VOV4.Êđê - Ktuê êlan dơ\ng pro\ng mrô 14, kdrê] nao ga\n alu\ wa\l sa\ }ư\ Ne\, kdriêk Krông {u\k, ]ar Daklak, dliê hngô hd^p mâo leh du\m pluh thu\n kha\ng mâo mnuih yua dho\ng, kga\ ]oh doh bhung sa kdrê] atao ju\m phu\n hngô nga\ kơ ana hngô djiê leh kơna\n ks^ng mmia\ la\n. Kha\ sna\n, ana hngô ara\ng bi rai anei kno\ng kbưi ho\ng Anôk brua\ Sang ]ư\ êa sa\ }ư\ Ne\ lehana\n Anôk brua\ ksiêm dla\ng dliê kmrơ\ng kdriêk Krông {u\k ka truh 1 km mơh, [ia\dah mâo mnuih a\t jho\ng nao bi rai.

Du\m êtuh phu\n ana hngô mâo boh pro\ng mơ\ng 25 truh 50 cm djiêu êlan dơ\ng pro\ng mrô 14, ju\m phu\n ara\ng ]oh jih atao gơ\, mâo ana djiê leh, mâo ana mrâo êluh hla. Ti [uôn Rô 2, hluê si klei hmei ksiêm dlăng hlăm ênhă pro\ng 3 sào mâo êbeh 100 phu\n ana hngô giăm 40 thu\n mâo phung jhat ]oh jih atao gơ\ ju\m phu\n. Hlăm ênoh ana\n mâo êbeh 70 phu\n ana hngô djiê leh, du\m pluh phu\n mkăn gru ]oh atao gơ\ adôk mrâo. Y-Lem Mlô- khua [uôn [uôn Rô 2, să }ư\ Ne\, kdriêk Krông {u\k la]: lu blư\ bi mtuôm ho\ng phung bi ala Quốc hội, phung bi ala knơ\ng bruă Hội đồng nhân dân du\m gưl, mnuih [uôn sang ti anei hâo hưn boh klei mâo, akâo bi mâo hdră msir mghaih ]ia\ng răng mgang dliê hngô. {ia\dah klei bi rai dliê hngô ăt kăn hro\ lei: “Mnuih [uôn sang hlăm [uôn ngê` ai tiê, ana hngô ti 2 nah êlan djiê jih. Hluê si klei ]ang hma\ng mơ\ng mnuih [uôn sang ]ia\ng dưi krơ\ng dliê, ]ia\ng dliê bi msiam wa\l hd^p mda mơ\ng [uôn sang pô mse\ si êlâo dih. Mnuih [uôn sang akâo kơ gưl dlông krơ\ng lăn, krơ\ng dliê”.

Hluê si Y- Thân Mlô – k’iăng khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să }ư\ Ne\, klei bi rai dliê hngô ho\ng hdră k`ăm ]ia\ng ks^ng mmiă lăn dliê. Amâo djo\ kno\ng dliê hngô ti [uôn Rô 2 đui] ôh, [ia\dah ti du\m alu\ wa\l mkăn mse\ si [uôn Mùi leh ana\n ti ana\p sang hră Gưl 2 Phan Chu Trinh giăm ho\ng knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să mâo phung jhat bi rai mơh: “Kyua klei ]ia\ng ba yua lăn mơ\ng mnuih [uôn sang đ^ h^n, sơnăn ngă truh kơ klei bi mjhua, amâo mđing uê` kơ hdră bhiăn knu\k kna bi rai dliê hngô ]ia\ng ks^ng mmiă lăn. Hluê si kâo, ]ia\ng bruă kriê dlăng lăn dliê jăk h^n, sơnăn bi hluê ngă ksă êmă bruă kriê dlăng leh ana\n phat mkra ktang h^n du\m phung bi rai dliê”.

