VOV4.Êđê - Hŏng klei gĭr “Gang mkhư̆ klei ruă tưp msĕ si bi kdơ̆ng hŏng phung roh”, mnuih ƀuôn sang dŭm să krĭng knông lăn ti alŭ wăl čar Gia Lai čŏng nao bi klă klei ƀuăn bi hgŭm hŏng anôk bruă Đảng dŭm gưl, bruă sang čư̆ êa lehanăn dŭm êpul djŏ tuôm bi kdơ̆ng, kčŭt hưn phung soh tlĕ mŭt krĭng knông lăn soh hdră bhiăn kñăm gang mkhư̆ klei ruă Covid 19 đĭ lar.

Klei ruă tưp Covid-19 ti ala čar Việt Nam ƀrư̆ hruê ƀrư̆ dleh dưi ksiêm dlăng, kyua mâo lu mnuih mâo klei ruă hlăm dŭm hruê leh êgao. Bi kơ ala čar jĕ giăm Campuchia, klei ruă ăt bluh đĭ hlăm lu čar lehanăn ƀuôn prŏng. Kyuanăn, lu mlan êgao, êpul kahan răng mgang knông lăn čar Gia Lai ăt dôk ti anôk ksiêm dlăng, hyuă kjăp klei ksiêm dlăng knông lăn čiăng ngă 2 bruă klam sa blư̆. Mrâo anei, knơ̆ng bruă gĭt gai lĭng kahan čar Gia Lai lŏ tiŏ nao 48 čô knuă druh, lĭng kahan thâo bruă nao ti knông lăn čiăng hrăm mbĭt hŏng lĭng kahan knông lăn ngă bruă klam ksiêm dlăng, tui dlăng, bi kdơ̆ng hŏng dŭm čô mnuih găn knông lăn soh hŏng hdră bhiăn, gang mkhư̆ klei ruă tưp Covid-19 găn knông lăn mŭt hlăm ala čar.

Čiăng iêu mthưr klei bi mguôp mơ̆ng mnuih ƀuôn sang hlăm bruă gang mkhư̆ klei ruă tưp Covid-19 lehanăn gang mkhư̆ dŭm čô mnuih găn knông lăn soh hŏng hdră bhiăn, mơ̆ng akŏ mlan 5 leh êgao, êpul khua êmua bruă Đảng čar Gia Lai mâo leh klei mtă kơ bruă Đảng nah gŭ, bruă sang čư̆ êa, dŭm anôk bruă, boh nik jing dŭm să knông lăn mâo bruă klam hrăm mbĭt hŏng lĭng kahan knông lăn, mkŏ mjing hdră êlan “Jih jang mnuih ƀuôn sang hrăm mbĭt gang mkhư̆ klei ruă tưp Covid-19 lehanăn gang mkhư̆ phung găn knông lăn soh hŏng hdră bhiăn”. Kah mbah kơ boh klei anei, Nguyễn Trọng Phú, khua kiă kriê bruă sang čư̆ êa să Ia Pnôn (kdriêk Đức Cơ) brei thâo, bruă ngă hâo hưn dưi dôk ngă hŏng lu mta hdră êlan. Să tiŏ nao leh kahan ƀuôn truh kơ dŭm anôk ksiêm dlăng klei ruă tưp hrăm mbĭt hŏng kahan răng mgang knông lăn ngă bruă ksiêm dlăng ti knông lăn. Mbĭt anăn să lŏ bi mguôp hŏng êpul ngă bruă hlăm alŭ wăl mơ̆ng kđông kahan Ia Pnôn mtrŭt mjhar dŭm gŏ sang hlăm alŭ wăl bi klă bruă srăng ngă djŏ dŭm hdră êlan gang mkhư̆ klei ruă tưp Covid-19, đru gang mkhư̆ phung găn knông lăn soh hdră bhiăn, amâo đru, amâo mdăp, amâo mkŏ mjing klei găn knông lăn soh hŏng hdră bhiăn, hmao hưn lehanăn nao hgŭm kơ klei kčŭt hưn mnuih ngă soh.

