VOV4.Êđê – Ho\ng knhuah hd^p ja\k ênang, thâo mbrua\ hla\m hdra\ kia\ kriê lehana\n mâo klei m^n mjing thâo kdlưn, Đại tướng Lê Đức Anh kla\ s^t jing sa ]ô hria\m hra\ thâo kdlưn êdi mơ\ng Khua la\n ]ar Hồ Chí Minh. Ho\ng k’hưm jing K’ia\ng khua phu\n brua\ l^ng kahan, hlo\ng nga\ Khua g^t gai êpul kahan ba ana\p Việt Nam ti Campuchia, Đại tướng Lê Đức Anh mâo leh klei m^n kla\ mnga], brei mblah tu\ dưn mdjiê tui] êpul Pôl Pôt … Bi ho\ng k’hưm jing Khua la\n ]ar, đồng chí Lê Đức Anh bi leh brua\ klam jing Khua kia\ kriê la\n ]ar mâo Hdra\ bhia\n phu\n k]ah mtru\n, boh nik mâo klei m^n mjing hla\m hdra\ mđup brei ana\n kna\l “Am^ Việt Nam jho\ng ktang” mjing klei bi kha\p ]ia\ng, klei bi mguôp su\k suôr plah wah l^ng kahan ho\ng mnuih [uôn sang kơ knhuah gru “Mna\m êa hdơr kơ ako\”.

Kkiêng ti sa\ Lộc An, kdriêk Phú Lộc, ]ar Thừa Thiên Huế, lê Đức Anh nao ngă cách mạng mơ\ng điêt. Jing khua kahan hlăm kdrăn blah, `u jing sa hlăm [ia\ mnuih mâo găn hlăm 3 klei bi blah mơ\ng thu\n 1945 – 1989. Hlăm klei bi blah ho\ng Prăng, `u nao hlăm klei bi blah ti kdrăn blah Ngo\ kwar Dhu\ng. Hlăm klei bi blah ho\ng Mi, `u nao hlăm djăp klei bi blah ti Ngo\ kwar Dhu\ng, Yu\ kwar Dhu\ng, lehana\n jing khua knơ\ng g^t gai kahan ba ana\p Việt Nam bi blah ti Campuchia. Gru knăl pro\ng êdi mơ\ng `u jing mnuih thâo [uh kbưi kơ hdră êlan bi blah, thâo t^ng êlâo kơ mnê] bi blah, răng amâo mâo le\ hlăm klei dleh. Đại tướng Phạm Văn Trà, khua phu\n brua\ l^ng kahan êlâo dih brei thâo: Hlăm klei bi blah răng mgang knông lăn Yu\ Dhu\ng, Khua kia\ kriê `u jing Đại tướng Lê Đức Anh, mâo leh klei đăo knăl djo\ kơ boh klei Campuchia. Hlăk ana\n jing Khua knơ\ng kia\ kriê kahan alu\ wa\l 9, lê Đức Anh amâo mâo brei ôh kahan pô ba lu hlăm kdrăn mblah, [ia\dah lo\ mko\ mjing sa sư đoàn kahan knhăk:

“Lê Đức Anh êjai nao mko\ mjing sư đoàn 30, ruah Trung đoàn knhăk hla\m klei bi blah mơ\ng ênuk blah Mi. Kyuana\n ăt adôk dja\ pioh knhuah kjăp hlăm klei bi blah. Tơl leh kahan Pôlpôt ksu\ng blah snăn sư đoang 30 kdơ\ng w^t mtam, bi blah ho\ng klei mnê], ba w^t klei dưi pral. Kbia\ hriê mơ\ng klei thâo t^ng knăl êlâo, lehana\n păn kjăp jih jang boh klei, hlo\ng truh kơ brua\ prăp êmiêt êlâo du\m thu\n mtam. Snăn mmông kahan Pôlpôt ksu\ng blah, snăn kahan alu\ wa\l 9 amâo mâo le\ hlăm klei kdjăt ôh, lehana\n răng mgang kjăp mtam knông lăn”.

Hla\m jih jang kdrăn blah ktang ph^t hla\m knông lăn, snăn djăp anôk mâo sơăi klei g^t gai, lehana\n kia\ kriê mơ\ng Lê Đức Anh. Kyua nao halưm kdrăn blah, kia\ kriê klei bi blah, mơ\ng ana\n mơh kahan pô hro\ mơh klei djiê lehana\n êka. Năng mđing h^n jing, gang ti knông lăn Campuchia – Thailan, Lê Đức Anh asei `u mtam truh kơ knông lăn, g^t gai klei gang kahan Pôlpôt mơ\ng Thailan mu\t hla\m Campchia, kđăl jih knông lăn mơ\ng wưng thu\n 1980 – 1987.

