VOV4.Êđê- Dưi t^ng tla pra\k kriê dla\ng lehana\n ra\ng mgang dliê, 4 thu\n êgao, 50 êpul go\ êsei, êpul êya mnuih [uôn sang ti 5 sa\ hla\m kdriêk Đa\k Glei, ]ar Kontum bi hgu\m leh ho\ng êpul djo\ tuôm mtru\t mđ^ ktang hdra\ hiu suang dla\ng ra\ng mgang gia\m 23 êbâo ha dliê hla\m Wa\l anôk knu\k kna kriê pioh kmrơ\ng hrông Ngọc Linh. Mơ\ng ana\n, klei bi rai dliê nga\ pưk hma, nga\ soh ho\ng hdra\ bhia\n dliê kmrơ\ng, tle\ ma\ kyâo soh hdra\ bhia\n ti alu\ wa\l hro\ leh hla\m gra\p thu\n, ênha\ la\n dliê dưi kriê kja\p.

A Điêng ti [uôn Đăk Glây, să Đăk Choong, kdriêk Đăk Glei mb^t ho\ng 185 go\ êsei mkăn hlăm alu\ tu\ mă kriê dlăng răng mgang 1 êbâo 100 ha dliê ]o\ng mâo hlăm Alu\ wa\l răng mgang dliê kmrơ\ng hrông Ngọc Linh mơ\ng knhal jih thu\n 2015. A Điêng brei thâo; grăp ha du\m go\ êsei tu\ mă mơ\ng 400 – 420 êbâo prăk hlăm 1 thu\n prăk tla kriê dlăng wa\l dliê. Mơ\ng ênoh hrui w^t anei, klei hd^p mda mnuih [uôn sang đ^ kyar h^n. Leh klei hd^p mda mnuih [uôn sang dưi krơ\ng kjăp, sơnăn klei đua klam kriê dlăng răng mgang dliê ăt mâo klei đ^ kyar mơh:

“Hmei mâo 6 êpul, grăp êpul mâo 10 ]ô mnuih bi kmlah hiu suang răng mgang dliê. Du\m alu\ dliê bi knông ho\ng dliê duh mkra, sơnăn mnuih [uôn sang khăng bi rai ]ia\ng mă lăn pla mjing, hmei mtô mblang, iêu la], đađa bi hu^ ]ia\ng mnuih [uôn sang amâo mâo bi rai dliê. Mơ\ng ana\n ênhă dliê dưi kriê kjăp”.

A Thên ti [uôn Đông Lốc, să Đăk Man, kdriêk Đăk Glei mb^t ho\ng 129 go\ êsei mkăn hlăm [uôn ăt tu\ mă kriê dlăng răng mgang êbeh 400 ha dliê ]o\ng mâo hlăm Alu\ wa\l răng mgang dliê kmrơ\ng hrông Ngọc Linh. A Thên brei thâo; du\m thu\n êlâo dih, alu\ wa\l anei khăng mâo phung tle\ kyâo nao uă druôm kyâo soh ho\ng hdră bhiăn. }ia\ng mkhư\ gang, du\m ]ô mnuih hlăm alu\ ruah mă mnuih nao kriê dlăng, nao hlăm djăp boh sang iêu la] mnuih [uôn sang amâo mâo bi rai dliê kyâo:

“Ti anôk mâo klei hlơr jê], [uh mâo phung bi rai dliê, sơnăn mnuih [uôn sang bi mbha nao ti ana\n mă kơ\ng. Tơdah hmao [uh sơnăn iêu đ^ng blu\ kơ Anôk bruă kriê dlăng răng mgang, êpul ksiêm dlăng dliê mguôp mb^t mă kơ\ng, mkhư\ gang. Êngao kơnăn, hmei nao truh hlăm du\m go\ êsei khăng nao hlăm dliê lua mnah hlô mnơ\ng, uă druôm kyâo ]ia\ng mtô mblang ana\n jing alu\ wa\l dliê mnuih [uôn sang tu\ mă kriê dlăng, tơdah bi rai mnuih [uôn sang srăng đu\ ho\ng prăk. Dliê phăn jao jing dliê mnuih [uôn sang, tơdah uă druôm bi rai srăng ngă hma^ djo\ kơ bruă duh [ơ\ng mnuih [uôn sang”.

Alu\ wa\l răng mgang dliê kmrơ\ng hrông Ngọc Linh mâo ênhă pro\ng 39 êbâo ha; hlăm ana\n, kah mbha alu\ răng mgang ksă êmă truh 31 êbâo ha; alu\ kru\ dliê dliê mnga êa m’ak giăm 7 êbâo 800 ha; hlăm brô 134 ha jing alu\ hră m’ar, hiu ]hưn dlăng. Jih jang ênhă anei dôk hlăm 5 să mơ\ng kdriêk Đăk Glei mâo să: Xốp, Đăk Choong, Đăk Man, Mường Hoong lehana\n Ngọc Linh.

Mơ\ng thu\n 2015 truh kơ ara\ anei, Anôk bruă kriê dlăng Alu\ răng mgang dliê ]o\ng mâo Ngọc Linh brei thâo; bruă phăn jao lehana\n tla prăk kriê dlăng wa\l dliê kơ mnuih [uôn sang ngă klei đua klam mơ\ng mnuih [uôn sang đ^ h^n, bruă kriê dlăng răng mgang dliê dưi hluê ngă ksă êmă:

“Hlăm bruă kriê dlăng răng mgang dliê dưi phăn jao kơ du\m go\ êsei, êpul êya, sơnăn hmei mko\ mjing hdră k]ah ]ia\ng mbha kơ grăp go\ êsei klă s^t grăp mlan ]ia\ng hluê ngă bruă kriê dlăng răng mgang dliê ti du\m ]uê dliê dưi kah mbha. Mơ\ng leh mnuih [uôn sang hluê ngă, sơnăn dliê dưi răng mgang, du\m klei uă druôm bi rai dliê hro\ tru\n hluê thu\n. Ênhă dliê dưi krơ\ng kjăp”.

Dưi m`ă klă, bruă phăn jao dliê ti Alu\ răng mgang dliê kmrơ\ng hrông Ngọc Linh kơ êpul êya kriê dlăng lehana\n răng mgang jing hdră êlan mtru\n djo\ klă mơ\ng ]ar Kon Tum ăt mse\ mơh mơ\ng Đảng lehana\n Knu\k kna. Bruă tla prăk kriê dlăng wa\l dliê, mnuih [uôn sang djuê [ia\ ti anei mguôp mb^t klei đua klam mơ\ng pô ho\ng bruă kriê dlăng dliê ho\ng ai tiê h’^t kjăp h^n. Du\m đang dliê pro\ng lă lia hlăm ]ư\ Ngọc Linh [rư\ hruê [rư\ h’^t kjăp, đ^ jing mtah mda./.

H’Mrư Ayun mblang