ dơ\ng g^r ktưn ngă jăk du\m mta bruă knuă ]ia\ng [rư\ hruê [rư\ jak iêu lu tuê hriê ]hưn ho\ng [uôn pô; kih mdoh êlan klông [uôn sang doh siam; grăp boh sang bi mâo đang djam doh pioh kơ tuê [ơ\ng; mjing klei găl kơ phung tuê nao truh kơ đang djam ]ia\ng pe\ djam, hlăk ana\n pô srăng mâo thiăm hnư hrui w^t. Kâo h’ê] hmưi [uôn sang drei klă s^t đ^ kyar h^n kơ bruă hiu ]hưn. Mb^t ana\n, mnuih [uôn sang lo\ dơ\ng kriê pioh leh ana\n mđ^ lar knhuah gru dhar kreh djuê ana mse\ si knă kpiê ]eh, tông ]ing ]har jăk h^n ]ia\ng jak iêu tuê hiu ]hưn [rư\ hruê [rư\ lu h^n. Khă gơ\ tuê đ^ kơ hlei sang hlăm [uôn drei ăt bi tu\ drông ho\ng klei ksă êmă, bi mje\ ho\ng digơ\ ]ia\ng hâo hưn knhuah gru dhar kreh ăt mse\ mơh jăk iêu [rư\ hruê [rư\ lu tuê hriê ]hưn ho\ng [uôn drei.

PV: La] jăk kơ amai lu. H’ê] hmưi kơ amai mâo lu klei tu\ jing leh ana\n mâo lu tuê hriê ]hưn ho\ng go\ sang lehana\n êpul êya Kon Pring pô./.