VOV4.Êđê - Hluê ho\ng klei đ^ kyar, bi mlih mrâo mơ\ng la\n ]ar, du\m [uôn sang mnuih djuê ana [ia\ ti kr^ng Dap kngư a\t hluê ho\ng klei đ^ kyar bi mlih mrâo ana\n mơh. Lu anak aneh mơ\ng [uôn sang jing leh mnuih thâo lu, bi kla\ kơ ai dưi, klei thâo hla\m du\m brua\ yuôm bha\n, đru mguôp tu\ dưn kơ hdra\ mđ^ kyar kluôm ênu\m ti alu\ wa\l. Klei ]ih mơ\ng H’Xíu, la] kơ du\m klei đru mguôp mơ\ng du\m phung Tiến sĩ kbia\ hriê mơ\ng du\m [uôn sang ti Daklak.

Nga\ khua Klei hria\m Ngữ Văn, Brua\ hria\m sư phạm, mb^t ana\n jing K’iăng Anôk bruă Khoa học xã hội leh ana\n nhân văn, sang hră Đại học Tây Nguyên, Tiến sĩ {uôn Krông Tuyết Nhung, djuê ana Êđê, păt dah siă suôr ho\ng du\m keli c\ih duah ksiêm hria\m kơ knhuah dhar kreh djuê ana. Mâo leh lu hdră ksiêm mđing hria\m kơ knhuah dhar kreh Êđê, ]ih mkra hdruôm hră klei blu\ Êđê leh ana\n klei blu\ Stiêng pioh kơ phung hđeh hriăm hră gưl I, [ia\dah Tiến sĩ {uôn Krông Tuyết Nhung ăt ka ư  ai mơh. Leh rue# m’mông nao mtô hlăm adu\ mb^t ho\ng phung sinh viên, `u lo\ mâo du\m gưl nao hlăm [uôn sang, amâodah mb^t ho\ng ung `u jing Tiến sĩ Văn Ngọc Sáng, ksiêm hria\m kơ klei c\ih Bi mjing mrô điên tử du\m boh blu\ klei blu\ djuê ana [ia\.

Tiến sĩ {uôn Krông Tuyết Nhung ăt jing pô bi ala hội đồng nhân dân ]ar Daklak.

Tiến sĩ {uôn Krông Tuyết Nhung yăl dliê: “ Kâo dôk bi m^n nanao si be\ ngă ]ia\ng ênuk gưl phung hđeh leh ana\n ênuk gưl êdei ana\p thâo săng klă snei, gra\p djuê ana, anak mnuih jing yuôm bhăn êdi, knhuah gru dhar kreh jing yuôm bhăn h^n. Kyua ana\n, kâo g^r duah ksiêm mđing kơ ya mta khă gơ\ điêt dhiêt tu\ mơh, khă gơ\ jing klei bhiăn điêt dhiêt, [ia\dah `u mâo boh tu\ yuôm, djo\ guôp ho\ng ênuk gưl mrâo drei hlăk dôk hd^p ara\ anei, snăn kâo g^r ba klei hưn mthâo hluê ho\ng  brua\ klei mrâo, hdră mđung asa\p, hlăm hră klei mrâo leh ana\n bohnik gơ\ hluê du\m klei kâo mtô hlăm adu\ kơ hđeh hria\m”.

Jing 1 hlăm ênoh phung Tiến sĩ ênuk gưl tal êlâo hlăm bruă Lo\ hma ti lăn Dap kngư, Tiến sĩ Y’Gh^ Niê, Khua g^t gai du\m Êpul hgu\m brua\ Kreh knhâo leh ana\n Hdra\ mnêc\ nga\ brua\ ]ar Daklak mâo ânao klei ]ia\ng ba klei thâo mơ\ng pô ]ia\ng đru mnuih [uôn sang. Ho\ng lu mta bruă păn ngă, mse\ si Khua adu\ bruă lo\ hma hlo\ng truh kơ Khua knơ\ng bruă Kreh knhâo leh ana\n Hdra\ kdra\p nga\ brua\, khua g^t gai du\m Êpul hgu\m Kreh knhâo leh ana\n Hdra\ mnêc\ nga\ brua\ Daklak, `u mâo klei đru mguôp tu\ jăk hlăm hdră bruă kreh knhâo mơ\ng ]ar, mse\ si mko\ mjing ana\n knăl kphê {uôn Ma Thuột mâo Knơ\ng bruă dưn yua klei m^n mjing  mka\ơ- brei hra\ tu\ yap hlam kluôm ala, dưi ba yua hlăm bruă pla mjing lu djuê mjeh mnơ\ng pla mâo boh tu\ dưn pro\ng kơ brua\ duh mkra, hluê ngă bruă ]ih mkra phần mềm Taynguyenkey, phần mềm k]oh boh hră djuê [ia\ lăn Dap kngư hlăm ma\i vit^ng. Kyua mâo phần mềm anei, bruă mtô mblang klei thâo kơ mnuih [uôn sang djuê [ia\ mâo klei êlưih h^n. Êbeh 40 thu\n ngă bruă, ti thu\n 60, khă gơ\ dơ\ng w^t mdei bruă, [ia\dah `u ăt siă suôr ho\ng bruă ksiêm hriăm leh ana\n ba myơr ai tiê nga\ brua\. Tiến sĩ Y’Gh^ Niê lac\ snei: “ Kâo ]ang hmang snei, amâo djo\ kno\ng knơ\ng bruă Kreh knhâo Hdra\ kdra\p nga\ brua\ đui] ôh, [ia\dah du\m knơ\ng, dhar bruă bi hgu\m ho\ng hmei ]ia\ng hluê ngă bruă anei, leh ana\n jih jang bruă drei bi mguôp mb^t jing sa êpul hgu\m mguôp ]ia\ng mko\ mjing kơ ]ar drei, đru mnuih [uôn sang djuê [ia\ drei mđ^ kyar bruă duh mkra klei hd^p mda”.

