VOV4.Êđê - Amâo mâo “Pui kmla\ - Êlan klông – Sang hra\ - Anôk mdrao mgu\n”, ư\ êpa, [un knap, m^ndah kno\ng mâo ti kr^ng ]ư\ ]hia\ng, kr^ng taih kbưi, [ia\dah klei anei dôk mâo ti [uôn Suối Cạn, gu\ jơ\ng }ư\ Plong, kno\ng kbưi ma\ ho\ng krah kdriêk Phú Thiện, ]ar Gialai hla\m brô 5km. Le\ nanao hla\m klei ư\ êpa, amâo dưi nao sang hra\, klei anei hb^l sra\ng mjưh rue#.

{uôn Suối Cạn ti gu\ jơ\ng ]ư\ Plong, ho\ng êbeh 30 go\ êsei mnuih djuê ana Jrai, hd^p mpla\ mpliêt hlăm anôk mâo ma\ kno\ng 5 sao lăn. Mnuih [uôn sang mơ\ng lu anôk mkăn mdê mdê hriê dôk lehana\n bi ana\n [uôn ana\n hluê êa hnoh giăm ana\n. Kha\dah kno\ng kbưi ho\ng krah kdriêk Phú Thiện hlăm brô 5km, [ia\dah [uôn anei mse\ si bi ktlah ho\ng ta] êngao, k[ah djăp mta dơ\ng mơ\ng pui kmla\, êlan klông, sang hra\ mơar, sang êa drao. Amai Rmah H’Ngăi, ti [uôn anei la]:“Kâo hd^p kơ anei sui leh, truh 18 thu\n ho\ng anei leh. Hlăk êlâo dleh dlan klei kơ sang pưk, amâo mâo lăn ala, kno\ng sui duah ngă brua\ mưn nanao, duah [ơ\ng hua\ knap m`ai snăk. Hlăm tlung adih, hlăm [uôn am^ amâo mâo lăn. Lăn jih am^ ama ]h^ leh, dua ung mo# hmei hriê duah [ơ\ng hlăm anei”.

Êjai sut êa ala\, Siu H’Khe\o sa hla\m du\m ]ô mnuih tal êlâo truh dôk hlăm [uôn Suối Cạn hd^p mda brei thâo, kha\dah dôk duh m^n kơ klei hd^p anaok aneh mgi dih si srăng jing, kyua hd^p mda hlăm anei tơl anôk ]ia\ng mdơ\ng sang kăn mâo: “Kâo hriê dôk kơ anei mâo 20 thu\n leh. Knap snăk sơưn, êjai ara\ anei adôk mâo anôk mdơ\ng sang mdơ\ng pưk dôk, duah [ơ\ng hua\. {ia\dah dlăng kơ phung anak bi mbriêt, bi pô mưng leh hlăm klei knap amâo mâo uê` ôh, ênguôt kơ phung anak si srăng jing amâo lo\ thâo b^t ôh. Kdriêk, sa\ ăt mtru\t leh brei w^t kơ [uôn hđăp, [ia\dah lo\ w^t kơ [uôn hđăp ti lo\ mâo lăn mdơ\ng sang. Bi tơdah knu\k kna mâo klei đru mbha brei lăn, mâo anôk mdơ\ng sang mnuih [uôn sang mơ\ng anei nao mơh, ]ia\ng kơ anak aneh mâo nao sang hra\ mơar”.

