Ti dŭm să Sơn Hòa, Tây Sơn – dŭm krĭng pla kbâo prŏng hĭn mơ̆ng čar Dak Lak ară anei lu ênhă kbâo truh leh wưng koh ƀiădah ăt dôk krô ti krăn pla. Kƀao ênoh êlưih, klei hrui blei êmưt, êjai adôk mđiă ƀrư̆ hruê ƀrư̆ ktang, arưp aram pui ƀơ̆ng ngă kơ phung pla mjing huă amâo mâo nao, pĭt amâo mâo hơĭt. Gŏ sang aduôn Đỗ Thị Đằm, alŭ Tân Hiệp, să Tây Sơn mâo 2,5ha kƀâo leh khua, hlăm anăn mâo 5 sào krô leh, ƀiădah ka mâo klei bi klă hrui blei mơ̆ng sang măi mkra sĭk KCP, êjai anăn, dŭm wưng êlâo, truh hlăm brô knhal jih mlan 4 sang ñu hrui êmiêt jih leh.

"5 sào 3 ti čŏng pla kbâo mlan dua čhĭ yơh ƀiădah thŭn anei mlan 4 ka čhĭ mơh, ăt nao êmuh anôk blei kbâo, lač brei guôn yơh, êla mâo asăp mtrŭn srăng nao, ară anei kbâo lu, kbâo pui ƀơ̆ng ăt lu, guôn êlan mâo asăp mtrŭn kơh nao. Ară anei hmei tŭ yơh, si thâo lŏ mjing.”

Lu ƀĭng ngă lŏ hma ti să Tây Sơn ăt dôk bi guôn klei bi klă hrui blei mơ̆ng sang măi mkra sĭk KCP. Dŭm êbâo ha kbâo ka koh dôk hlăm klei rŭng răng pui ƀơ̆ng kyua mđiă amâo djŏ knŏng hmăi kơ klei hdĭp ƀĭng ngă lŏ hma ƀiădah lŏ hmă kơ hdră lŏ wĭt pla wưng êdei. Aduôn Sô Thi Cheo, alŭ Tân Thành, să Tây Sơn, čar Dak Lak brei thâo:

"Hmăng hmưi sang măi koh hnưm leh anăn pô lŏ pla. Ară anei ka koh ôh, êla lŏ pla, thŭn êdei hŭi dŏ ƀơ̆ng kăn lŏ mâo lei.”

Să Tây Sơn mâo hlăm brô êbeh 3.800 ha kbâo, hnơ̆ng mâo hlăm brô 220.000 tôn. Ƀiădah truh kơ ară anei  knŏng mrâo koh mă 71.000 tôn, mâo êbeh 35% ênhă pla kbâo kluôm să. Ti dŭm să mkăn mâo pla kbâo msĕ si Sơn Hòa, Sông Hinh, Đức Bình, Ea Bá...ăt dôk hlăm boh klei msĕ. Ti ană boh sĭt anei, dŭm alŭ wăl mă leh bruă hŏng knơ̆ng bruă KCP Việt Nam leh anăn knơ̆ng bư kbâo sĭk Tuy Hoà, mñă brei mtrŭt bi pral klei hrui blei kbâo kơ ƀĭng ngă lŏ hma. Trần Minh Thân, khua Bruă sang čư̆ êa să Tây Sơn, čar Dak Lak hưn:

 “Să čŏng pô mă bruă hŏng KPC čiăng mtrŭt bi pral klei hrui blei kbâo mnuih ƀuôn sang, ƀiadah ară anei, klei hrui blei kƀao mnuih ƀuôn sang ka msĕ hŏng klei hmăng hmưi. Hlăm wưng kơ anăp, să lŏ dơ̆ng mă bruă hŏng KCP mtrŭt bi pral klei hrui blei kbâo mơ̆ng mnuih ƀuôn sang ti alŭ wăl.”

Knhal jih thŭn dih, ana kbâo truh wưng bi muê êa lip jih ngă truh klei hmăi kjham. Truh kơ kbâo khua, klei hrui blei hlăm adiê mđiă ktang sui ngă bi hrŏ lu leh anăn mâo lu ênoh bi liê. Mbĭt hŏng anăn, sik hlăm hjiê dôk lu, anôk ba čhĭ dleh, ngă kơ ênoh kbâo hrŏ lu, ênoh mưn mnuih mă bruă đĭ, phung pla kbâo dleh lŏ dleh hĭn.

Hluê si khua êpul hgŭm kbâo sĭk Việt Nam Nguyễn Văn Lộc leh wưng 5 yan kbâo mih (mơ̆ng thŭn 2020 – 2025), thŭn 2026 wăt phung pla mjing leh anăn sang măi mkra sĭk tlă anăp hŏng dŭm klei dleh dlan kyua yan adiê amâo mâo jăk leh anăn bi tlĕ čhĭ.

"Drei tuôm hŏng klei bi ktưn amâo mâo mtăp mđơr kyua klei tlĕ čhĭ, čhĭ sĭk ênoh êlưih. Mbĭt hŏng bruă knŭk kna mkra mnư̆ răng mgang klei mnia mblei čiăng mkŏ mjing wăl anôk mtăp mđơr bruă kbâo sĭk Việt Nam ăt mâo dŭm klei gĭr kñăm kơ klei bi mguôp bruă kbâo sĭk, iêo jak klei gĭr mđĭ hnư hrui wĭt kơ phung pla kbâo”.

Dak Lak ară anei mâo êbeh 46.000ha kbâo, dôk tal 2 kluôm ala ( leh Gia Lai ). Ana kbâo amâo djŏ knŏng đru msir lăm klei ư̆ êpa ƀun ƀin, ƀiădah lŏ mâo bruă klam hlăm mđĭ kyar bruă duh mkra ala ƀuôn alŭ wăl. Êjai dôk guôn dŭm hdră êlan ktang mơ̆ng knŭk kna leh anăn dŭm dhar bruă djŏ tuôm hlăm klei ksiêm dlăng tlĕ čhĭ, mbĭt hŏng dŭm hdră êlan hrăm mbĭt, ktang phĭt mơ̆ng Phŭn bruă tuh tia mmông anei, ti dŭm kdrăp pla kbâo, dŭm ha kbâo dôk krô ti đang pla mjing. Bi kơ hnơ̆ng mâo, ênoh ênil hlăm jih jang bruă ară anei dôk mâo nanao. Ƀiădah, knŏng hŏng klei sui koh, ba mbĭt hŏng wưng pla kbâo, dŭm klei gĭr mơ̆ng čar Dak Lak dôk kpăk leh.

Phung pla kbâo ti Dak Lak čiăng guôn dưi koh leh anăn čhĭ čiăng kơ dŭm klei hmăi amâo mâo mduê mơ̆ng wưng anei truh kơ wưng mkăn.