VOV4.Êđê – Kđông kahan ra\ng mgang knông la\n Ia Lôp, Knơ\ng g^t gai l^ng kahan ra\ng mgang knông la\n Gialai, mb^t ho\ng brua\ knu\k kna lehana\n mnuih [uôn sang alu\ wa\l mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo, mko\ mjing klei bi mguôp plah wah l^ng kahan ho\ng mnuih [uôn sang, kriê kja\p klei êđa\p ênang kr^ng knông la\n.

Dôk đru anak mtru\n kdô mdiê mơ\ng êdeh kang kơ ta] [hu, mduôn Siu Biu ho\ng klei mơak yăl dliê, thu\n anei go\ sang `u, lehana\n mnuih [uôn sang [uôn Klah, sa\ Ia Mơr djo\ boh mnga, lehana\n srăng djăp hua\ [ơ\ng kơ jih thu\n. Awa Siu Biu la], mnuih [uôn Klah mâo he\ mse\ si ara\ anei kyua mâo ai tiê kahan răng mgang knông lăn Ia Lôp. Kyuadah êlâo dih, mnuih [uôn sang hlăm [uôn kno\ng thâo jah ênah ngă hma pla kmu\n ktơr. Jăk êa hl^m hjan kơh mâo [ơ\ng, amâo mâo jăk êa hl^n hjan mnuih [uôn sang le\ hlăm klei ư\ êpa. Mơ\ng hruê mâo kahan răng mgang knông lăn Ia Lôp, ktrâo ata\t brua\ ngă lo\, dơ\ng mơ\ng rah, pla lehana\n ma\ rơk, mdiê mboh snăn mnuih [uôn sang amâo lo\ le\ hlăm klei ư\ êpa ôh. Ara\ anei ti [uôn Klah mâo leh lu boh sang siam, lu go\ êsei tloh blei leh êdeh êdâo, mnơ\ng mnua\ yua hlăm brua\ knua\:

“Kahan răng mgang knông lăn ktrâo ata\t mnuih [uôn sang dơ\ng mơ\ng kai ]aih, rah mdiê, leh kơ ana\n pruê hbâo, snăn mdiê mboh h^n. Mjeh mdiê mâo ba mjeh mrâo, mjeh 3 mlan, lehana\n lo\ pla mjing mnơ\ng mkăn, snăn bi pla mjing ana k`u\l”.

Mnuih Jrai ti sa\ Ia Mơr mưng ho\ng brua\ rông tha hlăm kdrăn, lehana\n ka êmô gu\ krum sang. {ia\dah mơ\ng leh mâo kahan răng mgang knông lăn hriê, l^ng kahan đru mnuih [uôn sang mkra war êmô kbưi ho\ng sang, lehana\n mâo klei tlo\ mgang kơ êmô mơ\ng ana\n lu go\ sang êmô đ^ lar mơ\ng 20 – 30 drei, lehana\n mơ\ng anei mơh mâo prăk yua hlăm găp djuê. Thu\n 2017, kahan răng mgang knông lăn Ia Lôp mâo leh klei đru ba kơ 2 go\ êsei [un mâo brua\ tu\ dưn ho\ng cách mạng ti [uôn H’Nat. Mơ\ng ana\n, kahan răng mgang knông lăn kah prăk mlan pô đru mkra w^t sang pưk, blei đru kơ grăp go\ sang 2 drei êmô ana mđai, đru 20 êklăk prăk blei mjeh kơ 2 ha k`u\l pioh kơ du\m go\ êsei [un tlaih mơ\ng klei dleh dlan.

