VOV4.Êđê - Leh 10 thu\n mko\ mjing, alu\ Bình Lợi, sa\ }ư\ Mlê`, kdriêk knông la\n Êa Sup, ]ar Daklak a\t ka mâo pui kmla\ yua mơh. Klei hd^p mda, brua\ duh mkra mơ\ng mnuih [uôn sang tuôm ho\ng lu klei dleh dlan. Ara\ anei, Knơ\ng brua\ pui kmla\ Êa Sup, Knơ\ng brua\ pui kmla\ ]ar Daklak hla\k dôk mjê] rua\t ktu\ng, dhiang ba klei pui kmla\ truh kơ du\m alu\, [uôn dleh dlan anei ]ia\ng mâo pui kmla\ yua hla\m klei hd^p mda leh ana\n mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn.
Mơ\ng wa\l krah Êa Súp nao truh kơ alu\ Bình Lợi, să }ư\ Mlê`, êbeh 30 km êlan lăn. Dôk bi ktlah hjăn krah đang lo\ hma pro\ng liă lia, kngư ]ư\, klei hd^p mda mơ\ng êbeh 250 go\ êsei mnuih tuôm ho\ng lu klei dleh dlan kyua ka mâo ôh pui kmlă.
Êbeh 10 thu\n mơ\ng Lạng Sơn hriê duh [ơ\ng ti alu\ Bình Lợi, go\ êsei Lý Văn Viền ( mnuih djuê ana Nùng) mâo 3 ha đang k`ul, 1 ha đang kphê ba pla mpluă ho\ng tiêu leh ana\n ru\ mdơ\ng sang siă [o# êlan, po\k anôk ]h^ mnơ\ng dhơ\ng. Khă gơ\ kreh kriăng hlăm klei ngă bruă duh mkra, [ia\dah kyua ka mâo ôh pui kmlă, anăn klei hd^p mda ăt ka mâo klei đ^ kyar mơh. Ara\ anei [uh klei pui kmlă hlăk dôk dhiang ba ti kang êlan, Lý Văn Viền leh ana\n mnuih [uôn sang hlăm alu\ hơ\k m’ak êdi: “ Go\ êsei kâo hriê dôk ti anei mơ\ng thu\n 2006. Klei hd^p mda mnuih [uôn sang ti anei dleh dlan êdi. Êlâo dih amâo mâo ôh pui kmlă, êlan klông, sang hră, [ia\dah ara\ anei mâo leh êlan tuh boh tâo kl^, mâo sang hră mtô hđeh điêt leh ana\n Knu\k kna hlăk dhiang ba klei pui kmla\. Kâo hơ\k m’ak kyua srăng mâo pui kmlă ]ia\ng mtrang mnga] leh ana\n blei ma\i pom êa krih êa kơ kphê, tiêu. Anôk ]h^ mnơ\ng mơ\ng go\ êsei kâo srăng mâo lu h^n mnuih hriê blei”.
Khua alu\ Bình Lợi, Lý Tòn Chuống brei thâo: mnuih [uôn sang ti anei lu êdi jing mnuih [uôn sang djuê [ia\ hriê mơ\ng kwar Dưr mâo du\m pluh thu\n ho\ng anei leh. Truh kơ thu\n 2011, alu\ klă s^t dưi mko\ mjing, ho\ng 252 go\ êsei, êbeh 1 êbâo ]ô mnuih. Kyua dôk kbưi ho\ng wa\l krah să }ư\ Mlê` êbeh 40 km, êlan klông êrô êbat dleh dlan, bohnik gơ\ ka mâo ôh pui kmlă, anăn klei hd^p mda adôk lu klei dleh dlan, adôk lu go\ êsei [un.
Jih hruê nao kơ hma bruă, m’măt w^t ]uh pui kđen, du\m go\ êsei amâo mâo mnơ\ng dlăng, mnơ\ng hlăp, anak aneh ăt alah mơh hriăm hră m’ar, klei bi mje\ êrô blu\ hra\m ăt gun kpăk, kyua đ^ng blu\ jih pil.
