VOV4.Êđê - Gra\p thu\n, mnuih ma\ brua\ tar ro\ng la\n lo\ hra\m mb^t bi hdơr kơ Hruê quốc tế mnuih ma\ brua\, hruê 1/5. Ti Việt Nam, anei jing sa hruê gra\p ]ô mnuih dưi mdei, dưi hiu hla\p mbul s’a^ amsâo ma\ brua\ knua\ ôh. Kna\m bi hdơr hruê quốc tế mnuih ma\ brua\, hruê 1/5 ti ala ]ar drei gra\p thu\n, amsâo djo\ kno\ng jing hruê lo\ bi hdơr kơ h[uê ênuk, klei tu\ yuôm mơ\ng hruê quốc tế mnuih ma\ brua\, lo\ bi kja\p lehana\n mđ^ h^n klei bi hgu\m mguôp, [ia\dah anei lo\ jing wưng bi hdơr kơ h[uê ênuk lehana\n knhuah kdrưh k’a\m mơ\ng êpul mnuih ma\ brua\ Việt Nam:

Hruê mnuih ngă brua\ hruê 1/5, kbia\ hriê mơ\ng klei mnuih ngă brua\ ti Mi tăng blah, hlo\ng jing leh hruê bi hdơr, lehana\n hruê ngă brua\ mơ\ng êpul mnuih ngă brua\ tar ro\ng lăn.

Hruê 1/5/1886, kyua klei mnuih ngă brua\ ]ia\ng bi mâo klei [ơk bi djo\ ho\ng ai pô ngă brua\, mnuih ngă brua\ hlăm kluôm ala ]ar Mi ngă brua\ bi kdơ\ng ho\ng klei mdei ma\ brua\, k`ăm ]ia\ng mâo klei kp^ êpul phung khua kia\ kriê ngă bi djo\ klei pô ]ia\ng. Tal êlâo, jing klei bi kdơ\ng ho\ng hdră mdei brua\ ti [uôn pro\ng Chicago. Mâo hlăm brô 40 êbâo ]ô mnuih amâo mâo nao ngă brua\ ôh. Di`u mko\ mjing mittinh, ngă lagreo ho\ng boh hra\ “Mơ\ng hruê anei amâo mâo mnuih ngă brua\ srăng ngă brua\ êgao kơ 8h ôh hlăm sa hruê! Kno\ng nga\ yơh 8h ma\ brua\, 8h mdei msăn, 8 h hlăp mbul!”

Ti anôk bi k[^n pro\ng mko\ mjing quốc tế 2, mâo Ph.Ăng-ghen kia\ kriê bi k[^n hruê 14/7/1889, phung bi ala mơ\ng êpul mnuih ngă brua\ bi kla\ leh ruah hruê 1/5 grăp thu\n mjing hruê bi hgu\m mguôp tăng mblah mơ\ng êpul amâo mâo ngăn do\ dlông ro\ng lăn.

Boh s^t hdră mtru\n anei, thu\n 1890 gưl tal êlâo hruê mnuih ngă brua\ tal ro\ng lăn hruê 1/5 mâo mko\ mjing pro\ng.

Mta mnga bi knăl kơ hruê anei jing mnga Linh Lan. Hruê 1/5/1891, sa klei mnuih ma\ brua\ ngă la greo ti kwar Dưr ala ]ar Prăng. Mâo 10 ]ô mnuih ara\ng mnah djiê, hlăm ana\n mâo Marie Blindeau, hơô ]hum ao ko# bhung. }ia\ng bi hdơr, mnuih Prăng ma\ mnga Linh Lan, jing sa mta mnga điêt mâo êa ko#, [âo mngưi, blang djo\ hlăm hruê tal êlâo mlan 5 mjing mnơ\ng bi knăl kơ hruê 1/5.

Ti Việt Nam leh hruê Đảng Cộng sản Đông Dương mâo mko\ mjing (1930), êpul mnuih ngă brua\ Việt Nam ăt ma\ hruê 1/5 jing hruê bi hgu\m mguôp pô tăng blah. Klei ta\ng blah hruê hruê 1/5/1930 jing leh sa knhuang yuôm bhăn mphu\n k]ưm kơ klei kgu\ kru\ kdơ\ng thu\n 1930 – 1931, dơ\ng mơ\ng [uôn pro\ng hlo\ng truh kơ kr^ng [uôn sang, mơ\ng Dưr hlo\ng truh kơ kwar Dhu\ng lu anôk bi ka\ hla ]hia\m gru Đảng, mko\ mjing klei mit tinh, rue# bi êđah klei ktang, gưl tal êlâo ti gu\ klei Đảng kia\ kriê, ktrâo ata\t mơ\ng Công hội, mnuih ngă brua\ mâo klei la greo bi hdơr hruê mnuih ngă brua\ tar ro\ng lăn akâo duah klei dưi, bi êdah klei bi hgu\m mguôp ho\ng mnuih ngă brua\ tar ro\ng lăn.

Hruê 1/5/1938 mâo sa klei ngă la greo pro\ng ho\ng du\m pluh êbâo ]ô mnuih bi kluh nao hlăm alu\ wa\l Đấu Xảo, Hà Nội, mâo truh 25 êpul brua\: Phung truih mdjiê pui, mnuih ngă lo\ hma, mnuih ngă brua\ k]oh mkra hra\ mơar, êpul phung mniê, mnuih khua thu\n, phung ]ih klei yăl dliê, phung ngă brua\ klei mrâo… Anei jing sa klei ngă la greo pro\ng êdi hlăm wưng thu\n mtru\t mjhar tui duah klei êngiê (1936 – 1939), mơ\ng Đảng Cộng sản Việt Nam kia\ kriê. Kruak knăl leh sa klei đ^ hriê kơ pro\ng yuôm bhăn kơ hdră mko\ mjing, lehana\n Đảng g^t gai.

Mơ\ng thu\n 1945 truh kơ ara\ anei, anei jing hruê jih jang mnuih [uôn sang mâo klei mdei, hlăp mbul, amâo mâo lo\ nao ngă brua\ ôh, lehana\n mnuih ngă brua\ ara\ anei amâo mâo ma\ brua\ ôh hruê anei [ia\dah ăt [ơ\ng prăk mlan. Hruê 1/5 jing leh hruê mơak pro\ng kơ mnuih [uôn sang Việt Nam, kut kat ru\ mdơ\ng tu\ jing hdră êlan yang [uôn ngă phu\n, lehana\n răng mgang kjăp lăn ]ar Việt Nam yang [uôn ngă phu\n.

Lehana\n, anei ăt jing hruê bi êdah klei bi hgu\m mguôp ho\ng mnuih ngă brua\, lehana\n mnuih [uôn sang tar ro\ng lăn, hrăm mb^t bi tăng blah kyua kơ klei êngiê, klei ngă phu\n mâo leh Hồ Chí Minh ktuh êyuh ksul mbu\.

Mơ\ng thu\n 2011, hlăm knăm bi hdơr 125 thu\n hruê mnuih ngă brua\ tar ro\ng lăn, Khua knơ\ng kia\ kriê êpul hgu\m mnuih ngă brua\ Việt Nam mtru\t mjhar leh mlan mnuih ngă brua\, mko\ mjing mơ\ng hruê 1/5 truh hruê 31/5, kla\ s^t jing hruê mơak kơ mnuih ngă brua\, mđ^ klei bi ktưn khăp kơ lăn ]ar, lehana\n ]o\ng mko\ mjing djăp brua\ dlăng kriê klei hd^p mda, răng mgang kơ klei dưi năng djo\ kơ mnuih ngă brua\./.