Lu thu\n ho\ng anei, kđông răng mgang knông lăn Ia Lôp ngă hra\ mơar ho\ng alu\ wa\l đru kơ brua\ mdrao mgu\n, brua\ sang hra\ mơar, lehana\n brua\ răng mgang klei êđăp ênang hlăm yang [uôn, ho\ng hdra\ brua\ ala ]ar k`ăm mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo. Rlah }im, khua sa\ Ia Mơr brei thâo:

“Wưng leh êgao, brua\ klam mơ\ng kđông răng mgang knông lăn Ia Lôp jing jăk êdi. Tal êlâo jing răng mgang knông lăn, đru mnuih [uôn sang hla\m klei duah [ơ\ng, ksiêm dlăng anôk jưh dopok jing jăk snăk. Mb^t ho\ng mnuih [uôn sang pô, mnuih kral, êpul kahan ăt ksiêm dlăng, bi ngă ênu\m klei bhiăn kia\ kriê knông lăn. Tal dua, hmei hgu\m, mko\ mjing phung khua mduôn, khua [uôn, mnuih mâo k’hưm nao ]ua\n gơ\ng knông lăn, ]ia\ng thâo b^t knông lăn Việt Nam – Campuchia, ]ia\ng kơ pô amâo mâo duah ]huak soh hlăm lăn ]ar riêng gah”.

Hlăm 10 thu\n êgao, kđông răng mgang knông lăn Ia Lôp mâo đru ru\ mdơ\ng leh êbeh 10 boh sang kơ du\m go\ êsei knu\k kna dlăng ba, go\ êsei mâo brua\ tu\ dưn ho\ng cách mạng ti sa ia Mơr. Mb^t ho\ng ana\n, êpul kahan mko\ mjing klei mka\ dla\ng klei rua\, mbha êa drao amâo mâo ma\ prăk ôh kơ mnuih [uôn sang alu\ wa\l. Lo\ tla w^t klei jăk kahan răng mgang knông lăn ngă leh, mnuih [uôn sang alu\ wa\l đru jih ai tiê, mb^t ho\ng êpul kahan nao bi răng mgang knông lăn. T^ng truh kơ ara\ anei, jih 5 boh [uôn ho\ng êbeh 600 ]ô mnuih ti sa\ Ia Mơr ngă leh klei [ua\n rơ\ng đru bi răng mgang klei êđăp ênang knông lăn hlăm ênuk ara\ anei. Mơ\ng ana\n, mko\ mjing 5 êpul ]o\ng kia\ kriê knông lăn, gơ\ng knông lăn. T^ng hlăm thu\n 2017 đui], du\m êpul ]o\ng kia\ kriê anei mâo hiu suang giăm 200 blư\, bi hưn hmao mghaih msir du\m pluh ]ô mnuih tle\ dăp, ngă ru\ng, du\ mdiăng mnơ\ng dhơ\ng soh ho\ng klei bhiăn hla\m knông lăn. Thiếu tá Nguyễn Văn Quang, pô ngă brua\ kđi ]ar hlăm kđông răng mgang knông lăn Ia Lôp brei thâo:

“Hlăm du\m thu\n êgao, êpul kahan hrăm mb^t ho\ng brua\ sang ]ư\ êa, lehana\n mnuih [uôn sang hlăm alu\ wa\l bi duh m^n mguôp ai tiê, mnơ\ng dhơ\ng kơ mnuih [uôn sang mđ^ kyar klei hd^p mda. Kđông răng mgang knông lăn mâo nanao klei mđing uê`, klei brua\ sang ]ư\ êa lehana\n mnuih [uôn sang sa\ Ia Mơr đru. Mơ\ng ana\n kahan răng mgang knông lăn, brua\ sang ]ư\ êa, lehana\n mnuih [uôn sang mâo leh klei bi mguôp kjăp”.

Klei bi mguôp tliêr kjăp mơ\ng mnuih [uôn sang sa\ Ia Mơr, lehana\n kđông răng mgang knông lăn Ia Lôp, knơ\ng brua\ kahan răng mgang knông lăn ]ar Gialai amâo mâo mdei lo\ ktur knhuah gru jăk siam mơ\ng l^ng kahan yang [uôn Việt Nam, lehana\n lo\ jing anôk đru bi răng mgang klei êđăp ênang lăn ]ar ti knông lăn kdiêk }ư\ Prông, ]ar Gialai kjăp h^n.

                          Y-Khem pô ]ih hlo\ng răk