Hd^p ktlah ho\ng ara\ng ta] êngao, ư\ êpa, anak lu, lehana\n amâo mâo hriăm hra\ mơar ana\n yơh jing klei k[ah êdi mơ\ng [uôn Suối Cạn, sa boh [uôn mâo giăm 80 ]ô hđeh, jih jang kno\ng wir wir hlăm [uôn, nao sang hra\ kno\ng kha\ kơ leh mil adu\ 4; 5, knhal tu] lo\ le\ hlăm klei amâo mâo thâo kral boh hra\ ôh. Mse\ ho\ng go\ sang amai R]om H’Preo mâo 6 ]ô anak, anak khua 18 thu\n, anak điêt h^n mrâo 4 thu\n. Mâo 3 ]ô anak nao hriăm gưl 1, [ia\dah tui si amai yăl dliê digơ\ amâo jăk đei nao sang hra\ mơar ôh, kha\dah nao hei sang hra\ [ia\dah hlo\ng amâo mâo thâo ]ih, hlo\ng amâo mâo thâo dlăng:“Klei hd^p mda kơ anei knap m`ai đei, ]ia\ng nao sang hra\ kbưi snăk truh 4- 5km, yan hjan êlan klông dlu\t kla\t, êa hnoh đ^, phung hđeh amâo mâo dưi găn ôh, dleh dlan kơ klei nao sang hra\ mơar. Bi hruê aguah tlam phung hđeh nao đru am^ ama nao răng êmô, đru brua\ pưk brua\ sang, nao hiu ngă brua\ mưn, snăn klei nao sang hra\ mơar nao ma\ dua tlâo hruê lehana\n mdei yơh. Mse\ ho\ng anak kâo anei nao hriăm ma\ mil adu\ 3, adu\ 5 [ia\dah ]ih kăn thâo, dlăng kăn thâo”.

Amâo mâo nao sang hra\, amâodah kbia\ sang hra\ mơ\ng hnưm, mơ\ng ana\n mơh ngă kơ hđeh hla\m [uôn Suối Cạn anei mrâo êdam dê` du êra du bla mrâo 15 – 16 thu\n bi dôk he\ ung mo# mơ\ng mda, mse\ ho\ng anak mniê sang amai Rmah H’Ngăi. Di`u jing ung, jing mo# asei dôk mda ka thâo săng ôh kơ klei [a\ kkiêng anak, klei rông ba anak, [ia\dah kkiêng mơ\ng 5 truh 7 ]ô anak, mâo đa đa kkiêng truh 10 ]ô anak jing lu snăk hlăm [uôn điêt dhiêt anei.

Tui si Phạm Văn Quyết, khua sa\ Ia Sol, kdriêk Phú Thiện, sa\ nao ksiêm leh jih jang klei hd^p mnuih [uôn sang ti Suối Cạn anei mơ\ng sui leh, [ia\dah ba kơ ara\ anei ka dưi mâo mơh hdră mghaih msir klei ]ia\ng đru ba kơ mnuih [uôn sang. Kyuadah anei jing [uôn mnuih [uôn sang ]o\ng mjing ma\ tui si knhuah ti anôk hiu duah [ơ\ng hlo\ng mdơ\ng [uôn kơ ana\n. Mơ\ng phu\n tal êlâo mâo ma\ kno\ng sa dua boh sang, [uôn anei [rư\ hruê [rư\ đ^ lar truh kơ du\m êtuh ]ô mnuih hd^p mda, [ia\dah sa\ amâo mâo dưi kia\ kriê ôh. Truh ti mmông anei, sa\ kno\ng dôk guôn hdră mghaih msir mơ\ng gưl brua\ sang ]ư\ êa nah dlông đu]:“Tal êlâo jing sa go\ êsei, leh kơ ana\n lo\ mâo lu êjai, di`u hiu duah [ơ\ng, lehana\n hlo\ng mdơ\ng pưk mdơ\ng sang, mơ\ng ana\n ênoh mnuih đ^ nanao hluê thu\n mlan. Jih jang mnuih [uôn sang hd^p kơ anei jing phung mơ\ng wa\l krah Phú Thiện sơăi. Kyuana\n, brua\ anei ]ia\ng mghaih msir snăn bi mâo hdră ma\ brua\ ksa\ êma\ mơ\ng djăp gưl. Hlăm ana\n bi mâo hra\ mơar ktrâo ata\t mơ\ng gưl dlông kơ brua\ mbha brei lăn dôk kơ mnuih [uôn sang djuê [ia\, êjai digơ\ k[ah lăn mdơ\ng sang dôk. Anei jing sa hdră êlan hlăk hmei dôk ]ang guôn, [ia\dah ka mâo ôh”./.