Mơ\ng dliê hngô êbeh 3 êbâo ha pla mơ\ng wưng thu\n 1980, truh kơ ara\ anei kno\ng adôk ka truh mơh 500 ha. Klei ]ia\ng la] êdi, ênoh ana hngô adôk hlăk dôk ti ana\p klei lui] rai. Phu\n agha kyua bruă ]ua\l mkă alu\ wa\l mnuih [uôn sang dôk, ngă kơ ênoh ]h^ lăn đ^ h^n mb^t ho\ng klei kriê dlăng êdu awa\t mơ\ng knơ\ng bruă djo\ tuôm ngă lu ênhă dliê hngô ara\ng bi rai. Hluê si mnuih [uôn sang, lăn tuê êlan Hồ Chí Minh hlăm 1 mét lăn [o# êlan giăm ho\ng êlan dơ\ng pro\ng mâo ênoh ]h^ mơ\ng 120 truh 150 êklăk prăk, bi lăn ks^ng mmiă mơ\ng dliê hngô hlăm 1 mét mâo ênoh yuôm mơ\ng 70 truh 100 êklăk prăk.

Nguyễn Văn Thuấn – khua Anôk bruă kriê dlăng dliê kdriêk Krông {u\k brei thâo; ]ia\ng mkhư\ gang klei bi rai dliê hngô, ks^ng mmiă lăn dliê, anôk bruă mâo klei dưi lo\ sua w^t kp^ mgo# brei bi rai du\m ênhă pla leh ana tu\ yuôm sui thu\n mlan djăp mta, du\m hdră bruă ru\ mdơ\ng soh ho\ng hdră bhiăn hlăm lăn dliê. Mb^t ana\n klei êbeh 3 km mnuôr êlan leh ana\n pơ\ng du\m pluh [e\ gơ\ng ]ia\ng thâo knăl plah wah lăn dliê ti knông ho\ng lăn hma mơ\ng mnuih [uôn sang:

“Klei bi mkriâo, uă druôm ana hngô tuê êlan dơ\ng pro\ng mrô 14 adôk mâo n’nao. Mta phu\n kyua hmei ka ngă bruă jao lăn, jao dliê, tal 2 phung mâo lăn ngă lo\ hma dôk siă ho\ng lăn dliê hngô khăng tle\ mkriâo, uă druôm kyâo hngô ]ia\ng ana hngô djiê ho\ng hdră k`ăm ks^ng mmiă lăn dliê. T^ng kơ Anôk bruă kriê dlăng dliê kyâo khăng mđ^ ktang bruă ksiêm dlăng ]ia\ng phat mkra, hlăm thu\n 2018, hmei khăng mguôp mb^t ho\ng Kahan ksiêm kdriêk, Anôk bruă bi mklă kđi klei yang [uôn kdriêk ]ia\ng phat mkra ba k]u\t klei ngă soh ho\ng phung tle\ mkriâo, uă druôm ana hngô”.

Mdjiê ana hngô ]ia\ng mă lăn ngă đang war pla ana kphê, tiêu, ngă sang. Klei anei djăp mnuih thâo sơa^. Lehana\n klei ks^ng mmiă lăn anei jing kbiă mơ\ng mnuih [uôn sang dôk giăm ana\n. {ia\dah du\m mta bruă ngă dưi yap ]ia\ng răng mgang dliê hngô mse\ si mtô mblang, iêu la] amâo dah klei mnuôr êlan, pơ\ng gơ\ng…. kno\ng jing du\m mta bruă êjai đui]. }ia\ng răng mgang dliê hgô – dliê răng mgang ako\ êa êlan dơ\ng pro\ng mrô 14, bi mklă ana\n jing mâo klei đru hgu\m, nao ai plah wah mnuih mâo klei đua klam ho\ng phung tle\ bi rai mơh he\ amâo dah h’a^? Boh nik gơ\, bi msir mghaih du\m đang kphê, tiêu, tăp năng wa\t ho\ng du\m boh sang dôk êjai, sang ngă mkra h’^t kjăp kyua ks^ng mmiă dliê hngô ru\ mdơ\ng soh ho\ng hdră bhiăn. Mâo sơnăn kơh dliê hngô dưi răng mgang truh kơ phu\n agha./.