VOV4.Êđê - Jing sa hlăm du\m [uôn [un h^n ti să Ea Kuêh, kdriêk }ư\ Mgar, ]ar Dak Lak, klei hd^p mnuih [uôn sang [uôn Sê dang hlăk [rư\ mlih mrâo kyua mâo pui kmlă ala ]ar. Grăp war sang, pưk hma jing mtah mda h^n, grăp go\ sang mâo pui mnga], h'uh mđao êjai mlam, bruă duh mkra grăp go\ sang hlăm [uôn ăt ti hnơ\ng đ^ kyar grăp hruê.

Kno\ng êbeh 2 thu\n mâo pui kmlă klei hd^p mda go\ êsei ayo\ng Triệu Tiến Đức, ti [uôn Sêđăng đ^ kyar leh êdi. Pưk sang dưi mkra mđ^ pro\ng siam, đang tiêu mtah mda, mboh lu. Ayo\ng Đức wơ\k cầu dao, máy pom êa êran mtam. Êdei kơnăn, ho\ng đ^ng êa lehana\n béc dưi mko\ dưm leh êlâo, kluôm đang war dưi krih êran hjăn amâo guôn mdar máy krih dhiang đ^ng nao hlăm djăp phu\n mnơ\ng pla mse\ si êlâo dih ôh. Hluê si klei `u t^ng yap, ho\ng êbeh 1 êbâo gơ\ng tiêu lehana\n 1,7 ha kphê mơ\ng go\ êsei, grăp thu\n `u krih mơ\ng 4 – 5 gưl. Tơdah krih ho\ng máy sơnăn hlăm 1 gưl ăt jih hlăm brô 4 êklăk prăk blei êa pui lehana\n du\m pluh hruê ai ngă bruă. Ara\ anei mâo pui kmlă, krih hjăn, prăk bi liê amâo đei lu ôh. Kyua ana\n, go\ êsei `u mâo thiăm prăk mkuôm pioh. Mơ\ng ana\n, `u t^ng po\k phai bruă duh mkra, pla thiăm 7 sào kphê, tiêu ]ia\ng mđ^ kyar bruă knua\. Klei hd^p mda, bruă ngă djăp mta ăt găl ênưih h^n mkă ho\ng êlâo dih:“Êlâo dih ba yua pui kmlă êran ho\ng pil yang hruê ăt ba yua ba tri, grăp thu\n blei 1 batri hlăm brô 8 Ampe, kno\ng dlăng tivi đui]. Mâo pui kmlă dưi ba yua hip bi ê-ăt mnơ\ng, pom êa. Mâo pui kmlă gơ\ găl ênưih h^n, bruă duh mkra 2 thu\n ho\ng anei gơ\ hdjul [ia\ leh. Mkă ho\ng đar thu\n êlâo dih 20 – 25 êklăk prăk, bi ara\ anei mâo 40 -50 êklăk prăk”.

Bruă duh mkra đ^ kyar, mnuih [uôn sang hlăm [uôn Sêđăng iêu la] mtru\t mjhar anak aneh nao sang hră, hriăm hră m’ar. Mâo pui kmlă klei hriăm hră mơ\ng phung hđeh hlăm [uôn ăt găl ênưih h^n. Nai Nguyễn Thị Tình, nai kriê dlăng adu\ 4A1, Sang hră gưl 1 Lý Tự Trọng, phân hiệu [uôn Sêđăng yăl dliê, êlâo dih ka mâo pui kmlă, klei hriăm hră m’ar mơ\ng phung hđeh tuôm ho\ng lu klei dleh dlan. Hruê mđiă sơnăn hlơr, bi tlam tơdah adiê hjan ang^n adu\ hriăm m’măt t^t, nai mtô hđeh hriăm hră ktan ală ]ia\ng dlăng hră. Bi mơ\ng leh mâo pui kmlă truh kơ ara\ anei, klei hriăm hră m’ar mơ\ng phung hđeh jăk h^n, nai mtô dưi ba yua máy tính, máy mtrang, ba yua kdrăp mrâo mrang ]ia\ng mtô mblang klei hriăm sơnăn gơ\ jăk h^n, jak iêu lu phung hđeh hriăm hră:“Adiê hjan m’măt t^t yơh, amâo thâo [uh êlan ôh, nai mtô lehana\n phung hđeh hriăm hră ]ih klei hriăm lehana\n dlăng kơ jhưng ju\ dleh êdi. Bi adiê mđiă le\ hlơr, phung hmei hlăp ]hưn hlơr êdi, kbiă êa k’ho\. Mơ\ng hruê dhiang ba pui kmlă, mâo dhiar pưh êran ho\ng pui kmlă gơ\ dul [ia\ leh, amâo lo\ hu^ ôh kơ klei ana\n”.

{uôn Sê đăng ara\ anei mâo 130 go\ êsei, 449 ]ô mnuih, hlăm ana\n, mâo êbeh 90% jing mnuih djuê [ia\. Anei dưi dlăng jing [uôn dleh dlan mơ\ng kdriêk }ư\ Mgar. Wưng êlâo kơ thu\n 2018, mnuih [uôn sang hlăm [uôn tu\ lu klei k[ah h^n mkă ho\ng klei amâo mâo pui kmlă ba yua hlăm klei hd^p mda lehana\n krih êa kơ mnơ\ng pla mjing. Hlăk ana\n amâo mâo pui kmlă, êlan klông, mâo lu klei dleh dlan, lu mnuih [uôn sang amâo dưi dôk ôh đue# nao kơ anôk mkăn.

Khua [uôn Triệu Dương Thế hdơr w^t, ako\ thu\n 2018, gưl tal êlâo [uh boh mnga] mơ\ng pui kmlă ala ]ar, mnuih [uôn sang hlăm [uôn djăp mnuih bi hơ\k m’ak sơa^. Hruê ana\n, ăt jing gru kruăk knăl mphu\n k]ưm kơ du\m klei bi mlih klă s^t hlăm kr^ng lăn anei. Ara\ anei hlăm grăp boh sang, mnuih [uôn sang ăt blei mprăp ênu\m ênap du\m mta mnơ\ng ba yua ho\ng pui kmlă hlăm go\ êsei. Djăp hdră êlan mtru\n mơ\ng Đảng ăt ênưih h^n truh ho\ng mnuih [uôn sang. Mnuih [uôn sang h’^t ai tiê siă suôr ho\ng lăn ala pô, ngă bruă kpưn đ^ hriê kơ sah mdro\ng, hdră k]ah, klei m^n duh bi liê kơ bruă duh mkra ]ia\ng mđ^ kyar bruă duh mkra mơ\ng sui leh h^n mơh mâo klei găl po\k ngă:“Mâo leh mâo pui kmlă mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ti anei djăp mta mnơ\ng yua hlăm go\ êsei dưi blei mprăp jăk siam h^n. 2 thu\n êlâo dih kno\ng mtrang mnga] adiê m’măt đui], mơ\ng leh mâo pui kmlă go\ êsei blei tivi, hip bi ê-ăt mnơ\ng, máy boh mnơ\ng, krih êa ăt mâo sơa^. Si la] he\ đru mnuih [uôn sang mđ^ kyar bruă duh mkra [rư\ hruê [rư\ đ^ kyar”.

Hdră bruă mkăp pui kmlă kơ [uôn Sêđăng lehana\n [uôn Jarai, să Êa Kuêh hlăm Hdră bruă mkăp pui kmlă kr^ng [uôn sang mơ\ng pui kmlă Ala ]ar (kdrê] tal 1) duh bi liê kơ du\m alu\, [uôn mâo klei ]ia\ng êdi kơ pui kmlă, mơ\ng Knơ\ng bruă tuh tia mnia mblei ngă pô duh bi liê.

Hdră bruă ba yua klă s^t jing tur knơ\ng ]ia\ng mnuih [uôn sang bi h’^t kjăp klei hd^p mda, pral duah hdră mđ^ kyar bruă duh mkra, kpưn đ^ tlaih kơ klei [un [in, đ^ hriê kơ sah mdro\ng. Hdră bruă pui kmlă ti [uôn Sêđăng mtru\t mjhar bruă duh mkra pla mjing, mjing ai ktang mđ^ kyar bruă duh mkra, mđ^ h^n klei hd^p mda mnuih [uôn sang ti anei./.