VOV4.Êđê - Hla\k dôk hd^p, Khua g^t gai Hồ Chí Minh mđing dla\ng êdi kơ mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma, hla\m Asa\p mta\ mta\n ]ih hla\k thu\n 1968 ~u mta\ brei lui jia brua\ lo\ hma hla\m 1 thu\n kơ du\m êpul hgu\m brua\ lo\ hma ]ia\ng kơ mnuih [uôn sang m’ak ai tiê, lo\ g^r, mtru\t mđ^ brua\ duh mkra pla mjing”. Klei anei bi êdah kla\ klei m^n mơ\ng ~u kơ brua\ klam yuôm bha\n mơ\ng [^ng nga\ lo\ hma lehana\n brua\ lo\ hma ho\ng hdra\ brua\ duh mkra mơ\ng la\n ]ar.

Jih klei hd^p, yap mơ\ng Hdră tui duah êlan mtlaih êngiê ala ]ar, djuê ana, Khua g^t gai Hồ Chí Minh m^n na nao kơ sa ala [uôn mrâo, ti năn anak mnuih mâo klei hd^p trei mđao, êngiê, mơak m`ai. Thâo săng klă kơ lu mnuih [uôn sang hd^p ti kr^ng [uôn sang lo\ hma leh ana\n ngă lo\ hma. Kyua ana\n, hlăm grăp êlan g^t gai mơ\ng pô, Awa mđing dlăng na nao kơ bruă lo\ hma, [^ng ngă lo\ hma, kr^ng [uôn sang lo\ hma. Hlăm Hră mtă mtăn kơ kluôm Đảng êlâo kơ `u đue# nao, Khua lăn ]ar Hồ Chí Minh lo\ ]uê knhuah gru phung mtao thâo mbruă hlăm h[uê ênuk djuê ana. ~u bi m^n kơ klei hd^p leh klei bi blah ngă brei mđing kơ klei tu\ dưn kơ klei bi blah leh ana\n kriê dlăng klei hd^p mda kơ phung mguôp leh ai tiê kơ cách mạng. ~u thâo săng phung ngă bruă lo\ hma jing phung dleh dlan h^n ana\n brei Đảng leh klei bi blah tu\ jing brei đăm r^ng jia ôh 1 thu\n kơ mnuih ngă lo\ hma ]ia\ng mđ^ ktang bruă mkra mjing. Tiến sỹ Lưu Trần Luân, Khua hđăp hlăm Êpul ]ih mkra, kđăm mkra hră kđi ]ar ala ]ar – Klei s^t n^k brei thâo:

“Thu\n 1989 hlăm ai êwa mlih mrâo, Phu\n bruă kđi ]ar kyua đồng chí Nguyễn Văn Linh ngă khua g^t gai bruă Đảng bi mklă hră mtă mtăn êlâo kơ Awa djiê leh ana\n hưn mthâo hruê Awa djiê hlăm hruê 2-9. Mâo du\m mta klei mrâo hlăm klei mtă mtăn mse\ si: Awa mtă đăm r^ng jia kơ bruă lo\ hma hlăm 1 thu\n snăn Phu\n bruă kđi ]ar brei bi mklă, leh ana\n Snăn Quốc hội mtru\n Hdră, leh kơ ana\n mtam, khă gơ\ bruă duh mkra adôk dleh dlan [ia\ dah Phu\n bruă kđi ]ar ăt hluê ngă mtam tlaih r^ng jia 1 thu\n kơ [^ng ngă lo\ hma.

Hluê si Tiến Sỹ Chu Đức Tính, Khua kiă kriê hđăp Anôk kriê pioh kdrăp mnơ\ng Hồ Chí Minh: Bruă tlaih r^ng jia kơ bruă lo\ hma hlăm 1 thu\n bi êdah klei uê` dlăng klă s^t mơ\ng Awa. Hluê ngă klei mtă mtăn mơ\ng `u, hruê 28/12/1989 Quốc hội mtru\n Hdră mtru\n kơ bruă tlaih r^ng jia kơ bruă lo\ hma. Hluê ana\n, “Tlaih r^ng jia kơ bruă lo\ hma sa thu\n kơ du\m hợp tác xã, êpul group mkra mjing leh ana\n du\m go\ êsei mnuih [uôn sang ngă lo\ hma, hluê ngă hlăm dua thu\n 1990 leh ana\n 1991, grăp thu\n bi hro\ 50% ênoh prăk jia hrui mă”. Tiến Sỹ Chu Đức Tính hlak mblang:  Hlăk ana\n, bruă tlaih r^ng jia kơ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma dưi hluê ngă 2 yan, hlăm 2 thu\n ]ia\ng tlaih lui] liê prăk knu\k kna:

“Hlăk ana\n bruă duh mkra ala ]ar drei dleh dlan êdi, Khua g^t gai bruă Đảng Nguyễn Văn Linh brei tlaih r^ng jia 1 thu\n [ia\ dah mbha hlăm 2 yan hlăm 2 thu\n. Truh hruê anei ho\ng klei đ^ kyar bruă duh mkra ala [uôn drei brei leh kơ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma dưi mâo lu klei tu\ năng ai Awa thâo srăng mơak êdi.  Hdră bruă pui kmlă – êlan klông – sang hră mơar – anôk bruă mdrao mgu\n ba w^t klei mrâo mrang kơ kr^ng [uôn sang. Kơ prăk jia bruă lo\ hma lu thu\n anei Knu\k kna drei tlaih r^ng jia ho\ng lo\ pla mjing. Êngao ana\n, ti đa đa alu\ wa\l bruă duh mkra đ^ kyar tlaih r^ng jia kơ bruă rông kan hdang kơ mnuih [uôn sang. Snăn, hjăn kơ bruă kriê dlăng kơ mnuih [uôn sang, kâo la] Đảng drei ngă hgao kơ klei mtă mtăn mơ\ng Khua lăn ]ar Hồ Chí Minh”.

Hluê ngă klei khua g^t gai Hồ Chí Minh mta\ mtăn, leh ala ]ar dưi hluh lir, Đảng drei k[^n jih ai tiê leh ana\n klei knhâo g^t gai mnuih [ôn sang tui hluê êlan mơ\ng `u ruah leh. Hruê 5-4-1988, Phu\n bruă kđi ]ar mtru\n leh Hdră mtru\n mrô 10 kơ klei bi mlih klei bhiăn kriê dlăng bruă lo\ hma. Hdră mtru\n mphu\n po\k kơ klei đ^ kyar êdah kdlưn mơ\ng bruă lo\ hma, kr^ng [uôn sang lo\ hma wưng mlih mrâo, đ^ jing bruă tuh tia mkra mjing ênuk mrâo mrang.

Leh 50 thu\n Khua g^t gai Hồ Chí Minh đue# nao, 10 thu\n hluê ngă Hdră bhiăn mko\ mjing ala ]ar hlăm wưng ka truh jing Ala ]ar yang [uôn ngă phu\n (Mbo\, mđ^ kyar thu\n 2011), bruă duh mkra ala ]ar drei, hlăm ana\n mâo bruă lo\ hma, dưi mâo leh lu klei tu\ dưn jăk. Mơ\ng sa ala ]ar khăng k[ah leh ana\n mâo klei ư\ êpa, grăp thu\n blei du\m êklăk ton mnơ\ng [ơ\ng mơ\ng ala ta] êngao, Việt Nam jing leh sa hlăm du\m ala ]ar ba ]h^ braih mrô sa dlông ro\ng lăn. Bruă lo\ hma đru mguôp leh yuôm bhăn hlăm bruă lăm lui klei ư\ êpa, bi hro\ [un [in, hơ^t kjăp klei hđ^ kđi ]ar – ala [uôn kr^ng lo\ hma leh ana\n kluôm ala. Năng mđing h^n thu\n dih, bruă lo\ hma ba ]h^ leh mnơ\ng kơ ala ta] êngao ho\ng ênoh êbeh 40 êklai đôlar Mi. Tiến sỹ Hà Phúc Mịch, Khua Êpul hgu\m bruă lo\ hma pla mjing doh Việt Nam t^ng dlăng :

“10 thu\n êgao, hlăm bruă lo\ hma mnuih [uôn sang, kr^ng [uôn sang drei mâo Hdră mtru\n Gưl dlông mrô 7, sui ho\ng anei 10 thu\n hma^ truh pro\ng ho\ng bruă lo\ hma, mnuih [uôn sang lo\ hma, kr^ng [uôn sang Việt Nam. Boh nik klei blih pro\ng hlăm klei hd^p mơ\ng mnuih [uôn sang ti grăp [uôn, kr^ng kwar ala ]ar, mđ^ klei hd^p mnuih [uôn sang. Ênoh [un knap, ư\ êpa hro\ leh lu leh ana\n klă mnga] mâo Liên hợp quốc ]ih yap ho\ng klei bi hro\ [un mơ\ng ala ]ar Việt Nam”.

Klei mtă mtăn mơ\ng Khua lăn ]ar Hồ Chí Minh êlâo kơ `u djiê jing klei đao\ knang hlăm klei tu\ jing knhal tui] leh ana\n bi êdah klei m^n mơ\ng ~u kơ bruă klam  mơ\ng bruă lo\ hma, mnuih ngă lo\ hma ho\ng bruă duh mkra ala ]ar. Ho\ng bruă brei tlaih r^ng jia kơ bruă lo\ hma hlăm sa thu\n kơ du\m hợp tác xã bruă lo\ hma ]ia\ng mđ^ ktang bruă duh mkra, 50 thu\n êgao leh bi êdah klă Đảng hluê ngă djo\ klei mtă mtăn mơ\ng `u. Kriê dlăng mđ^ kyar bruă lo\ hma, mnuih ngă lo\ hma, kr^ng [uôn sang, đru mguôp leh yuôm bhăn hlăm klei lăm lui klei ư\ êpa, bi hro\ [un, hơ^t kjăp klei hd^p mda kđi ]ar – ala [uôn kr^ng [uôn sang leh ana\n hlăm kluôm ala ]ar.