H’uh mđao klei huă [ơ\ng kuh ku\m ako\ thu\n mơ\ng mnuih Êđê
Thứ năm, 00:00, 31/01/2019

VOV4.Êđê - Leh 1 thu\n nga\ brua\, nao hria\m hra\ kbưi, hruê Tết yơh jing mmông gra\p ]ô mnuih hla\m go\ êsei bi kuh ku\m ênu\m ênap mb^t. Boh nik, mmông hua\ [ơ\ng ako\ thu\n jing yuôm bha\n êdi, mko\ klei bi mguôp gra\p ]ô mnuih hla\m go\ êsei. Ho\ng mnuih djuê ana Êđê ti ]ar Daklak, ara\ anei, kha\dah amâo lo\ hd^p mb^t mbla du\m ênuk gưl hla\m sang dlông djuê ana mse\ si đưm adih ôh [ia\dah hla\m gra\p gưl ako\ thu\n, phung anak ]ô kha\dah mâo leh go\ êsei mdê dôk ti [uôn mka\n, ]ar mka\n a\t pioh hruê mmông w^t ]ua\ ]hưn aê aduôn, am^ ama; bi tuôm ho\ng ayo\ng amai adei hla\m go\ êsei pô, hra\m mb^t hua\ mna\m mb^t ho\ng go\ êsei pô mâo lu mta djam mtam ja\k j^n mơ\ng djuê ana.

 

Hruê m’ak yan mnga, alum kơ [^ng ga\p drei hra\m mb^t nao ]hưn ho\ng go\ êsei mnuih djuê ana Êđê ti sa\ }uôr Da\ng, kdriêk }ư\ Mgar, ]ar Daklak ]ia\ng hlai mb^t ho\ng ai êwa mmông hua\ [ơ\ng bi kuh ku\m ênu\m ênap hla\m ako\ thu\n mơ\ng di`u:

 

Hruê ako\ thu\n mrâo, sang krum mơ\ng Y Planh Ayun (kreh iêu jing aê Chiên) ti [uôn }uôr Dăng B, să }uôr Dăng, kdriêk }ư\ Mgar, ]ar Dak Lak mtluk mtlak m’ak m`ai h^n. Hla\m anôk drông tuê, phung anak êkei, mtâo êkei prăp êmiêt kriăk kpiê, kă ti tung gah. Hlăm sang pui, phung anak mniê, mtâo mniê mdê mnuih mdê bruă, đađa tlê kpu\ng, đađa ]ia\ djam, đađa răm pui ]ia\ng prăp êmiêt klei huă [ơ\ng yang hruê dơ\ng.

Aê Chiên brei thâo; jih thu\n kpăk ho\ng bruă duah [ơ\ng, phung anak ]ô mdê mnuih mdê anôk dôk, đa đa nao hriăm hră, đađa nao dôk mo#, dôk ung ti kbưi, sơnăn [ia\ mâo wưng bi tuôm. Ara\ anei mdei tit, anak aneh w^t ]ua\ aduôn aê, sơnăn hruê ako\ thu\n, jih go\ êsei kuh ku\m mko\ mjing klei huă [ơ\ng, mnăm kpiê ]eh, bi yăl dliê: “Ako\ thu\n mrâo ăt ]ia\ng mko\ mjing kơ go\ êsei kuh ku\m ênu\m ênap huă [ơ\ng, iêu phung anak aneh, wa\t ho\ng anak aneh dôk ti [uôn anei, [uôn adih ăt w^t kuh ku\m ho\ng go\ êsei hlăm hruê ako\ thu\n. Kyua ana\n, hruê ako\ thu\n mrâo, go\ êsei kâo iêu phung anak aneh w^t ]ia\ng go\ êsei kuh ku\m ênu\m ênap hơ\k m’ak hlăm klei hd^p mda”.