Leh g^t gai klei bi blah sua ma\ klei êngiê kơ kwar Dhu\ng, lehana\n nao đru ala ]ar riêng gah Campuchia tlaih mơ\ng klei Pôlpôt mdjiê tui] djuê ana… Ho\ng ai tiê đru mguôp pro\ng pr^ng ana\n, Lê Đức Anh mâo leh Quốc hội ruah ngă Khua lăn ]ar wưng tal 9 (1992 – 1997). Hlăm brua\ ngă jing khua lăn ]ar, Đại tướng Lê Đức Anh dưn yua jih klei thâo pô, lo\ hriăm êmuh, lehana\n ho\ng klei lua\ gu\ bi leh jăk brua\ klam jing khua lăn ]ar djo\ ho\ng hdră bhiăn phu\n ]oh ]ua\n. Đại tướng Lê Đức Anh lo\ dơ\ng jing sa hlăm phung ba lăn ]ar drei tlaih mơ\ng klei dleh dlan hlăm brua\ duh mkra. ~u yơh jing pô sia\ suôr ho\ng Khua g^t gai Đảng êlâo dih Nguyễn Văn Linh, lehana\n phung khua kia\ kriê mkăn ru\ mjing, lehana\n g^t gai hdră êlan mlih mrâo lăn ]ar. Mơ\ng ana\n, klei hd^p mda mnuih [uôn sang mâo klei bi mlih, klei mje\ ho\ng ta] êngao mâo po\k mlar, k’hưm ho\ng ta] êngao mơ\ng Việt Nam êdah kdlưn h^n. Đại tá, k’ia\ng nai pro\ng, nai pr^n Hồ Sơn Đài, Khua adu\ brua\ kreh knhâo hlăm l^ng kahan, mơ\ng kahan alu\ wa\l 7 la]: Lê Đức Anh jing sa ]ô pô thâo ta\ êlan hlăm djăp mnê] tăng blah, lehana\n klei bi mguôp ho\ng Trung Quốc lehana\n Mi:

“Lê Đức Anh mâo leh klei akâo kơ phu\n brua\ kđi ]ar, lehana\n mâo hdră êlan bi tuôm ho\ng mnuih [uôn sang jing phung khê] ti Chợ Lớn [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, lehana\n nao kơ Bắc Kinh lu blư\ ]ia\ng prăp êmiêt kơ klei mje\ mgiăm duah nah jăk h^n hla\m wưng thu\n 1991, lehana\n ăt mơ\ng ana\n mơh truh thu\n 1995 ho\ng Mi. Anei yơh jing gru knăl Lê Đức Anh ngă leh hlămbrua\ cách mạng `u”.

Ho\ng klei jing Khua lăn ]ar, sa klei m^n mrâo yuôm bhăn, mâo leh klei mnuih [uôn sang tu\ ư, ana\n jing mđup brei ana\n knăl “Am^ Việt Nam jho\ng ktang”. Ktuê ksiêm, lehana\n [uh brua\ đại tướng Lê Đức Anh bi êdah ti ana\p Quốc hội kơ klei m^n mđup brei ana\n knăl am^ Việt Nam jho\ng ktang, snăn Vũ Mão, Khua adu\ brua\ Quốc hội hlăk ana\n la]: Lê Đức Anh kbia\ hriê mơ\ng l^ng kahan, lehana\n mâo ai tiê klei khăp ho\ng l^ng kahan, lehana\n kơ mnuih [uôn sang, boh nik ho\ng phung am^ mâo leh lu anak djiê êngia\ kyua klei hnu\k êngiê kơ lăn ]ar, nao ngă brua\ ]ua\n ho\ng ta] êngao. Kyuana\n yơh, brua\ mđup brei ana\n knăl “Am^ Việt Nam jho\ng ktang” jing leh sa klei mkla\ mklơ\ng yuôm bhăn, lo\ bi mđ^ ai kơ lu mnuih, mjing klei thâo khăp, klei sia\ suôr plah wah l^ng kahan lehana\n mnuih [uôn sang, bi êdah knhuah “Mnăm êa hdơr kơ ako\”:

“Hdră êlan ana\n mơ\ng drei ngă leh ti hnơ\ng amâo mâo bo\ ênu\m ôh, [ia\dah jing leh klei bhiăn jăk, mâo Quốc hội tu\ yap. Ana\n jing brua\ klam mơ\ng Khua lăn ]ar Lê Đức Anh ba mdah ho\ng Quốc hội ]ia\ng mâo hra\ mơar yuôm bhăn h^n truh kơ klei Quốc hội bi kla\. Jing leh brua\ yuôm bhăn, `u\ kma hla\m klei bhiăn ngă brua\, mđ^ ai ai tiê klei khăp mơ\ng jih jang mnuih ho\ng phung am^ Việt Nam jho\ng ktang”.

Yăl dliê kơ Khua lăn ]ar Lê Đức Anh, Khua g^t gai Đảng êlâo dih Đỗ Mười la]: “Lê Đức Anh jing sa hlăm phung nga ưbrua\ kđi ]ar mbrua\, jing khua klahan pro\ng kơ Đảng, lehana\n knu\k kna. Tuôm jing leh khua g^t gai l^ng kahan, găl leh lu gưl bi blah dleh dlan knap m`ai mơ\ng dua kle ibi blah ho\ng Prăng lehana\n Mi, lehana\n 10 thu\n bi blah đru kơ ala ]ar Campuchia, snăn Lê Đức Anh, mâo leh klei m^n kjăp lehana\n kla\ mnga]. Hla\m ênuk dôk ngă khua lăn ]ar, ]ia\ng đru bi hơ^t lehana\n mđ^ kyar klei duh mkra, brua\ klam Khua lăn ]ar Lê Đức Anh wưng anei jing yuôm bhăn êdi”.

99 thu\n dôk hd^p, Khua lăn ]ar, Đại tướng Lê Đức Anh jing leh khua kia\ kriê pro\ng mâo klei thâo [uh kbưi, kmlăn ai ngă brua\ ho\ng klei kla\, klei ênuah, sa ]ô khu akia\ kriê mâo knhuah mơ\ng khua g^t gai Hồ Chí Minh.

                        Y-Khem pô ]ih hlo\ng răk