VOV4.Êđê –Lo\ w^t ho\ng klei hd^p aguah tlam leh rue# klei mblah ngă, tuôm amâo djo\ [ia\ ôh klei dleh dlan, [ia\dah kahan êka êkeh Phan Đình Mạnh ti alu\ 2, wa\l krah Đức An, kdriêk Dak Song, ]ar Dak Nông hluê nga jăk asa\p awa Hồ mtă “Kahan êka êkeh [ia\dah ăt thâo ngă bruă”, hlăm klei mđ^ kyar bruă duh mkra go\ êsei ăt mse\ mơh mko\ mjing [uôn sang. Jing kahan êka êkeh hnơ\ng 1/4 kyua klei mblah ngă, Phan Đình Mạnh ăt jing mnuih ngă lo\ hma thâo mbruă, mâo hnư hrui w^t du\m êklai prăk hlăm grăp thu\n.

Hlăm thu\n 70 leh, kahan êka êkeh 1/4 Phan Định Mạnh ăt adôk hdơr kơ du\m thu\n mlan mâo jao brua\ răng mgang [uôn pro\ng đưm Quảng Trị. Thu\n 1971, boh phao ktuang ktang ph^t ngă kơ l^ng kahan mâo 6 thu\n dôk hlăm kdrăn mblah tuôm ho\ng klei êka kjham, tloh jơ\ng hnua\, m]ah rai jơ\ng điâo, lehana\n kkuê kngan điâo.

Lui] liê ai tiê klei suaih pral truh 86%, `u tuôm ho\ng lu klei dleh dlan leh truh kơ Dak Song mko\ mjing klei hd^p mda, thu\n 1997. }ia\ng dưi hgao klei dleh dlan êjai asei mlei pô amâo mâo dja\ wa\ng kga\ nao ngă brua\ knua\ pưk hma ôh, `u pioh lu mmông duah ksiêm hriăm djăp hra\ mơar kơ brua\ lo\ hma, nao ]ua\ dlăng lu gru bi hmô klei pla mjing w^t lo\ mtô bi hriăm mo# anak, `u yăl dliê:

“Tinei dah nao kơ hma mka\ ho\ng êlan ]^m phiơr ăt mơ\ng 4 – 5 km, hlăk ana\n amâo mâo êlan jăk ôh, lehana\n kăn mâo êdeh, snăn kâo dja\ giê dra êbat mơ\ng sang nao kơ hma. Mơ\ng leh mâo mko\ mjing kdriêk snăn dơ\ng bi ta\ êlan mkra klông, klei hd^p mda pô ăt dơ\ng kjăp, hlăk ana\n pô tloh blei leh êdeh kai, blei lu mta mnơ\ng mkăn brei phung anak mâo mnơ\ng ma\ brua\”.

Ho\ng 10 ha lăn pla kphê, tiu, ana boh kroh… grăp thu\n kah he\ kơ ênoh bi liê, `u lo\ mâo mnga gu\\ dlông 1 êklai prăk. ~u jing sa ]ô kahan êka êkeh thâo mbrua\ hlăm alu\ wa\l, mâo lu mnuih [uôn sang lo\ tui nao hriăm mơ\ng `u.

Amâo mâo djo\ kno\ng ktuh êyuh duh [ơ\ng mđ^ kyar klei hd^p mda pô, Mạnh lo\ jih ai tiê sa ai ho\ng brua\ hdơr knga tla ai, lehana\n ngă lu brua\ kơ yang [uôn. Boh nik nak, `u amâo mâo hơưi ôh mđup myơr 2 boh blôk `u ti djiêu êlan ti wa\l krah Đức An, kdriêk Dak Song, brei kơ dua ]ô kahan êka êkeh mâo klei hd^p dleh dlan pioh mdơ\ng sang dôk. Phạm Văn Nhung dôk mb^t sa êpul brei thâo, Mạnh mb^t ho\ng phung ayo\ng adei duh myơr truh 500m² lăn pioh kơ brua\ sang ]ư\ êa mkra êlan klông pioh đru kơ mnuih [uôn sang mâo êlah êrô êbat jăk:

“Leh mko\ mjing kdriêk Dak Song hlăk ana\n ka mâo ôh êlan anei, mnuih [uôn êrô êbat dleh dlan snăk, kâo mb^t ho\ng Mạnh bi trông lehana\n mđup myơr lăn anei ]ia\ng kơ mnuih [uôn sang mâo êlan klông êba\t êrô jăk găl, leh mâo êlan klông mnuih [uôn sang mơak snăk, êrô êbat găl ênưih, duh [ơ\ng dơ\ng mâo klei đ^ kyar”.

Nguyễn Đình Liên, Khua êpul hgu\m kahan hđăp kdriêk Dak Song, brei thâo, kluôm kdriêk ara\ anei mâo 2 êbâo ]ô [^ng hgu\m, hlăm ana\n mâo 119 ]ô kahan êka êkeh, lehana\n 48 ]ô kahan rua\ duam. Jih jang phung kahan hđăp, lehana\n kahan êka êkeh, kahan rua\ duam mâo klei thâo bi hmô jăk hluê nga\ du\m hdră êlan mơ\ng Đảng, hdră bhiăn knu\k kna, đru kla\ s^t kơ klei mđ^ kyar klei hd^p mda ala [uôn, lehana\n răng mgang klei êđăp ênang yang [uôn. Hlăm ana\n mâo Phan Đình Mạnh jing sa gru bi hmô êdah êdi:

“Êpul hgu\m kahan hđăp, kahan êka êkeh, kahan rua\ duam hlăm kdriêk hluê gưt klei Awa mta\, mđ^ lar knhuah l^ng kahan Awa Hô leh w^t ho\ng [uôn sang, [ia\dah ăt hgu\m kjăp hlăm djăp mta brua\, hlăm ana\n mâo klei duah [ơ\ng, jing leh du\m gru bi hmô mnga] kơ jih jang [^ng hgu\m tui hluê. Boh nik, êjai hlăm wưng dleh dlan, mâo klei mnơ\ng ngă kơ tiu, klei rua\ tưp kơ u\n, jih jang gru bi hmô mơ\ng êpul kahan hđăp, kahan êka êkeh, kahan rua\ duam ba êlan êlâo nanao, duh mkra pla mjing lehana\n rông mnơ\ng, rông ba anak aneh, ngă nanao brua\ bi hmô jăk mse\ si kahan êka êkeh Phan Đình Mạnh”.

Kahan hđăp Phan Đình Mạnh jing leh sa hlăm du\m gru bi hmô mơ\ng phung kahan êka êkeh ngă leh, lehana\n hlăk lo\ dơ\ng g^r hgao jih jang klei dleh dlan, klei lông dlăng ]ia\ng md^ kyar klei hd^p mda kơ go\ sang pô, duah klei sah mdro\ng, lehana\n đru mguôp kơ klei mđ^ kyar [uôn sang lăn ]ar pô. Digơ\ yơh jing leh gru bi hmô mnga] êdi dơ\ng mơ\ng ênuk bi blah, hlo\ng kơ ênuk êđăp ênang, năng ho\ng klei awa Hô mtô “Kahan êka keh jhat rai asei mlei, [ia\dah ai tiê ăt adôk kjăp”.

Y-Khem pô ]ih hlo\ng răk