VOV4.ÊĐÊ - Akâo kơ ih brei thâo, Knăm mơak kphê {uôn Ama Thuôt tal 6 anei mâo mơ\ klei mdê ho\ng du\m knăm mơak kphê gưl êlâo?

Nguyễn Hải Ninh: Knăm mơak kphê {uôn Ama Thuôt tal 6, mka\ ho\ng du\m knăm mơak kphê êlâo mâo klei bi mguôp hlăm 3 jing sa. Hmei mko\ mjing mb^t ho\ng knăm mơak kphê {uôn Ama Thuôt tal 6 anei mâo mb^t ho\ng klei bi lông tông ]ing ]har Lăn Dap Kngư thu\n 2017, lehana\n bi k[^n hgu\m duh mkra Lăn Dap Kngư tal 4. Knăm mơak tal anei amâo mâo djo\ kno\ng kơ brua\ hao mdah kơ kphê {uôn Ama Thuôt [ia\dah lo\ jing klei bi mguôp klei hưn mdah kơ knhuah gru dhar kreh ]ing ]har Lăn Dap Kngư lehana\n po\k mlar klei găl hgu\m mbrua\ duh bi liê hlăm ]ar Daklak, lehana\n hlăm kr^ng Lăn Dap Kngư mse\ mơh. Klei mdê he\ hmei [uh kơ anei jing pro\ng h^n. Tal dua le\, knăm mơak tal anei ana\p truh kơ mta k`ăm ]ia\ng kơ mnuih [uôn sang jing pô phu\n kơ jih jang knăm mơak. Tal tlâo, brua\ hưn mdah kơ kphê {uôn Ama Thuôt, kơ anôk tông ]ing ]har kr^ng Lăn Dap Kngư, hmei ]ia\ng mơ\ng klei ana\n, phung duh bi liê hlăm ala ]ar lehana\n mơ\ng ala ta] êngao thâo [uh lu h^n kơ klei găl ti Daklak, lehana\n hlăm kluôm Lăn Dap Kngư. Mơ\ng ana\n mâo klei mje\ mgiăm brua\ duh mkra, ba w^t lu klei tu\ dưn h^n hlăm brua\ duh mkra ala [uôn kơ ]ar lehana\n kơ alu\ wa\l Lăn Dap Kngư.

-Mse\ si ih mrâo hưn leh, tal anei srăng mđing kơ brua\ kluôm, lehana\n kơ mnuih [uôn sang yơh jing pô phu\n kơ knăm mơak. Si mâo bi êdah kơ klei anei?

Nguyễn Hải Ninh: Ho\ng kphê, hmei mko\ mjing klei bi trông ]hai kơ kphê bi djo\ guôp ho\ng klei bi mlih yan adiê, mko\ mjing klei rang mdah jing djo\ tuôm ho\ng brua\ kphê, snăn mơ\ng mnuih pla mjing kphê hlo\ng truh kơ phung kreh knhâo ksiêm lu, mơ\ng mnuih duh mkra pla mjing, hlo\ng truh kơ klei ]h^ mnia ho\ng ala ta] êngao, nao sơăi hlăm klei bi trông. Tal dua, jing klei bi lông tông ]ing ]har êdah kla\ kơ klei bi mguôp lar [ar amâo mâo djo\ kno\ng sa êpul, [ia\dah mâo lu êpul hriê hgu\m mb^t, lehana\n hmei mko\ mjing rue# hlăm êlan klông du\m kdriêk, wa\l krah, [uôn pro\ng mâo sơăi. Mb^t ho\ng ana\n, Êpul kia\ kriê kr^ng Lăn Dap Kngư ăt mko\ mjing klei bi trông mđ^ kyar brua\ lo\ hma Lăn Dap Kngư, iêp ksiêm mơ\ng mnuih ngă lo\ hma đ^ pro\ng mdro\ng jing. Jih jang phung ngă lo\ hma mâo hnơ\ng dưi ba w^t mơ\ng 1 êklai prăk/ha srăng mâo klei găl bi êdah klei m^n pô hlăm brua\ đru mđ^ kyar brua\ lo\ hma kr^ng Lăn Dap Kngư. Snăn mnuih pla mjing mâo nao hgu\m êjai kơ hdră êlan ma\ brua\ lehana\n nao mơh hla\m djăp knăm mơak.  Êngao ana\n, hla\m djăp brua\ ho\ng klei k`ăm duh klei duh bi liê, snăn hla\m klei bi trông kluôm, lo\ mâo klei bi trông ]hai nah êngao dua nah plah wah phung khua kia\ kriê du\m ]ar Lăn Dap Kngư ho\ng phung duh bi liê, anei mơh jing brua\ phu\n ]ia\ng kơ phung duh mkra mâo klei mje\ mjuk giăm h^n k`ăm ma\ brua\ mb^t ho\ng du\m ]ar Lăn Dap Kngư.

-La] jăk kơ ih lu!./.

Knăm mơak kphê {uôn Ama Thuôt tal 6, lehana\n klei bi lông tông ]ing ]har Lăn Dap Kngư thu\n 2017, ho\ng ana\n “Bi klin klei mnga – mđ^ h^n knhuah gru dhar kreh – bi mguôp mđ^ kyar” hlăk hlê mjh^t m’ua\t amâo mâo djo\ kno\ng hlăm [uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt, [ia\dah lo\ lar truh hlăm [uôn je\ giăm taih kbưi ti Lăn Dap Kngư, phung mbrua\ lehana\n mnuih [uôn sang alu\ wa\l lehana\n phung tuê hlăk mtluk mtlak ho\ng brua\ dhar kreh yuôm bhăn anei.

Ti alu\ hiu ]hưn dhar kreh dliê êa Ko\Tam, să Êa Tu, [uôn pro\ng {uôn Ma Thuột, anôk djo\ ruah mko\ mjing klei bi lông krah mkra rup djuê ana Dap kngư leh ana\n tui ngă knăm m’ak huă êsei mrâo mơ\ng djuê ana k’ho ]ar Lâm Đồng, knăm m’ak mko\ knang êa mơ\ng mnuih djuê ana Sêđăng ]ar Kon Tum leh ana\n knăm m’ak bi kuôl ung mo# mơ\ng djuê ana M’nông, ai êwa mơ\ng hruê knăm m’ak pro\ng mtluk mtlak mơ\ng du\m hruê kăm ho\ng anei.

Aduôn Nguyễn Thị Ngọc Anh, Khua g^t gai Alu\ hiu ]hưn brei thâo; leh Anôk bruă mko\ mjing Knăm m’ak kphê {uôn Ma Thuột gưl tal 6 leh ana\n klei bi lông ]ing ]har Dap kngư thu\n 2017 tu\ ư hdră bruă – boh phu\n mko\ mjing du\m mta bruă ngă ti Alu\ hiu ]hưn, `u leh ana\n êbeh 70 ]ô knuă druh pral k]ưm kơ bruă knuă ]ia\ng rơ\ng kjăp klei ]ia\ng mơ\ng anôk bruă mko\ mjing k]ah mtru\n.“ Alu\ hiu ]hưn ênguê hmei mâo đang alê mdê êdi, wa\l hiu ]hưn mnga] ta] doh, hmei prăp êmiêt kơ knăm m’ak bi lông krah mkra rup kyâo djuê ana Dap kngư ti đang alê anei, bi mta mnơ\ng yua phu\n jing ana juăr, hmei mâo ]ar đru brei 40 kdrê] kyâo, bi adôk 50 kdrê] kyâo knơ\ng bruă hmei bi k[^n leh pioh ba yua kơ klei bi lông krah mkra rup anei. Bi bruă tui ngă klei ngă yang mơ\ng 3 ]ar Lâm Đồng, Dak Nông leh ana\n Kon Tum srăng mko\ mjing ti ta] rơ\k. Si la] he\ djăp mta bruă hmei prăp êmiêt leh truh kơ hruê mphu\n po\k knăm m’ak”.

Ho\ng du\m ana\n pia mơ\ng knăm m’ak, ana\n jing mnuih [uôn sang du\m djuê ana ti [uôn pro\ng {uôn Ma Thuột, ]ar Dak Lak ăt mse\ mơh phung nghệ nhân, diễn viên hriê mơ\ng du\m ]ar hlăm alu\ wa\l Dap kngư, sơnăn hlăk mtluk mtlak po\k ngă hruê knăm m’ak anei. Y Ngue Mlô- Khua [uôn [uôn Ko\Tam, să Êa Tu [uôn pro\ng {uôn Ma Thuột brei thâo; du\m hruê anei, `u nao hlăm djăp go\ êsei hâo hưn du\m bruă ngă mơ\ng knăm m’ak, iêu mthưr anak aneh dăp hruê m’mông hluê ngă knăm m’ak.“ Festival kphê tal 6 sơnăn go\ êsei kâo, [uôn kâo hơ\k m’ak hruê yuôm bhăn ana\n. Grăp bliư\ knăm m’ak Festival kphê mâo du\m klei tu\ dưn mdê, boh nik gơ\ thu\n anei mko\ mjing pro\ng h^n, lar [ar kluôm ]ar, ala ta] êngao ana\n jing 1 klei hơ\k m’ak ]ia\ng digơ\ thâo kơ [uôn pro\ng {uôn Ma Thuột, ]ar Dak Lak ăt mse\ mơh thâo kơ Việt Nam pla mjing pro\ng êdi jing kphê. Hmei srăng ngă bruă jih ai tiê pô ]ia\ng đru mguôp 1 kdrê] điêt hlăm bruă mko\ mjing knăm m’ak Festival kphê gưl tal 6 anei”.

Bi Y Lơ Arul, mduôn [uôn [uôn Ako\ Thông, phường Thắng Lợi hưn ktưn: Knăm m’ak kphê {uôn Ma Thuột gưl tal 6 leh ana\n klei bi lông dhar kreh ]ing ]har Dap kngư thu\n 2017 amâo djo\ kno\ng hâo hưn dhar kreh leh ana\n ana\n knăl kphê Dak Lak đui] ôh, [ia\dah knăm m’ak lo\ jing bruă kriê pioh dhar kreh plah wah du\m ênuk gưl:

 “ Knăm m’ak kphê thu\n 2017 anei, mnuih [uôn sang [uôn Ako\ Thông hmei hưn ktưn ya ngă”, kyua dah grăp thu\n ]ar, [uôn pro\ng ăt ruah [uôn hmei ]ia\ng hâo hưn du\m knhuah gru dhar kreh djuê ana hmei, hâo hưn mnơ\ng thơ\ng mơ\ng mnuih [uôn sang mâo mse\ si; mnơ\ng pơ\k m`am, ]eh kpiê, mnơ\ng hr^ m`am, ]ing ]har. Tơdah amâo mâo ôh klei tui ngă anei, êdei ana\p srăng lui] ram, kyua ana\n hmei hơ\k m’ak êdi bruă mko\ mjing knăm m’ak kphê gưl tal anei./.

                                   H'Nê] - Y Khem pô ]ih mkra.