Ăt mâo hriăm mjuăt kơ bruă lo\ hma, Tiến sĩ Y’KaNin H’Đơ\k, K’iăng khua Knơ\ng bruă Nga\n do\ leh ana\n La\n êa wa\l anôk hd^p mda ]ar Daklak g^r ba yua klei thâo leh hriăm hlăm klei hd^p mda [uôn sang. Jing mnuih hla\m Êpul hgu\m răng mgang ngăn do\ la\n ala, êa juôr dliê kmrơ\ng leh ana\n Wa\l anôk hd^p mda, `u kha\ng nao hlăm du\m [uôn sang, duah dlăng boh klei, mtô mblang mđ^ h^n klei thâo kơ mnuih [uôn sang hlăm bruă răng mgang wa\l anôk hd^p mda, bohnik jing brua\ răng mgang dliê leh ana\n phu\n êa juôr. ~u ăt ngă khua kia\ kriê leh ana\n hluê ngă lu klei c\ih ksiêm hria\m, đru k]e\ kơ khua g^t gai ]ar du\m hdră bruă răng kriê mgang lu mta mnơ\ng hd^p, t^ng dlăng klei ]ho\ djhan kjham hlăm hnoh krông Srêpôk… đru mguôp s^t êm^t hlăm bruă kia\ kriê, ktuê hluê dlăng leh ana\n răng mgang wa\l anôk hd^p mda ti alu\ wa\l.

Tiến sĩ Y’KaNin.

Tiến sĩ Y KaNin H’Đơ\k brei thâo: “ Êngao kơ bruă ngă mơ\ng knơ\ng bruă Nga\n do\ leh ana\n  La\n êa wa\l anôk hd^p mda kâo ngă hlăm Êpul hgu\m, đru mguôp mtô mblang, bi hriăm mnuih [uôn sang alu\ wa\l mâo klei đua klam răng mgang dliê, kriê mgang hlô mnơ\ng dliê leh ana\n lu mta mnơ\ng hd^p mâo boh tu\ dưn. Hlăm ana\n mâo bruă răng mgang phu\n êa juôr, pla kyâo leh ana\n kriê mgang du\m mta mnơ\ng yuôm hin, ana kyâo sui thu\n êbeh 100 thu\n pioh răng mgang phu\n êa juôr, dôk kriê mgang phu\n êa juôr, snăn mnuih [uôn sang mâo phu\n êa doh ba yua leh ana\n dưi kriê mgang hnoh đoh ]ia\ng ba yua kơ bruă duh mkra pla mjing ăt mse\ mơh ba yua hlăm klei hd^p mda alu\ wa\l”.

Hluê si Êpul hgu\m du\m bruă Kreh knhâo leh ana\n Hdra\ mnêc\ nga\ brua\ Daklak, kluôm ]ar ara\ anei mâo 13 ]ô tiến sĩ hriê mơ\ng du\m [uôn sang djuê [ia\ alu\ wa\l. Giăm 60 ]ô thạc sĩ ăt kbiă hriê mơ\ng kr^ng [uôn sang lo\ hma, hlăk prăp lo\ dơ\ng ]uê knhuang êbat nao phung ayo\ng nao êlâo. Ti ya brua\ nga\, di`u ăt g^r  ba myơr ai tiê, đru mguôp ai pô hlăm hdră bruă mđ^ kyar mơ\ng ]ar leh ana\n kluôm alu\ wa\l lăn Dap kngư. Anei jing du\m gru mnga], mjing klei mđ^ ai ]ia\ng du\m gưl mnuih êdei ana\p ti du\m [uôn sang tui hluê, kpưn đ^ hriăm hră m’ar jăk h^n, jing mnuih knhâo leh ana\n w^t kơ [uôn sang ]ia\ng lo\ dơ\ng duh myơr ai tiê pô, mko\ mkra [uôn sang pô [rư\ hruê [rư\ jăk siam h^n.

H’Mrư pô ]ih – H’Nga ra\k.