VOV4.Êđê- Bi liê du\m êtuh êklăk prăk ]ia\ng blei lăn ti du\m hdră bruă anôk mnuih [uôn sang dôk ti [uôn pro\ng Plei Ku, ]ar Gia Lai, [ia\dah amâo dưi ru\ mdơ\ng ôh, amâo dưi mă hră dưi yua lăn, sa kdrê] lăn ]h^ kơ lu mnuih ngă truh kơ klei bi mmiă. Anăn jing klei mâo mơ\ng lu mnuih [uôn sang ti Gia Lai. Klei mtu\k mtul hlăm hdră po\k ngă du\m hdră bruă lăn dôk lo\ hma^ truh kơ hdră ]ua\l mkă mb^t mơ\ng [uôn pro\ng Pleiku.

Thu\n 2009, hmư\ klei hâo hưn knơ\ng bruă trách nhiệm hữu hạn Mnia mblei Quang Vinh 1 dôk ti Gia Lai (pia klah ]u\n Knơ\ng bruă Quang Vinh 1) ]h^ hdră bruă alu\ wa\l sang dôk ti Phú An, să Diên Phú, Pleiku, go\ êsei Nguyễn Hữu Quốc, phường Diên Hồng, Pleiku akâo blei 2 lô, ênoh yuôm 480 êklăk. Klei kuôl kă plah wah 2 nah jing klei kuôl kă ]h^ mnia sang, [ia\dah klă s^t, prăk Nguyễn Hữu Quốc ba jao prăk blei lăn lehana\n ]o\ng bi liê prăk ru\ mdơ\ng sang hluê knhuah êpul bruă duh mkra mkăp brei. Kplăk ho\ng ana\n, knơ\ng bruă Quang Vinh [ua\n rơ\ng srăng ngă bi leh mta bruă nah gu\ ]ia\ng phung tuê mâo klei găl ênưih h^n.

Khă sơnăn, lu mlan, du\m thu\n êgao, kyua [uh mta nah gu\ hdră bruă ka djo\ guôp, sơnăn Nguyễn Hữu Quốc ka ru\ mdơ\ng ôh sang. Thu\n 2016, go\ êsei `u tu\ mă hră hâo hưn hjăn păn lăm lui klei kuôl kă mơ\ng Knơ\ng bruă Quang Vinh 1. Mta phu\n ba hưn mdah kyua Nguyễn Hữu Quốc êgao hruê mlan bi k]ah ru\ mdơ\ng sang truh kơ mlan 7/2017 lehana\n mâo knuă druh knơ\ng bruă bi mklă tu\ ư ho\ng hră m’ar. {ia\dah, mlan 9/2016, Nguyễn Hữu Quốc kdjăt `hăr [uh êpul duh mkra ba ]h^ leh lô lăn pô kơ mnuih mkăn ho\ng ênoh đ^ h^n 3 blư\ mkă ho\ng ênoh prăk `u bi liê:

“Di`u ]ih mkra hdră bruă ru\ mdơ\ng sang ]h^ kơ mnuih hnư hrui w^t [ia\, mâo sang rông hđeh, sang êa drao, djăp hnơ\ng ]ua\n, kâo êmuh, ]h^ lăn [ia\dah amâo djo\ kno\ng ]h^ lăn, sơnăn si thâo ru\ mdơ\ng sang. 400 go\ êsei mnuih [uôn sang kno\ng mâo bro\ng êa 2 êbâo lít. Ti tluôn ana\n amâo mâo pô thâo ôh, pô anei amâo mâo thâo pô dih, 1 lô lăn di`u ]h^ truh kơ 2,3 ]ô mnuih”.

Amâo mâo djo\ kno\ng go\ êsei Nguyễn Hữu Quốc đui] ôh. Truh kơ ara\ anei, knơ\ng bruă Quang Vinh 1 m’^t hră hâo hưn hjăn păn lăm lui klei kuôl kă ho\ng êbeh 100 ]ô mnuih, lu êdi jing phung blei lăn giăm êlan dơ\ng pro\ng, anôk ênoh lăn đ^ grăp hruê. Hluê ho\ng ana\n, êpul bruă duh mkra akâo kơ phung blei lăn mă w^t prăk ana, k[^n thiăm 8% prăk mnga 1 thu\n (prăk mnga knơ\ng prăk), amâo dah bi mlih 1 lô lăn mkăn. Aduôn Nguyễn Thị Sang (êlan Trần Quang Khải, Pleiku, 1 ]ô mnuih blei 3 lô lăn ti anei hlăk tuôm ho\ng klei kp^ mgo# lăm lui klei kuôl kă ngê` ai tiê êdi: Băng

“Knơ\ng bruă la] msir mghaih bi leh lô D3 -01 sơnăn kơh brei kâo ru\ mdơ\ng sang dôk. Amâo mâo mă prăk sơnăn bi mlih lô lăn mkăn. Kâo ăt tu\ ư, [ia\dah kno\ng la] ho\ng [a\ng êgei, amâo mâo ngă hră m’ar ôh, amâo mâo msir mghaih ya bruă ôh. Klă s^t, mâo du\m lô lăn bi ]h^ leh kơ mnuih mkăn, pô mkăn ru\ mdơ\ng leh sang dôk”.

Bi ti alu\ wa\l Cầu Sắt, êlan Cách mạng tháng 8 mko\ să Trà Đa, Pleiku mơ\ng knơ\ng bruă Cổ phần mđ^ kyar pưk sang VK ngă pô duh bi liê Land, amai Hồ Thị Phương Mai lehana\n hlăm brô 40 go\ êsei mnuih [uôn sang mkăn blei lăn, ngă sang ăt êmăn êmiêt mơh. Amai Hồ Thị Phương Mai brei thâo, 6 thu\n ho\ng anei leh yap mơ\ng `u hriê hd^p ti anei, mta bruă nah gu\ mse\ si pui kmlă, êa jua hdră bruă ăt ka ngă rue# ênu\m mơh, 40 boh sang rah rưng hlăm êbeh 36 ha sơnăn amâo dưi kriê dlăng ôh, sang amâo mâo mrô, êlan amâo mâo ana\n. Mb^t ho\ng ana\n jing mâo du\m klei gun kpăk hlăm klei hd^p mda:

“Pui kmlă hlăk ana\n bi tla 2 êbâo 500 prăk hlăm 1 mrô, tơdah jhat he\ sơnăn pô bi mkra mă yơh, t^ng pô duh bi liê amâo mâo đru ôh. }ia\ng ênoh pui kmlă pô tla [ia\ h^n, sơnăn pô bi liê prăk ]o\ng mko\ dưm mă. Bi êa ba yua êa kbăng ktir mơ\ng knơ\ng bruă, ]ia\ng yua êa máy ]o\ng bi liê prăk po\k êlan đ^ng êa hjăn. Klei êđăp ênang amâo mâo h’^t kjăp, khăng lui] mnơ\ng đơđiêt, dôk ti anei [ia\dah di`u mu\t tle\ dăp”.

Hlăm wưng thu\n 2003 – 2010, knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar Gia Lai brei hră tu\ ư bi mklă hdră bruă duh bi liê kơ lu êpul bruă duh mkra hluê ngă du\m hdră bruă alu\ wa\l mnuih [uôn sang dôk k`ăm po\k phai lehana\n mkra mđ^ [uôn pro\ng Pleiku. Klei êdah klă ana\n jing Knơ\ng bruă trách nhiệm hữu hạn Quang Vinh 1, knơ\ng bruă trách nhiệm hữu hạn mđ^ kyar sang VK Highland (ara\ anei jing Vk Land), knơ\ng bruă Cổ phần Ngăn prăk lehana\n Mđ^ kyar êpul bruă duh mkra FBS hluê ngă du\m pluh hdră bruă alu\ wa\l mnuih [uôn sang dôk, anôk bruă mnia mblei. Hluê ho\ng ana\n, êpul bruă duh mkra mâo ]ar jao anôk ala dôk, jao lăn amâo mâo bi lông ênoh ênil, tu\ mă klei đru mdul jia. Bi êpul bruă duh mkra bi hluê ngă mko\ mjing mta bruă nah gu\, ru\ mdơ\ng sang lehana\n ]h^.

Khă sơnăn, klă s^t, mơ\ng ana\n truh kơ ara\ anei, ka mâo ôh hlei êpul bruă duh mkra hluê ngă ênu\m ênap klei [ua\n rơ\ng ho\ng ]ar. Klei mâo mse\ ana\n jing mta bruă nah gu\ ka rue# ênu\m, sang hră, công viên ka ngă mkra ôh, đađa kbiă đue# mơ\ng hdră ]ua\l mkă leh du\m gưl akâo mkra mđ^. Khă gơ\ ka djăp ho\ng klei ]ua\n po\k ]h^ hdră bruă, [ia\dah ]ia\ng [ơ\ng prăk mnga pro\ng pr^n mơ\ng klei bi mnia mblei, jih jang du\m êpul bruă duh mkra bi si`ê hră m’ar kuôl kă ]h^ lăn hluê du\m klei kuôl kă đru mguôp prăk ru\ mdơ\ng sang. Klei anei mâo leh klei hâo hưn ti du\m gưl ksiêm dlăng mơ\ng knơ\ng bruă Hội đồng nhân dân ]ar Gia Lai lehana\n klei bi mklă mrô 2834/TB-TTCP mlan 11/2014 mơ\ng knơ\ng bruă ksiêm dlăng Knu\k kna.

Lưu Văn Thanh – k’iăng khua knơ\ng bruă Ru\ mdơ\ng ]ar Gia Lai bi mklă, klei mtu\k mtu\l hlăm klei ]h^ mnia lăn ti Pleiku ara\ anei hlăk ngă ai tiê đăo knang mơ\ng mnuih [uôn sang blei hdră bruă hro\ tru\n h^n, ngă hma^ djo\ kơ du\m hdră bruă mrâo, hdră k`ăm mđ^ kyar [uôn pro\ng Pleiku hlăm êdu awa\t:

“Hdră k`ăm mơ\ng ]ar ana\n jing mko\ mjing alu\ [uôn pro\ng siam, [uôn pro\ng siam. Knu\k kna mâo [uôn pro\ng, phung duh bi liê mâo boh mnga, mnuih [uôn sang mâo ênu\m ênap h^n mta bruă nah gu\. Knơ\ng prăk knu\k kna mâo hnư hrui w^t, [ia\dah klă s^t, phung duh bi liê duah mnê] dê] đue# kơ hdră bhiăn knu\k kna ba w^t boh tu\ dưn pro\ng pr^n kơ phung duh bi liê. Du\m hdră bruă kdung sui ngă kơ [uôn pro\ng mtu\k mtu\l”.

Êdei klei mtu\k mtu\l mơ\ng du\m êpul bruă ]h^ mnia lăn ala ti Pleiku klă s^t jing klei hlơr mơr, leh lu mnuih [uôn sang ana\p lui] lăn, lui] prăk./.

H’Mrư Ayun mblang