Sang pui mơ\ng go\ sang jing anôk mtluk mtlak h^n, ênai tlê, ênai k]oh mđuh mđah. Amai H’ Linh Ayun (am^ Sina), anak mniê Aê Chiên brei thâo; du\m wưng mse\ djuê anei, du\m mta mnơ\ng [ơ\ng đưm phung amai adei bi lông tu\k ]ia\ng mko\ mjing klei huă [ơ\ng jih go\ sang. Du\m mta djam [ơ\ng mse\ si djam tê ho\ng hla yao (1 mta djam dliê mâo mnâo m’mih, [âo mngưi leh ana\n mjing êa mtah siam kơ djam [ơ\ng), djam tro\ng tlê ho\ng hdăm sao, đio\ hu\l, hla hbei [lang đeh… khă gơ\ khăng mâo lu hlăm klei huă [ơ\ng aguah tlam, [ia\dah dưi [ơ\ng hlăm klei huă [ơ\ng go\ sang jăk h^n, nao đo\k k[ông êdi: “Hơ\k m’ak kuh drông thu\n mrâo, sơnăn phung ayo\ng adei hlăm go\ êsei kuh ku\m w^t ti sang am^ ama, khă gơ\ phung anak aneh, phung ayo\ng adei mâo go\ sang mdê leh ana\n dôk mdê, [ia\ dah hruê ako\ thu\n ăt w^t kuh ku\m ti anei huă [ơ\ng mb^t. Phung amai adei bi k[^n tu\k du\m mta djam đưm mse\ si djam tê hla ya, djam tei hu\ng tu\k ho\ng êbua ktăl leh ana\n lu mta djam mkăn. Anei jing du\m mta djam đưm go\ êsei khăng [ơ\ng hlăm hruê ako\ thu\n, ăt jing 1 bruă ngă ]ia\ng jih jang mnuih bi mtuôm [o#, h’ê] hmưi [ri thu\n bhang mrâo”.

Nao đru phung aduôn, phung am^ prăp êmiêt klei huă [ơ\ng, amai H’Loan {uôn Yă, pô mda asei hlăm go\ êsei brei thâo, leh 1 thu\n hriăm hră leh ana\n nao ngă bruă kbưi ho\ng sang, mdei tit jing wưng `u [uh suaih pral h^n. ~u mâo bi tuôm ho\ng du\m ]ô mnuih hlăm go\ êsei, bi yăl dliê du\m klei hơ\k m’ak, ênguôt hn^ng hlăm thu\n êgao. Boh nik gơ\, du\m mta mnơ\ng [ơ\ng `u [ia\ đui] mâo [ơ\ng kyua dah nao ngă bruă ti kbưi amâo dah nao hriăm hră: “Djam tê hla yao jing djam [ơ\ng amâo dưi k[ah ôh mơ\ng mnuih Êđê hlăm wưng kuh ku\m ako\ thu\n, mko\ mjing klei huă [ơ\ng, klei dơr djiê. Hruê anei go\ êsei kuh ku\m ako\ thu\n, sơnăn hmei ăt tu\k mta djam anei, kyua anei jing djam [ơ\ng khăp ]ia\ng mơ\ng du\m ]ô mnuih hlăm go\ sang. Mâo phung ayo\ng amai nao hriăm ti kbưi leh ana\n m’mông anei jing wưng ]ia\ng jih jang mnuih dưi mâo [ơ\ng mta djam khăp ]ia\ng. Asei mlei kâo ăt jing 1 ]ô mda thu\n leh ana\n kâo ăt ]ia\ng hriăm mơh hdră tu\k mta djam anei, amâo djo\ kno\ng tu\k hlăm wưng anei đui] ôh [ia\dah lo\ hâo hưn kơ phung [^ng găp leh ana\n đađa êdei ana\p lo\ mtô kơ phung anak aneh pô ]ia\ng digơ\ ăt thâo tu\k mơh mta djam anei”.

Klei huă [ơ\ng dưi mdơ\ng yơh, hlăm sang krum, jih jang mnuih dôk kuh ku\m mb^t, mnăm kpiê ]eh êjai, [ơ\ng du\m mta djam mrâo ksă adôk hlơr. Klei blu\ tlao, bi yăl dliê h^n mơh ngă kơ klei huă [ơ\ng ako\ thu\n ti go\ sang Aê Chiên mtluk mtlak h^n. Ti wa\l ta], ana mnga su\ng gơr ]uh blang mnga k`^ ahưr krah adiê mđiă lăn Dap kngư, đang kphê mtah mda guôm jih du\m kmru\ mnga ko# mđung ana\p mâo du\m mkru\ boh mda, yan trei mđao hlăk w^t hlăm mnga mrâo./.  

 

 

 

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC