VOV4.Êđê - Daklak mâo adiê mđia\ hlơr, ang^n ktang ba mdưm leh hla\m du\m ênhiang mmui` lehana\n mâo lu mnuih thâo hla\m du\m thu\n mlan êgao. Ana\n jing adiê ang^n mâo nanao da\l hla\m jih thu\n mlan, jing adiê mđia\ hlơr tơl hang kl^t, thu krô wa\t đang dliê, hnoh krông… {ia\dah mơ\ng yan bhang thu krô thu\n 2019 anei, adiê mđia\, ang^n ti Daklak mphu\n mâo du\m yan hrui w^t hla\k dưi t^ng mka\ ho\ng boh tu\ yuôm brua\ duh mkra, hla\k du\m hdra\ brua\ pui kmla\ bi êran ho\ng pil yang hruê, pui kmla\ bi êran ho\ng ai ang^n mâo mko\ mjing. Ai dưi bi êran pui kmla\ anei mâo lu h^n êdi, dôk ti mrô sa, mrô sa mơ\ng kluôm ala ]ar, mphu\n tal êlâo dưn yua mâo leh klei tu\ dưn, mtru\t mđ^ brua\ duh mkra ala [uôn.

Krah adiê mđiă ktang ngă dliu krô kyâo mtâo rơ\k ktơ\k, alu\ phu\n pui kmlă bi êran ho\ng pil yang hruê Srê-pôk 1 – Quang Minh pro\ng 120 ha, hnơ\ng ktang 100MWp, ti să Êa Wer, kdriêk {uôn Đôn, ]ar Dak Lak klă s^t mphu\n ba yua, mphu\n k]ưm kơ du\m hruê mâo mđiă, ang^n lu. Lê Minh Quang, khua Knơ\ng bruă Kriê dlăng, khua Knơ\ng bruă cổ phần Duh bi liê lehana\n Mđ^ kyar pui kmlă Đại Hải m`ă klă: Khă gơ\ mrâo ba yua ka đei sui ôh, [ia\dah duh bi liê kơ pui kmlă bi êran ho\ng pil yang hruê ti kr^ng lăn [un mđiă ktang {uôn Đôn jing djo\ hdră. Klă s^t, ti hdră bruă Srê-pôk1, mrâo ngă bruă mơ\ng ako\ mlan 2 mrâo êgao, hlai mb^t ho\ng pui kmlă ala ]ar mâo hnơ\ng ktang 20êklăk Kw pui kmlă hlăm 1 m’mông. Leh Srê-pôk 1 lehana\n Quang Minh hrăm mb^t bi êran pui kmlă, srăng mkăp pui kmlă ala ]ar hlăm brô 150 êklăk kW m’mông pui kmlă hlăm grăp thu\n, ênoh prăk hrui w^t hlăm brô 300 êklai prăk, ba jao kơ knơ\ng prăk knu\k kna 30 êklai prăk hlăm 1 thu\n kơ alu\ wa\l. Klei anei jing hlăm 1 ha lăn sah kba ti kdriêk knông lăn, srăng ba w^t giăm 3 êklai prăk. Lê Quang Minh brei thâo; klei anei msir mghaih leh klei dleh dlan kơ kr^ng lăn sah kba, thu krô, [ia\dah mâo klei găl kơ pui kmlă mơ\ng Dak Lak:“Bruă mđ^ kyar pui kmlă êran ho\ng pil yang hruê ti Dak Lak si be\ ngă ]ia\ng djo\ guôp ho\ng ênoh ênil đ^ hlăm grăp ênhă lăn đ^ mơ\ng 30 – 40 blư\ mkă ho\ng mnơ\ng pla mjing djo\ guôp ho\ng lăn ala. Knơ\ng bruă Cổ phần duh bi liê lehana\n mđ^ kyar pui Đại Hải ]ang hmang dưi ngă mta hră m’ar du\m hdră bruă ho\ng Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar Dak Lak lehana\n [ua\n rơ\ng srăng duh bi liê djo\ si klei ]ia\ng mơ\ng knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar”.

Hluê si Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar Dak Lak, boh tu\ dưn ksiêm dlăng du\m thu\n giăm anei brei [uh, alu\ wa\l mâo djăp klei găl ]ia\ng mđ^ kyar pui kmlă êran ho\ng pil yang hruê truh 16 êbâo MWp. Truh kơ ara\ anei, ti ]ar mâo leh 6 hdră bruă hlăk ksiêm dlăng lehana\n hluê ngă tal êlâo, ho\ng hnơ\ng ktang giăm 1 êbâo MWp, lu êdi k[^n ti 2 kdriêk knông lăn Êa Sup, {uôn Đôn. Thu\n 2019 anei, êdei kơ hdră bruă Srê –pôk lehana\n Quang Minh, srăng mâo hdră bruă pui kmlă êran ho\ng pil yang hruê ngă bruă ho\ng ênoh prăk bi liê truh du\m pluh êbâo êklai prăk…

}ia\ng ba klei găl pui kmlă bi êran ho\ng pil yang hruê ho\ng klei djo\ guôp, Dak Lak ksiêm dlăng lehana\n bi mklă lu hdră bruă dưi ngă, ênhă pro\ng hlăm brô 7 êbâo 500 ha. Hlăm ênhă ana\n, ]ar tu\ ư brei êpul bruă mnia mblei ksiêm dlăng 21 hdră bruă ho\ng hnơ\ng ktang êbeh 2 êbâo 200 MWp.

