VOV4.Êđê - Mđing truh “Mlan êdam êra ba ana\p kyua êpul êya” lehana\n “Mlan phung êdam êra”, thu\n anei, phung êdam êra ]ar Daklak dôk po\k nga\ lu hdra\ brua\ yuôm bha\n, kla\ s^t. Du\m gưl brua\ Đoàn ru\ mdơ\ng leh 7 boh sang bi đru, du\m pluh anôk hla\p lê` kơ phung hđeh êla\k, ta] pah boh; sang dla\ng hra\, iêu mtru\t du\m êbâo hruê ai nga\ mkra êlan kr^ng [uôn sang, hwai djah djâo, pla lehana\n dla\ng kriê ana kyâo mtah.

Ai êwa “mlan êdam êra” mơ\ng phung êdam êra Dak Lak dưi bi êdah klă mơ\ng du\m hruê tru\n ngă bruă ho\ng du\m hdră bruă, kdrê] bruă s^t êdi. Ti kdriêk {uôn Đôn, leh Knăm tru\n ngă bruă mơ\ng Knơ\ng bruă Đoàn ]ar mko\ mjing, phung êdam êra mâo lu bruă ngă đru mnuih [uôn sang alu\ wa\l mse\ si: jao sang thâo bi đru, ta] pah boh, alu\ hlăp ]hưn kơ phung hđeh êlăk, mđup brei prăk đru hriăm hră, êdeh wai jơ\ng kơ phung hđeh hriăm hră [un, ngă kak asei kơ mnuih [uôn sang… Adei Võ Quang Song Toàn, hđeh hriăm hră gưl 2 Nguyễn Trường Tộ, să Tân Hoà, kdriêk {uôn Đôn, hơ\k m’ak êdi leh mâo tu\ mă mnơ\ng myơr jing êdeh wai jơ\ng mơ\ng phung ayo\ng amai: “Kâo hơ\k m’ak êdi leh tu\ mă mnơ\ng mđup myơr anei. Hruê mlan êgao kâo g^r ktưn dăp hruê m’mông hriăm hră djo\ guôp, sang hră mko\ mjing du\m bruă ngă mse\ si ngă bruă kâo hluê ngă sơa^. Leh mâo êdeh wai jơ\ng mrâo êlan nao sang hră srăng pral h^n lehana\n hrut [ia\ h^n mn^t m’mông truh kơ sang hră kâo mâo lu m’mông ngă bruă mkăn đru am^ ama”.

Ai tiê “ba ana\p kyua êpul êya” mơ\ng Mlan phung êdam êra pral lar bra truh kơ du\m gưl bruă đoàn hlăm ]ar Dak Lak lehana\n tu\ mă klei nao ai hluê ngă mơ\ng phung êdam êra kluôm ]ar. Du\m bruă ngă k[^n ai tiê mđing dlăng kơ êpul êya, mguôp ai mko\ mjing kr^ng [uôn sang mrâo. Amai Nguyễn Minh Tuệ, khua g^t gai Đoàn Êpul bruă mnia mblei ]ar Dak Lak brei thâo; mơ\ng ako\ thu\n mtam, bruă Đoàn êpul mnia mblei mtru\n klă hdră k]ah bruă ngă mlan phung êdam êra ho\ng lu hdră k`ăm klă s^t: “Mơ\ng ako\ thu\n bruă Đoàn Êpul mnia mblei bi klă leh ana\n iêu mơ\ng mlan phung êdam êra, ana\n jing “Phung êdam êra êpul mnia mblei ba ana\p kyua klei hd^p êpul êya”. Hluê ho\ng ana\n Đoàn Êpul mnia mblei đru mguôp ai tiê ngă brua\ ]ia\ng mphu\n ru\ mdơ\ng 4 boh sang bi đru kơ du\m go\ êsei knu\k kna dlăng ba, go\ êsei [un hlăm alu\ wa\l ]ar. Mphu\n k]ưm hdră bruă mtrang mnga] 2 km êlan kr^ng [uôn sang, mđup brei 10 hnư prăk đru hriăm hră Đru ai nao sang hră kơ phung hđeh hriăm hră [un khăp ]ia\ng kơ klei hriăm hră lehana\n g^t gai du\m êpul bruă đoàn mđrăm mb^t mko\ mjing hruê knăm m’ak phung êdam êra ba ana\p ho\ng du\m bruă ngă mđing dlăng kơ go\ êsei knu\k kna dlăng ba, am^ Việt Nam jho\ng ktang, phung hđeh [un, phung hđeh mnuih djuê [ia\... Mb^t ho\ng ana\n đoàn êpul mnia mblei ăt mko\ mjing du\m bruă mtô mblang rue# hiu gang mkhư\ klei brei ]an prăk mnga ktro\, mđrăm mb^t hluê ngă hruê knăm 7 mtah mda kyua klei dhar kreh [uôn pro\ng”.