Nguyễn Trọng Phú, k’iăng khua bruă sang čư̆ êa să Ia Pnôn (kdriêk Đức Cơ) bi mklă kơ klei tui ngă djŏ klei bhiăn mơ̆ng mnuih ƀuôn sang: “mnuih ƀuôn sang hlăm să ngă djŏ sơăi dŭm klei bhiăn gang mkhư̆ klei ruă tưp Covid-19, mâo đa dôk ung, dôk mô̆ mơ̆ng Campuchia mơ̆ng hruê mâo klei ruă amâo lŏ nao čuă ôh găp djuê êjai. Wăt kơ dôk hlăm ƀuôn, gŏ sang mâo mnuih djiê, diñu ăt knŏng blŭ hrăm êlan đĭng blŭ, bi juh amâo nao truh ti anôk anăn ôh.”

Tui si klei čih yap mơ̆ng knơ̆ng bruă gĭt gai lĭng kahan knông lăn čar Gia Lai, truh kơ ară anei, ti 7 să knông lăn hlăm čar mâo 7.763/12.024 gŏ sang ngă hră mơar ƀuăn ngă djŏ hdră êlan gang mkhư̆ klei ruă tưp Covid-19 leh anăn bi kdơ̆ng hŏng klei găn knông lăn soh hŏng hdră bhiăn. Đại úy Nguyễn Viết Hoàn - k’iăng khua bruă kđi čar ti kđông kahan Ia O (kdriêk Ia Grai) brei thâo: anôk bruă bi mguôp leh hŏng dŭm alŭ wăl mtrŭt mjhar giăm 50% gŏ sang ngă klei kuôl kă. Hlăm anăn, mâo 78 gŏ sang  mâo lŏ hma jĕ giăm knông lăn, gơ̆ng knông lăn, 265 gŏ sang mâo găp djuê ti ala čar Campuchia ngă leh hră mơar bi mklă. Êngao kơ năn, anôk bruă tiŏ nao leh êpul êya nao hâo hưn, mtrŭt mjhar kơ pô mgăt êdeh mdiăng tuê, êdeh buyt, hô̆ pui, hô̆ mran amâo ngă klei đru mdăp dŭm čô mnuih găn knông lăn soh hŏng hră bhiăn…leh ksiêm dlăng jih dŭm boh phŭn lehanăn bi klă hlăm hră ƀuăn rơ̆ng, aduôn Rơ Mah Hlên (ti ƀuôn Bi, să Ia O, kdriêk Ia Grai) lač: “Klei ruă tưp jing hyưt êdi. Kyuanăn mnuih ƀuôn sang ngă djŏ sơăi hŏng dŭm hdră êlan gang mkhư̆ klei ruă tưp lehanăn rơ̆ng klei suaih pral kơ pô lehanăn dŭm čô riêng gah”

Ti să knông lăn Ia Mơr (kdriêk Čư̆ Prông), bruă hâo hưn dưi lŏ mđĭ hĭn hŏng Loa mđung asăp hlăm grăp aguah, tlam hŏng hnơ̆ng 30 mnĭt/aguah. Êpul ngă bruă hlăm alŭ wăl mơ̆ng kđông kahan knông lăn Ia Mơr bi mguôp leh hŏng dŭm knơ̆ng, dhar bruă, êpul êya bi ala dưi mđung săp blŭ hŏng klei Yuăn lehanăn klei Jrai truh kơ djăp anôk mnuih ƀuôn sang dôk ngă lŏ hma. Hlăm dŭm anôk ksiêm dlăng klei ruă tưp,  êpul êya thơ̆ng kơ bruă mâo leh klei hur har kơ bruă hâo hưn, mtô kơ mnuih ƀuôn sang dŭm hdră êlan gang mkhư̆ klei ruă tưp. Khua mduôn Ksor HBlâm (ti ƀuôn Krông, să Ia Mơr) brei thâo: “Asăp đĭng mñê nanao grăp hruê, phung knuă druh lač nanao tơdah tuôm. Nanao, dŭm klei anei kma hĕ leh hlăm klei mĭn, bi mlih klei thâo sang kơ mnuih ƀuôn sang. Mâo 100% mnuih ƀuôn sang hlăm ƀuôn, hlăm să čŏng nao ngă hră bi mklă ƀuăn ngă djŏ hŏng dŭm hdră êlan gang mkhư̆ klei ruă tưp, amâo ngă soh, đru mdăp ôh dŭm čô găn knông lăn soh hŏng hdră bhiăn. Jih jang mnuih ƀuôn sang mâo nanao ai tiê thâo răng, dah ƀuh dŭm čô amâo tuôm thâo kral mŭt hlăm alŭ wăl srăng nao hưn mtam hŏng dŭm êpul êya djŏ tuôm”./.