Mb^t ho\ng pui kmlă êran ho\ng pil yang hruê, pui kmlă êran ho\ng ai ang^n mơ\ng Dak Lak ăt mphu\n ngă bruă, ho\ng hdră bruă mkăp pui kmlă kơ kr^ng lăn Dap kngư hlăk po\k ngă ti să Dliê Yang, kdriêk Êa H’Leo. Hluê si t^ng, truh kơ thu\n 2022, Knơ\ng bruă Cổ phần Hdră bruă pui kmlă êran ho\ng ai ang^n HBRE srăng duh bi liê hlăm brô 13 êbâo êklai prăk, ngă bi leh alu\ sang máy mâo hnơ\ng ktang 436 MW. Wa\t ti wưng anei, Dliê Yang jing anôk hiu ]hưn jăk j^n ho\ng phung hlăk ai, leh du\m gơ\ng tourbin pui kmlă êran ho\ng ai ang^n mơ\ng hdră bruă gưl tal dưi ngă mkra rue# riêng. Nguyễn Hoàng Hiệp, k’iăng khua Knơ\ng bruă brei thâo, k]ưm mơ\ng mlan 3 anei, du\m êpul máy srăng mphu\n bi êran pui kmlă: “Hlăm mlan 3/2019, hmei lông bi êran 5 êpul máy mkăp pui kmlă, truh mlan 6/2019, sơnăn 12 êpul máy bi kbiă pui kmlă ]ia\ng hlai mb^t ho\ng pui kmlă ala ]ar. Bi ho\ng gưl tal 2, lehana\n gưl tal 3, hmei srăng lo\ dơ\ng ngă hră m’ar ]ua\l mkă ba hưn mdah kơ knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar; lehana\n mko\ dưm ]ia\ng truh kơ thu\n 2022 hdră bruă srăng ngă rue# riêng”.

Hriê kơ Dak Lak wưng knăm m’ak Kphê {uôn Ma Thuột gưl tal 7, k’iăng khua Knu\k kna Trương Hoà Bình la] sơnei: “Dliê êa mtah mda” jing klei jăk siam mơ\ng ]ư\ dliê êa Dak Lak, alu\ wa\l bi tui duah du\m hdră bruă ngă, ai tiê ngă bruă ]ia\ng mđ^ kyar boh tu\ dưn. {ia\dah Dak Lak ăt mâo du\m kr^ng lăn sah kba mđia\ hlơr, ang^n ktang jih thu\n bhang. Anei jing klei dleh dlan ho\ng bruă duh mkra pla, dliê kyâo, [ia\dah jing klei găl kyua mâo adiê mđiă lu mơ\ng yang hruê lehana\n ai ang^n ]ia\ng mđ^ kyar phu\n pui kmlă yuôm bhăn, ba yua duh bi liê, ba w^t boh tu\ dưn bruă duh mkra pro\ng.

Bi hluê Khua phu\n bruă Tuh tia mnia mblei Trần Tuấn Anh, truh kơ ara\ anei, hlăm kluôm ala, mâo 121 hdră bruă pui kmlă êran ho\ng pil yang hruê dưi brei hră ngă bruă, ho\ng hnơ\ng ktang truh 10 êbâo MW, kdlưn ho\ng hnơ\ng ktang 8 êbâo MW hluê si hdră ]ua\l mkă kluôm mơ\ng knơ\ng bruă pui kmlă truh kơ thu\n 2020. Khă sơnăn, kdrăp mnơ\ng yua mơ\ng dlông ro\ng lăn bi mlih pral êdi, đru Việt Nam mâo klei găl mđ^ hnơ\ng mâo pui kmlă êran ho\ng ai ang^n, pui kmlă êran ho\ng pil yang hruê hlăm pui kmlă ala ]ar. Dak Lak mâo lu klei găl ]ia\ng jing 1 hlăm du\m ]ar tal êlâo mđ^ lar klei găl mơ\ng pô, leh du\m knơ\ng bruă đru k]e\ kơ Knu\k kna bi mklă du\m hdră êlan mrâo: “Dak Lak jing 1 hlăm du\m ]ar mâo boh mnga] yang hruê đ^ h^n kluôm ala. Du\m êpul bruă mnia mblei hlăm alu\ wa\l ăt mâo du\m klei akâo klă s^t kơ du\m bruă adôk êdu awa\t, klei gun kpăk. Phu\n bruă Tuh tia mnia mblei srăng mâo du\m hdră t^ng dlăng klă s^t kơ hdră bruă anei lehana\n mb^t ho\ng du\m phu\n knơ\ng bruă đru k]e\ ho\ng knu\k kna bi mklă mklơ\ng. }ang hmang hruê mlan kơ ana\p srăng lo\ dơ\ng mtru\t mjhar duh bi liê êngao knu\k kna, ăt mse\ mơh mđ^ kyar bruă pui kmlă ti Dak Lak lehana\n lăn Dap kngư”.

Dak Lak hlăk yan bhang mđiă ktang h^n. Ang^n lu, mđiă ktang mse\ si hrip mă jih ai êa mơ\ng lăn ala, ngă kơ bruă mhro\ [un ti alu\ wa\l dleh dlan h^n. Ho\ng du\m hdră bruă pui kmlă êran ho\ng pil yang hruê, êran ho\ng ai ang^n dưi hluê ngă, ]ar mse\ si duah [uh leh hdră êlan mrâo kơ êdei ana\p. Du\m kr^ng dleh dlan h^n srăng dưi mtrang mnga] kyua mâo leh pui kmlă, du\m kr^ng adôk srăng lo\ dơ\ng mđ^ lar klei găl mơ\ng kr^ng lăn hrah bazan, ho\ng du\m đang dliê, du\m đang kphê, đang tiêu, đang boh kroh mtah mda. Pui kmlă êran ho\ng ai ang^n mguôp mb^t ho\ng “klei jăk siam mơ\ng ]ư\ dliê êa” srăng đru Dak Lak mâo knhuang đ^ kyar mrâo./.