VOV4.Êđê - Phat kđi đu\ nga\ bi kmhal, klei Jarai pia jing Kđi, jing klei bhia\n mâo leh mơ\ng đưm mơ\ng mnuih [uôn sang Jarai ti kr^ng Dap Kngư. Hluê ana\n, mnuih Jarai kha\ng hluê nga\ klei đu\ bi kmhal du\m phung nga\ hma\i djo\ kơ klei hd^p lehana\n k’hưm mơ\ng mnuih mka\n hla\m [uôn sang. Ara\ anei, ti sa sa\ kr^ng taih kbưi Gialai, klei bhia\n phat kđi đu\ bi kmhal a\t dôk kriê yua lehana\n ba du\m klei truh jhat amâo dưi thâo êlâo ôh.

Kyua mâo klei amâo mâo thâo bi djo\ hdơ\ng găp hlăm sa klei bi kuôl ung mo# êlâo ana\n, mlan hruê 28/4/2018, 32 ]ô phung hđeh êdam mơ\ng 6 boh [uôn ti du\m sa\ Ia Kra\i, kdriêk Ia grai, lehana\n sa\ Ia Nan, kdriêk Đức Cơ, ]ar Gialai bi mtio\ êdeh lehana\n bi dja\ dho\ng kga\ tui duah phung hđeh êdam ti [uôn Yom, sa\ Ia Khai, kdriêk Ia Grai ngă klei bi mjh^k bi mtu\l. Mơ\ng klei ana\n ngă kơ Ksor Su, kkiêng thu\n 2001, dôk ti [uôn Yom, sa\ Ia Khai djiê, sa ]ô hđeh êdam mkăn êka kjham.

Leh boh klei ana\n, găp djuê Ksor k]u\t kơ 32 go\ êsei mâo anak nao bi ]^k bi ]ăm hlăk ana\n ba kđi kơ go\ sang di`u 2 êklai prăk, mb^t ho\ng êmô, kbao, u\n pioh ngă yang. Tơdah du\m go\ sang adih amâo mâo ba ôh kđi, snăn găp djuê mâo mnuih djiê ana\n srăng yua wa\t êdeh kang mdiăng bông Ksor Su nao găn hlăm grăp boh sang. Anei jing sa klei ngă kăm biăt êdi mơ\ng mnuih djuê ana Jrai, kyuadah di`u bi la], klei ngă anăn srăng ba kơ [uôn klei rua\ tưp, klei djiê dlar, lehana\n jih jang sang ana\n bi đue# kơ anôk mkăn. 32 go\ sang ana\n ba kđi êbeh 1 êklai prăk kơ go\ sang mnuih djiê. La] kơ ênoh đu\ anei, R]om T^u ama pô djiê mblang:

“ Găp djuê bo\ ho\ng klei ngê`, kyua anak di`u bo\ ho\ng klei ênang, amâo duah mâo klei mjh^k mtu\l ho\ng ara\ng ôh, [ia\dah tuôm he\ ho\ng phung hđeh êdam adih ]am tơl djiê. Kyuadah đu\ ho\ng ênoh pro\ng ana\n kyuadah ba anak kâo nao bliah mdrao dlô kơ Sài gòn mrâo w^t, ka mâo sa mlan ôh djiê yơh. Ênoh prăk ana\n, ênoh prăk ana\n hmei pioh mkra msat, dơr klei djiê, du\m adôk mơ^t kơ knơ\ng prăk pioh yua ngă klei lui msat tui si klei bhiăn Jrai”.

Mâo ho\ng anei sa thu\n, klei mjh^k mtu\l plah wah dua êpul hđeh êdam ti [uôn Mit Jep, sa\ Ia O, lehana\n [uôn Lân, sa\ Ia Krăi, kdriêk Ia grai ngă kơ Ksor Blim, kkiêng thu\n 19995, mnuih [uôn Mit Jep djiê. Ăt ho\ng klei arưp ba bông truh kơ grăp boh sang mơh, găp djuê phung mdjiê mnuih ba kđi êbeh 870 êklăk prăk.