Jing pô hlăk ai pral kdal, mâo ai tiê hur har, leh mâo hdră bruă dhiang ba pui kmlă hriê kơ alu\, Chuống mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ruh mghaih anôk du\m mâo klei pui nao găn, mjing klei găl c\ia\ng mđ^ pral hnơ\ng hluê ngă brua\ leh ana\n rơ\ng kjăp klei êđăp ênang êlan klei pui kmlă. Khua alu\ Lý Tòn Chuống la]: “ Ka mâo ôh pui kmlă, anăn mnuih [uôn sang ngă bruă duh mkra tuôm ho\ng lu klei dleh dlan. Prăk bi liê ]ia\ng krih êa kơ ana pla tu\ yuôm sui thu\n jing lu êdi. Grăp blư\ krih hlăm 1 ha jih 3, 4 êklăk prăk blei êa pui. Mnuih [uôn sang ]ang hmang mâo pui kmlă ]ia\ng ngă bruă duh mkra, krih êa kơ ana pla tu\ yuôm, ]ia\ng kơ anak aneh mâo pui mtrang mgac\ hriăm hră m’ar. Mâo pui kmlăácnăn tlam m’măt mnuih [uôn sang dưi lo\ bi k[^n mje\ mjuk kdo\ mui`”.
Ktuê êlan mơ\ng să Êa Lê nao truh kơ alu\ Bình Lợi, să }ư\ Mlê`, êlan klei pui kmlă man dưn dưi ngă mkra rue# leh. Khua g^t gai Knơ\ng bruă pui kmlă Daklak brei thâo: hdră bruă anei mâo êlan klei pui kmlă man dưn 22kV, 11 km êlan klei pui êdu leh ana\n 4 anôk mđ^ mtru\n pui, ho\ng hnơ\ng ktang pui mâo 520 kVA, mơ\ng Knơ\ng bruă Pui kmlă kwar Krah duh bi liê êbeh 15 êklai prăk k`ăm ba pui kmlă kơ alu\ Bình Lợi. Nguyên Văn Sỹ, Khua knơ\ng bruă Pui kmlă kdriêk Êa Súp brei thâo: khăgơ\ ngă mkra hlăm yan hjan tuôm ho\ng lu klei dleh dlan, [ia\dah anôk bruă srăng g^r bi êran mâo pui kmlă hlăm mlan 8 anei, djo\ hlăm wưng bi hdơr 40 thu\n hruê mphu\n mko\ mjing kdriêk: “ Mnuih [uôn sang hriê hd^p ti anei dôk rah rưng, anăn bruă ]ua\l mkă dhiang ba klei pui kmlă tuôm ho\ng lu klei dleh dlan; liê lu pra\k duh bi liê, [ia\dah mnuih [uôn sang bi dôk rah rưng, grăp wa\l kno\ng mâo du\m go\ êsei. Hdră bruă dhiang ba pui kmlă kơ alu\ Bình Lợi, să }ư\ Mlê` hluê si t^ng srăng hmao mka\p pui kmla\ hlăm wưng bi hdơr 40 thu\n hruê mko\ mjing kdriêk. Hmei ăt g^r ]ia\ng ngă bi leh bruă anei”.
Ti kr^ng knông lăn Êa Súp, ]ar Daklak yan anei, đa tăp năng hjan, tăp năng mđiă, êlan klông kdlu\t kdlăt, bruă dhiang ba klei pui kmlă êdu leh ana\n du\m anôk mđ^ mtru\n pui kmlă tuôm ho\ng lu klei dleh dlan, [ia\ phung knuă druh, mnuih nga\ bruă Pui kmlă Êa Sup g^r bi mđ^ pral brua\ hluê ngă djo\ ho\ng hruê mlan k]ah. Êbeh 250 go\ êsei ti alu\ Bình Lợi, să }ư\ Mlê` hlăk hơ\k m’ak dôk guôn klei bi mlih mrâo. Adôk kno\ng du\m pluh hruê đui], ti kr^ng taih kbưi srăng guh mnga] pui mtrang mơ\ng êlan pui kmlă ala ]ar, mjing klei găl kơ klei hd^p mda mnuih [uôn sang, mđ^ kyar bruă duh mkra, mđ^ h^n brua\ hria\m hra\ m’ar mnuih [uôn sang./.
H’Mrư pô ]ih – H’Nga ra\k.
Viết bình luận