Mb^t ho\ng du\m bruă ngă ba ana\p kyua êpul êya, hdră tă ]ua, đru k]e\, hâo hưn bruă mă lehana\n mphu\n k]o# bruă mă ăt mâo phung êdam êra Dak Lak bi mđing. Hlăm mlan phung êdam êra thu\n anei, mb^t ho\ng hnư đru mdul, brei ]an mnga hdjul, knơ\ng bruă Đoàn ]ar mguôp mb^t ho\ng Knơ\ng bruă dlăng mnuih ngă bruă – Kahan êka êkeh lehana\n Mnuih knap m`ai mko\ mjing lu gưl đru k]e\, hâo hưn bruă mă kơ phung êdam êra, mơ\ng ana\n đru du\m êtuh gưl ]ô phung êdam êra mâo bruă mă djo\ guôp, mâo hnư hrui w^t. Nguyễn Chiến Thắng, k’iăng khua dlăng adu\ ngă bruă – Êđăp ênang bruă mă, Knơ\ng bruă dlăng mnuih ngă bruă – Kahan êka êkeh lehana\n Mnuih knap m`ai ]ar Dak Lak brei thâo: “Grăp thu\n Knơ\ng bruă dlăng mnuih ngă bruă – Kahan êka êkeh lehana\n Mnuih knap m`ai mguôp mb^t ho\ng Knơ\ng bruă Đoàn ]ar, boh nik gơ\ hlăm mlan phung êdam êra mâo lu bruă ngă, hlăm ana\n mâo bruă đru k]e\ bruă mă, sơnăn knơ\ng bruă srăng jak iêu du\m êpul bruă mnia mblei mâo klei ]ia\ng bi mut\ mnuih ngă bruă hlăm ]ar leh ana\n êngao ]ar lehana\n bi mu\t mnuih  ngă bruă, nao ngă bruă ti ala ta] êngao w^t đru k]e\ bruă bi mu\t mnuih ngă bruă ti alu\ wa\l”.

Hluê si Y Nhuân {uôn Yă, khua g^t gai knơ\ng bruă Đoàn ]ar Dak Lak, thu\n anei ho\ng ana\n pia “thu\n phung êdam êra ba ana\p”, du\m bruă ngă mơ\ng phung êdam êra dưi po\k ngă mơ\ng ako\ thu\n mtam lehana\n srăng hluê ngă jih thu\n. Kno\ng hlăm mlan 3 anei, truh kơ ara\ anei, du\m gưl bruă đoàn hluê ngă ru\ mdơ\ng 7 boh sang bi đru, 11 anôk hlăp ]hưn kơ phung hđeh êlăk, 11 ta] pah boh, 10 hip dưm hdruôm hră phung hđeh, đru mguôp du\m êbâo hruê ai ngă mkra êlan kr^ng [uôn sang, hwai djah djâo, pla lehana\n kriê dlăng kyâo mtâo. Boh tu\ dưn anei kdlưn ho\ng hdră k]ah jao hlăm mlan, mơ\ng ana\n brei [uh klei g^r ktưn mơ\ng phung êdam êra kluôm ]ar hlăm du\m hdră bruă dưi hluê ngă: “Mđ^ lar boh tu\ dưn mâo ba w^t mơ\ng mlan phung êdam êra hlăm du\m thu\n êlâo dih lehana\n thu\n anei jing thu\n phung êdam êra ba ana\p, ho\ng ai tiê ngă bruă klă s^t, leh hruê tru\n ngă bruă, ho\ng du\m bruă ngă klă s^t, sơnăn du\m hdră bruă dưi k]ah jao lehana\n du\m mta bruă dưi bi mklă leh. Kno\ng hdră k`ăm mơ\ng thu\n phung êdam êra ba ana\p mâo 100 êbâo phu\n kyâo mtah mda, khă sơnăn ho\ng yan adiê kr^ng lăn Dap kngư hlăm mlan 3 anei amâo djo\ guôp ôh ]ia\ng pla kyâo mtâo, sơnăn hmei hluê ngă bruă kriê dlăng kyâo mtâo đui]”.

Mguôp mb^t du\m hdră bruă bi lông ktưn ho\ng du\m bruă ngă klă s^t, jing hdră ngă bruă klă s^t mơ\ng phung êdam êra Dak Lak klei hluê ngă du\m mta bruă hlăm mlan phung êdam êra. Mơ\ng ana\n, bi êdah bruă ngă ai hlăk hlăm du\m hdră bruă ngă, thiăm lu hdră bruă, kdrê] bruă phung êdam êra dưi ngă bi leh, mâo đru leh kơ lu mnuih [uôn sang alu\ wa\l dưi tu\ mă klei tu\ dưn./.