Jih dua boh klei drei mrâo yăl dliê anei, găp djuê mâo mnuih djiê đu\ tui si klei di`u m^n, lehana\n ngă ho\ng klei mgo#. Mblang kơ klei anei, R]om Nui`, mnuih dôk hlăm êpul bi mgrăng [uôn Yom mơ\ng kđi klei go\ sang Kros Su brei thâo, tui si klei bhiăn bi du\ ngă, klei soh knư\ pro\ng klei đu\ knư\ pro\ng h^n mơh:

“ Tui si klei bhiăn mơ\ng aê aduôn pô mơ\ng đưm, tơdah drei amâo tuôm mâo boh klei ho\ng ara\ng ôh, [ia\dah mâo he\ mnuih hriê dlao wa], tăm pah, ]a\m biêng thiêng knua\, snăn hluê ho\ng klei bhiăn pô mơ\ng đưm klei đu\ ngă ktro\ yơh, k`ăm ]ia\ng dưi mkhư\ klei djuê ana\n”.

Klei bhiăn bi đu\ ngă mơ\ng mnuih djuê ana Jrai jing tui hluê t^ng kơ pô ngă soh, leh [uh klei pô ngă jing soh jhat, lehana\n amâo mâo du\ ho\ng prăk ôh. Mta mkăn le\, ngă klei mgo#, klei bi mhu^, brei ba kđi mtam yơh mơ\ng du\m êtuh êklăk prăk truh kơ du\m êklai prăk hlăm du\m kđi soh, ngă leh kơ klei hd^p mda lu go\ êsei mâo kđi ho\ng ara\ng le\ hlăm klei dleh dlan. Tui si đại tá Tăng Năng Ái, khua kahan ksiêm kdriêk Ia Grai, klei anei mâo klei bi knăl mơ\ng klei mgo#, le\ hla\m klei plah mia\ ngăn drăp mnuih mkăn. Kyua k[ah klei thâo sa\ng, du\m go\ êsei mâo klei truh, hlo\ng jing he\ mnuih ngă soh ho\ng hdră bhiăn knu\k kna, tơdah mgo# ba kđi, snăn kđi soh ana\n năng ba kơ sang phat kđi knu\k kna phat mkra êlâo. Đái tá Tăng Năng Ái brei thâo:

“ Jih jang phung am^ ama mâo anak  nao hla\m klei mjh^k mtu\l, bi mâo klei đua klam. Hlăm ana\n, mâo sang đa knap m`ai snăk, di`u bi nao ]an l^ng, đa đa bi ]h^ lăn ala. Bi ba kơ sang phat kđi knu\k kna, amâodah mâo leh klei đru sa ênoh kơ klei dơr djiê êlâo, amâodah dua nah mâo he\ klei bi grăng mb^t. Bi tơdah ăt mgô ba kđi truh 1 êklai prăk, lehana\n dja\ ba bông mnuih djiê hiu hlăm [uôn, jing mdê bi klei leh. Hmei hlăk ksiêm dlăng tui si klei bhiăn knu\k kna, tơdah tui si klei phat mkra tui si [uôn sang amâo mâo klei djo\. Ksiêm dlăng klei phat mkra sa kđi soh, tơdah msir soh ho\ng klei bhiăn knu\k kna, snăn mgo# sang adih lo\ ba w^t jih, s^t nik gưl êdei amâo lo\ mâo ôh klei bi phat kđi êgao klei bhiăn mse\ djuê ana\n”.

Klei đu\ ngă êgao klei bhiăn mơ\ng mnuih djuê ana Jrai, m^ndah ]ia\ng dưi mkhư\ klei jhat, ba klei hd^p jăk yâo hlăm yang [uôn. {ia\dah, klei êgao hnơ\ng mơ\ng klei bi đu\ ngă, kyua k[ah klei thâo săng hdră bhiăn knu\k kna snăn hla\m dua kđi soh drei mrâo bi yăl dliê ênưih ba klei amâo mâo jăk hlăm klei hd^p mda ala [uôn./.