VOV4.Êđê - Hla\m hruê ka\m, Khua knu\k kna Nguyễn Xuân Phúc, Khua Êpul brua\ Duh mkra – yang [uôn mpra\p kơ Klei bi k[^n pro\ng gưl XIII mơ\ng Đảng g^t gai leh Klei bi k[^n Knu\k kna bi trông kơ du\m hdra\ nga\ brua\ mơ\ng Êpul brua\. Khua knu\k kna Nguyễn Xuân Phúc mđing êdi kơ hdra\ ]ih mkra du\m brua\ phu\n ]ia\ng kơ hdra\ êlan lehana\n hdra\ k]ah mđ^ kyar brua\ duh mkra ala [uôn mâo hnơ\ng tu\ ja\k h^n, sia\ suôr djo\ guôp ho\ng klei mâo, mb^t ana\n brei bi trông mb^t k`a\m tui duah boh kdru\t mđ^ kyar mrâo kơ la\n ]ar.

Brua\ yuôm bhăn mơ\ng Êpul kia\ kriê klei duh mkra ala [uôn, jing mko\ mjing dua hra\ mtru\n: Hdră êlan mđ^ kyar brua\ duh mkra 10 thu\n 2021 – 2020, lehana\n hdră mđ^ kyar brua\ duh mkra thu\n 2021 – 2025, pioh kơ anôk bi k[^n pro\ng Đảng kluôm ala gưl 13. Hluê ana\n, Khua knu\k kna mta\ kơ Êpul kia\ kriê bi sa hnơ\ng djăp mta brua\ năng ngă êlâo hlăm sa hdră ngă kla\. Tui si klei blu\ mơ\ng phung khua êmua hlăm knu\k kna, Khua knu\k kna mâo klei kia\ kriê:

“klei bi k[^n hruê anei drei bi sa hnơ\ng mkra bi djo\ hdră ngă brua\, mơ\ng mlan 1/2019 truh kơ mlan 3/2021. hlăm ana\n m`a\ dua brua\ phu\n jing klei bi k[^n gưl dlông 10 hlăm mlan 5/2019 bi trông ma\ klei blu\ kơ dua brua\ yuôm bhăn pioh ba mdah kơ klei bi k[^n gưl dlông 11 hlăm mlan 10/2019 hlăm klei hâo mdah kơ anôk bi k[^n pro\ng Đảng gưl 13 pioh mơ^t kơ jih jang đảng bộ djăp gưl ma\ klei blu\. Gưl dlông ]oh ]ua\n kơ du\m brua\ êmuh si ngă mnga] ka, mrâo ka, djo\ ka. Sa ai tiê sa klei m^n, sa klei g^r mơ\ng klei hâo mdah, ]ia\ng kơ jih jang trông ]hai ti Đảng bộ alu\ wa\l, lehana\n gưl dlông, ]ia\ng kơ djuê ana drei kpưn đ^, mâo klei ktang hlăm ênuk mrâo mrang”.

Khua knu\k kna m`a\ klei yuôm jing mâo klei bi sa ai kơ hdră mko\ mjing brua\ k`ăm, hdră ngă brua\ ]ia\ng ta\ êlan pro\ng kơ klei duh mkra ala [uôn, kơ anôk hd^p mda, kơ brua\ l^ng kahan, brua\ răng mgang klei êđăp ênang, brua\ ho\ng ta] êngao, hlăm ana\n t^ng êlâo kơ djăp klei amâo mâo jăk hlăm 5 thu\n, amâodah 10 thu\n kơ ana\p ho\ng lăn ]ar hu^dah tuôm, ]ia\ng bi mâo hdră mdrơ\ng. Ho\ng ya hdră srăng ngă ăt brei mâo klei ngă bi nik, bi êdah djăp mta brua\ [h^ kl^, iêu jak lu klei m^n mơ\ng du\m êpul brua\ lehana\n mnuih, du\m anôk ksiêm duah lehana\n sang hra\.

Êlâo h^n, Khua knu\k kna g^t gai klei ksiêm duah mtam djăp mta brua\ phu\n pioh hluê ngă du\m hdră êlan kơ 10 thu\n, hdră brua\ kơ 5 thu\n ]ia\ng ]oh brua\ , lehana\n jao brua\ ]ua\n ksiêm duah mtam mơ\ng knhal jih thu\n anei. Leh mâo klei ]oh ]ua\n kơ brua\ srăng jao kơ du\m phu\n dhar brua\, alu\ wa\l ksiêm w^t. Tui si klei hâo mdah, ma\ klei blu\ mơ\ng phung khua êmua, djăp mta hra\ mơar djo\ tuôm, phu\n brua\ ]ua\l mka\ lehana\n duh bi liê, êpul brua\ ]ih mkra mb^t ho\ng djăp dhar brua\ djo\ tuôm ]ih mkra klei hâo mdah, lehana\n boh phu\n kơ hdră êlan ngă brua\ hla\m 10 thu\n amâodah 5 thu\n.

M`a\ kơ phung ngă brua\ hlăm êpul kia\ kriê jing phung khua phu\n brua\, dhar brua\, khua knu\k kna mta jao brua\ kơ phung khua êmua bi mko\ mjing klei hâo mdah kơ brua\ mơ\ng anôk brua\ pô, boh nik mâo hdră êlan ta mrâo kơ klei mđ^ kyar brua\ pô kia\ kriê hlăm 5 thu\n truh 10 thu\n kơ ana\p. Anei jing klei t^ng knăl tal êlâo pioh kơ Êpil kia\ kriê ksiêm duah, ]ih mkra boh phu\n brua\ knua\ ngă.

Kơ brua\ bi kla\ djăp brua\ jing phu\n pioh ta\ brua\ ksiêm duah, Khua knu\k kna mta\ kơ du\m brua\ brua\ brei mâo klei mđ^ kyar ho\ng klei kjăp, mđ^ kyar pro\ng. Khua knu\k kna la] năng mtru\t brua\ mđ^ kyar pral h^n, kyuadah hnơ\ng duh mkra mơ\ng ala ]ar pô adôk êdu, klei đ^ kyar ka pro\ng, hnơ\ng hrui w^t kah knar grăp ]ô amâo mâo lu ôh kno\ng hlăm brô 2.500 dolar/thu\n.

Hlăm ana\n năng lo\ mđing kơ klei bi mguôp brua\ mơ\ng knu\k kna ho\ng anôk duh mkra mnia mblei, lo\ dơ\ng krơ\ng kjăp brua\ duh mkra mnia mblei mâo klei đ^ kyar ênuah, tio\ nao mnuih ngă brua\ tu\ jing hlăm klei duh mkra. Brua\ klam mơ\ng knu\k kna jing mđ^ kyar djo\ hdră, boh nik tuh tia mkra mjing ênuk mrâo mrang.

Bi kơ brua\ kr^ng [uôn sang mrâo ala ]ar drei năng lo\ mđ^ pro\ng h^n, lehana\n jăk h^n, khua knu\k kna k]e\, kr^ng [uôn sang mrâo brei đ^ kyar knar ho\ng [uôn pro\ng, boh nik [uôn pro\ng jing knơ\ng kơ klei mđ^ kyar.

Khua knu\k kna ăt la] du\m brua\ duh mkra ho\ng kdrăp mrâo mrang, hdră êlan mđ^ kyar kdrăp ngă brua\ mrâo mrang, jing djo\ ho\ng hdră êlan mđ^ kyar dlông ro\ng lăn, pioh mâo klông kla\ mnga] h^n kơ pô srăng ta\ djăp mta brua\ kơ klei mđ^ kyar brua\ duh mkra ala [uôn lăn ]ar pô.

Kơ brua\ bi kla\ du\m hdră êlan mđ^ kyar, mb^t ho\ng 3 mta brua\ ]ia\ng mâo klei mđ^ kyar kjăp ara\ anei, khua knu\k kna la] srăng ksiêm duah du\m hdră êlan mđ^ kyar mrâo, hlăm ana\n k]e\ kơ brua\ mđ^ kyar kdrăp ngă brua\ ênuk mrâo mrang ]ia\ng kơ lăn ]ar dưi mâo ho\ng ta] êngao. Wa\t hlăm hdră kia\ kriê lăn ]ar bi mâo klei mlih mrâo pro\ng, amâo lo\ tui hluê hdră êlan hđăp ôh.

Khua knu\k kna ăt mta\ kơ djăp brua\  mkăp kơ klei duh mkra pioh mâo êlan mđ^ kyar pral, boh nik tơdah hnơ\ng hrui w^t kơ mnuih ngă brua\ đ^ leh, hnơ\ng hd^p mda jăk leh. Dưn yua bi jih klei găl mơ\ng 100 êklăk ]ô mnuih, yơh jing klei đru mguôp pro\ng kơ klei duh mkra.

La] kơ knơ\ng pioh kơ brua\ duh mkra, khua knu\k kna m`a\:

“Diih dôk bi la] duah pô phu\n kơ klei mđ^ kyar mrâo ti Việt Nam. Sa klei êmuh diih yal leh [ia\dah ka ênu\m, tal anei ba kơ êpul kia\ kriê trông ]hai. Hlăm ana\n mâo brua\ mđ^ kyar [uôn pro\ng, kơ brua\ mlih mrâo ho\ng klei knhăk, ngă brua\ duh mkra êngao knu\k kna, brua\ lo\ hma. Ya ngă amâo mâo ]oh ]ua\n 50 êklăk gưl tuê mơ\ng ala ta] êngao? Brei mâo ênoh ]ua\n pioh mđ^ kyar mse\ snăn”.

}ia\ng mko\ mjing sa hdră êlan, brua\ ]ua\n kla\ mnga], Khua knu\k kna mta\ brei mâo klei hlak mblang kjăp h^n kơ klei duh mkra ala ]ar drei ara\ anei, ]ia\ng dưi mâo hdră ngă brua\ kjăp h^n, bi djo\ guôp h^n. Hlăm ana\n mđing kơ hnơ\ng ênoh mnuih ngă brua\ lo\ hma adôk pro\ng truh 42%, lehana\n klei tu\ dưn brua\ knua\ kno\ng [ia\. Kyuana\n brei mâo klei mđ^ kyar pioh mghaih msir brua\ ma\ kơ mnuih ngă brua\.

Mb^t ho\ng ana\n, lo\ dơ\ng mđing klei kơ ngăn prăk, klei kơ lăn ala adôk ka djo\ êdi, boh tu\ dưn brua\ duh mkra mơ\ng knu\k kna ngă brua\ awa\t êdu, amâo mâo ai bi ktưn, năng lo\ iêu jak klei duh bi liê, duah kdrăp ngă brua\ mrâo mrang doh ho\ng wa\l hd^p mda, mâo klei tu\ dưn pro\ng k`ăm bi mguôp phung duh mkra hlăm ala ]ar lehana\n mơ\ng ala ta] êngao. Mb^t ho\ng ana\n lo\ w^t dlăng brua\ dôk ngă ara\ anei ho\ng klei kla\ mnga] h^n kơ dhar kreh kơ klei hd^p, kơ klei mđ^ kyar anak mnuih hla\m brua\ `u\ kma ho\ng ta] êngao.

Ho\ng klei m^n pioh kơ brua\ mđ^ kyar, khua knu\k kna k]e\ lo\ ngă bi mnga] h^n klei bi mguôp plah wah brua\ duh mkra, ho\ng klei hd^p mda ala [uôn, kơ wa\l anôk hd^p mda, kơ klei djo\ tuôm plah wah mđ^ kyar pral, lehana\n kjăp, plah wah klei mđ^ kyar kluôm dhuôm, lehana\n mđing kơ du\m brua\ knơ\ng, rơ\ng kjăp ]o\ng pô ho\ng du\m hdră êlan po\k [a\ng hlăm klei duh mkra, `u\ kma ho\ng ta] êngao. Hlăm ana\n bi kla\ ênoh ]ua\n phu\n jing mko\ mjing sa klei duh mkra ]o\ng pô mđ^ kyar./.