Knhuah bhiăn “bi mdoh” leh klei djiê brŭ mơ̆ng anak Êđê ti Krông Hnang
Chủ nhật, 04:00, 24/05/2026 VOV Tây Nguyên VOV Tây Nguyên
VOV.Êđê- Hlăm klei hdĭp ênuk mrâo ară anei, mnuih Êđê ti să Krông H’Nang, čar Dak Lak ăt krơ̆ng kjăp klei bhiăn “Lăm lui klei amâo jăk” leh knăm djiê brŭ msĕ si sa knhuah dhar kreh djuê ana đưm bŏ hŏng klei tŭ yuôm. Jih ƀuôn bi nao mnei hgai, mă kan amâo djŏ knŏng čiăng bi mdoh pô leh knăm anei, ƀiădah lŏ jing klei čiăng mđĭ ai, bi juh mnuih dôk hdĭp, mđing truh kơ klei hdĭp jăk ênang, bi mguôp hŏng êpul êya.

Tui si knhuah bhiăn anak Êđê, tơdah hlăm gŏ sang amâodah hlăm ƀuôn mrâo găn klei luh hla kyâo mtâo, mâo klei djiê brŭ, boh nik kbiă hriê mơ̆ng klei ruă, srăng êwa čhŏ, klei amâo mâo jăk, čiăng bi msưh đuĕ, kñăm kơ klei hdĭp aguah tlam mlam hrue lŏ wĭt msĕ si yăng đar. Kyuanăn, leh ruĕ ênŭm, bruă gŏ sang, găp ênuê djuê êpul lehanăn mnuih jing phung ngă dŭm bruă hlăm klei čang ênuh duh mgei, nao yơh hlăm klei bi mdoh asei mlei, čhum ao ti pin êa amâodah hlăm êa hnoh djiêo ƀuôn, Khua mduôn Aê Zôn, ti ƀuôn Wiâo A, ƀuôn hgŭm Krông Hnang, brei thâo knhuah bhiăn anei mâo leh mơ̆ng ênuk aduôn knuê aê hđăp hlăm klei hdĭp anak Êđê.

“Arăng pia anăn jing klei bi mdoh asei mlei, nao boh hĕ jih m’iêng ao ti pin êa, amâodah hlăm êa hnoh čiăng kơ êa mđuĕ jih klei čhŏ mrŏ, klei ruă tưp dôk đuôm hlăm mơiêng ao, boh hĕ bi doh, hđuh hĕ bi jih klei mlei mlat čhŏ djhan hlăm asei mlei bi doh, amâo mâo čiăng ôh djăp mta klei jhat dôk đuôm gam”.

Amâo mâo djŏ knŏng hlăm klei djiê brŭ, ƀiădah wăt leh hlăm bruă ngă pơ̆ng lui msat, anak Êđê drei ăt kreh mkŏ mjing mơh klei bi mdoh. Leh klei ngă yang bi ktlah hŏng mnuih leh djiê, jih sa boh ƀuôn nao hlăm êa hnoh bi mnei hgei, boh bi mdoh čhum ao, mă kan, pĕ djam dliê kñăm čiăng suôt đuĕ hĕ bi jih klei ênguôt hnĭng, lehanăn hmăng hmưi kơ klei suaih pral, ba klei êđăp ênang kơ mnuih dôk hdĭp. Ama Roma, pô mâo k’hưm ti ƀuôn Wiâo B lač:

“Mơ̆ng đưm adih jing msĕ snăn, arăng bi mkŏ mjing klei bi mdoh leh ruĕ bruă ngă pơ̆ng, lehanăn leh ruĕ klei dơr djiê, hlăm gŏ sang, găp djuê  bi nao hlăm êa hnoh, mnei hgei, boh biêk. Hlăm yan mđiă snăn arăng lŏ mguôp hŏng klei bi mdoh anăn jing hiu yao kan, amâodah ba êman pŭk êa čiăng mă kan, pĕ djam dliê mkŏ mjing klei huă ƀơ̆ng hlăm dliê, kñăm êyuh, ktuh hĕ bi jih klei mlei mlat amâo mâo jăk yâo hlăm gŏ ssang. Êlâo dih leh ruĕ bruă čang ênuh mgei klei djiê brŭ, snăn bi nao hlăm êa hnoh mnei hgei, mă kan mtam, bi ară anei klei hdĭp mdê leh, tui hlue si klei găl mdê mdê bi mkŏ mjing”.

Ară anei, kyua klei hdĭp mâo leh klei bi mlih, knhuah bhiăn bi mdoh amâo lŏ mkŏ mjing msĕ si mphŭn dô ôh. Siămdah, lŏ gŏ sang ti Krông Hnang, čar Daklak ăt adôk djă pioh knhuah bhiăn anei, msĕ si sa klei bi mđĭ ai jih jang hdơ̆ng găp pô, leh găn klei ênguôt hnĭng, luič liê. Ama Bi, jing sa čô mnuih hlăm êpul hgŭm mnuih Khua thŭn ƀuôn hgŭm Krông Hnang brei thâo:

“Jih jang bruă dơr djiê kyua mơ̆ng ya mta klei, gŏ sang lehanăn găp djuê leh ruĕ bruă, ênŭm klei msat bông, hrue êdei arăng bi mkŏ mjing yơh yơh ti djiêo hnoh êa hŏng klei čang hmăng: Tal sa, jingčiăng kơ jih jang mnuih mâo klei suaih pral, suôt đuĕ jih klei amâo mâo jăk yâo mlei mlat hlăm gŏ sang. Tal dua lĕ, mnei hgei, kđuh bi doh jih ƀhŭl ƀruih klei čhŏ djhan êwa klei mmăt amâo mâo đuôm gam hlăm asei mlei  jih jang mnuih hlăm gŏ sang. Tal tlâo jing, phưi lui hĕ bi jih ya mta klei ênguôt hnĭng, êgah êmăn mơ̆ng dŭm hrue êgao. Kyuanăn bi mkŏ mjing klei bi mdoh ti djiêo hnoh êa, mjing anôk hlăp mbul êjai, hiu pĕ djam êjai, yao kan mbŭ êa, huă ƀơ̆ng hlăm dliê. Êlâo dih, ƀuôn sang mâo êman, snăn arăng ba mbĭt hŏng êman nao pŭk êa ma kan, snăn jih ƀuôn mtam. Bi ară anei, kyuua kpăk hŏng lu mta bruă mdê mdê, lehanăn klei hdĭp ară anei mdê leh mơh hŏng mphŭn dô, snăn dah mkŏ mjing nao mă hjăn gŏ sang, găp djuê đuič, amâo lŏ bi kpăk jih ƀuôn ôh”.

Knhuah bhiăn bi mdoh asei mlei mơ̆ng anak Êđê ti Krông Hnang, čar Daklak, amâo mâo djŏ knŏng jing klei bi mdoh asei mlei, ƀiădah ñu lŏ bi knăl kơ ai tiê klei hdĭp hlăm klei thâo bi khăp. Jing knhuah čiăng kơ jih jang mnuih msưh đuĕ jih klei ênguôt hnĭng, bi mđĭ ai hdơ̆ng găp lŏ dơ̆ng hlăm klei hdĭp suaih pral, hdĭp mơak, lehanăn mâo nanao klei thâo bi mguôp hlăm ƀuôn sang./.

VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC