VOV4.Êđê - Ho\ng ênoh mnuih êbeh 535 êbâo ]ô, mnuih djuê [ia\ mâo êbeh 53%, Kontum jing ]ar mâo hdra\ brua\ duh mkra – ala [uôn adôk dleh dlan mka\ ho\ng lu ]ar mka\n hla\m kr^ng la\n dap kngư. Hla\k êjai ana\n, hla\m thu\n 2019 ênoh ]h^ du\m mta mnơ\ng mơ\ng lo\ hma phu\n mse\ si kphê, tiu, ksu… a\t tru\n ênoh nga\ kơ hnư hrui w^t mơ\ng mnuih [uôn sang hma\i pro\ng êdi. Kha\ sna\n, ho\ng klei nga\ brua\ kja\p ktang mơ\ng anôk brua\ sang ]ư\ êa, anôk brua\ djo\ tuôm mơ\ng alu\ wa\l lehana\n klei g^r mơ\ng gra\p ]ô mnuih [uôn sang, brua\ duh mkra Kontum thu\n 2019 a\t mâo klei đ^ kyar na\ng ]ih yap.

Thu\n 2019 ti ana\p ênoh ênil mnơ\ng mă mơ\ng lo\ hma, mse\ si kphê, ksu, tiêu… ăt lo\ dơ\ng ti hnơ\ng tru\n, ]ar Kon Tum mtru\t mjhar du\m êpul bruă mnia mblei lehana\n mnuih [uôn sang mđ^ ktang bruă mkra mjing ]ia\ng mđ^ ênoh yuôm mhro\ hnơ\ng lui] liê. Ho\ng 8 boh sang máy mkra mjing kpu\ng hbei [lang, 7 anôk mkra mjing kphê hnơ\ng pro\ng, 100 anôk mkra mjing đơ điêt hliê hluôt, 7 boh sang máy mkra mjing ktăk ksu… mnơ\ng mă mơ\ng lo\ hma pioh mkra mjing ti alu\ wa\l dưi krơ\ng kjăp anôk ba ]h^ mnia mkhư\ gang klei kp^ ênoh kơ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma. Bruă tal êlâo alu\ wa\l mko\ mjing du\m mta mnơ\ng mâo mă hjăn păn mơ\ng să ăt đru mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ba ]h^ mnơ\ng mă mơ\ng lo\ hma găl ênưih h^n. Kyua ana\n hnư hrui w^t yap mdu\m 1 ]ô mnuih mơ\ng ]ar Kon Tum ăt đ^ mơ\ng êbeh 37 êklăk prăk thu\n 2018 đ^ 41 êklăk prăk thu\n 2019. Yuôm bhăn h^n ana\n jing klei hd^p mda mnuih [uôn sang, boh nik gơ\ mnuih [uôn sang djuê [ia\ kr^ng taih kbưi, kr^ng dleh dlan h^n mơ\ng ]ar dưi krơ\ng kjăp lehana\n ăt mâo knhuang đ^ kyar. Ayo\ng A Đổm, djuê ana Jeh Triêng, [uôn Đăk Tum, să Đăk Môn, kdriêk Đăk Glei brei thâo:“Thu\n 2019 si la] he\ ênoh ênil du\m mta mnơ\ng mă mơ\ng lo\ hma mơ\ng mnuih [uôn sang ngă lo\ hma tuôm ho\ng lu klei dleh dlan. Khă sơnăn ho\ng klei g^r ktưn klei hd^p mda mnuih [uôn sang [rư\ hruê [rư\ đ^ kyar êdah klă. }ia\ng bi êdah klă sơnăn hlăm thu\n 2019 mâo 8, 9 go\ êsei ru\ mdơ\ng sang h’^t kjăp. Hnư hrui w^t ăt đ^ kyar, klei huă [ơ\ng hlăm mnuih [uôn sang mâo klei mkra mlih đ^ kyar”.

Thu\n 2019 khă gơ\ tuôm ho\ng lu klei dleh dlan [ia\dah ]ar Kon Tum ăt ngă ênu\m 12 hlăm ênoh 12 hdră k`ăm, hnơ\ng ]ua\n mđ^ kyar, lu êdi jing Hdră mtru\n Knơ\ng bruă Hội đồng nhân dân ]ar k]ah jao. Hnơ\ng đ^ kyar bruă duh mkra mơ\ng alu\ wa\l mâo klei đ^ kyar yuôm bhăn, đ^ 9,96%. Gưl tal êlâo hrui w^t ba jao kơ knơ\ng prăk knu\k kna djăp ênu\m lehana\n kdlưn truh 3 êbâo êklai prăk đ^ h^n mkă ho\ng klei t^ng knăl k]ah jao êbeh 26%. }ar ăt mko\ mjing kr^ng pla ana êa drao 750 ha hnơ\ng mâo êbeh 3 êbâo 900 ton ka yap ôh Sâm Ngọc Linh. Mko\ mjing mrâo 243 êpul bruă mnia mblei ho\ng ênoh prăk mâo êbeh 2 êbâo 500 êklai prăk. Jak iêu 57 hdră bruă duh bi liê ho\ng ênoh prăk êbeh 5 êbâo êklai prăk. Võ Thanh Chín, khua Êpul hgu\m kahan hđăp, pô bi ala Knơ\ng bruă Hội đồng nhân dân ]ar Kon Tum bi myuôm du\m boh tu\ dưn mơ\ng alu\ wa\l mâo ba w^t hlăm thu\n 2019 mrâo êgao:“Thu\n 2019 hmei ngă giăm 10%, anei jing 1 hnơ\ng ]ua\n pro\ng pr^n hlăk êjai Hdră mtru\n mơ\ng Knơ\ng bruă Hội đồng nhân ]ar ako\ thu\n jing 9%. Hmei ngă ênu\m lehana\n 12 hlăm ênoh 13 hnơ\ng ]ua\n. Kơ hnư hrui w^t yap mdu\m 1 ]ô mnuih truh 40 êklăk prăk, [ia\dah ara\ anei êbeh 41 êklăk prăk. Mhro\ [un ăt ngă êbeh 4%. Ana\n jing du\m hnơ\ng ]ua\n phu\n mđ^ kyar bruă duh mkra mơ\ng ]ar mâo ba w^t”.

Mđ^ lar boh tu\ dưn mâo ba w^t hlăm thu\n 2019, thu\n mrâo 2020 ]ar Kon Tum ktưn bi mâo hnơ\ng đ^ kyar truh êbeh 12%, hrui w^t ba jao kơ knơ\ng prăk knu\k kna hlăm alu\ wa\l êbeh 3 êbâo 500 êklai prăk, ênoh yuôm bruă ba ]h^ mnơ\ng kơ ala ta] êngao truh 150 êklăk đôlar, hnư hrui w^t yap mdu\m 1 ]ô mnuih êbeh 45 êklăk prăk, ênoh go\ êsei [un knhal jih thu\n 2020 tru\n mơ\ng 3 – 4% lehana\n mâo thiăm 3 să djăp hnơ\ng ]ua\n kr^ng [uôn sang mrâo. }ia\ng hluê ngă mâo boh tu\ dưn du\m hdră k`ăm anei, mơ\ng du\m hruê tal êlâo, mlan tal êlâo mtam mơ\ng thu\n 2020, knu\k kna alu\ wa\l g^r ktưn hluê ngă mđrăm mb^t lu hdră bruă ]ia\ng lo\ dơ\ng mtru\t mjhar mđ^ kyar bruă duh mkra./.