VOV4.Êđê - Hla\m du\m hruê anei, ai êwa m’ak Yan Mnga, drông Tit Đinh Dậu hla\k bi mtluk mtlak hla\m dja\p [uôn sang ti kr^ng Dap Kngư. Thu\n 2016 hgao leh, kha\ adôk lu klei dleh dlan kyua adiê không nga\ k[ah êa, klei êa lip lê], ênoh ]h^ mnơ\ng mơ\ng lo\ hma đ^ tru\n amâo mâo h’^t, [ia\dah mnuih [uôn sang a\t g^r ktưn ga\n hgao klei dleh dlan. Yan Mnga mrâo lo\ truh, mnuih [uôn sang hra\m mb^t drông Tit djuê ana m’ak hlak, mkiêt mkriêm, lo\ mâo du\m klei m^n t^ng mrâo.

Thu\n 2016 kyua adiê mđia\ không sui nga\ k[ah êa ana\n kha\ ênoh kphê đ^ [ia\ hnơ\ng mâo boh mnga [ia\, ana\n go\ sang K’Jôih ti alu\ 7, sa\ Gia Hiệp, kdriêk Di Linh, c\ar Lâm Dồng hrui mâo kno\ng êbeh 5 tôn kphê asa\r, êbeh 1 tôn tiêu. Sna\n [ia\dah, drông yan mnga hriê, go\ sang `u a\t blei mpra\p dja\p ênu\m pioh drông Tit Đinh Dậu thu\n 2017. K’Jôih ya\l dliê kơ brua\ mpra\p drông Tit mơ\ng go\ sang pô snei:“ Go\ sang kâo huai mgoh he\ pưk sang bi doh, mpra\p bi msiam leh ana\n nga\ mkra [ê` Tit, blei [ê` ke\o pioh drông tuê hriê c\hưn. Mơ\ng hruê 1 tit, phung anak mơ\ng kbưi w^t m’ak mb^t ho\ng go\ sang, hra\m mb^t [ơ\ng [ê` đio\ đung, c\uh mnu\, bip tu\k kna\ êsei djam hua\ [ơ\ng, dja\p sang mâo s’a\i kpiê c\eh mna\m m’ak hla\m hruê yan mnga mơ\ng la\n c\ar, leh kơ ana\n nao h’êc\ hmưi tit kơ go\ sang mnuih [uôn sang hla\m [uôn.”

Mnuih [uôn sang K’ho ti sa\ Đinh Lạc, kdriêk Di Linh, c\ar Lâm Đồng a\t mâo sa tit h’uh mđao, m’ak m`ai mơh. Du\m [uôn dưi bi msiam, huai mgoh bi doh, pưk sang lo\ mkra bi ja\k siam, Khua [uôn Duệ, Đăng Bi Brol, sa\ Đinh Lạc, kdriêk Di Linh brei thâo: “ Thu\n 2016 leh êgao, truh thu\n 2017. H’êc\ hmưi kơ mnuih [uôn sang [ơ\ng tit m’ak m`ai, dja\p [ơ\ng hua\, dja\p mna\m, go\ sang  trei mđao yâo m’ak, sra\ng amâo lo\ ôh mnuih amâo mâo thâo hra\, anak aneh bi nao sang hra\ m’ar s’a\i hria\m truh anih. C|ang hmang Đảng leh ana\n Knu\k kna mđing dla\ng h^n kơ du\m go\ êsei [un knap, go\ êsei gia\m [un c\ia\ng digơ\ mâo klei ga\l mđ^ kyar brua\ duh mkra hla\m thu\n mrâo leh ana\n dja\p mnuih m’ak hla\m yan tit anei. H’êc\ hmưi kơ mnuih [uôn sang hla\m [uôn dưi mâo s^t du\m klei pô c\ang hmang hla\m thu\n mrâo anei.”.

Kha\dah klei hd^p adôk lu klei dleh dlan, [ia\dah gra\p bliư\ s^t Tit truh Yan Mnga hriê, mnuih [uôn sang hla\m [uôn Bhôk, sa\ Yang Tao, kdriêk La\k, ]ar Daklak mpra\p leh dja\p ênu\m mnơ\ng mnua\ ]ia\ng kơ go\ sang, [uôn sang drông sa yan Tit h’uh mđao. Y Kon Niê, Khua dla\ng brua\ Đảng bi [uôn Bhôk brei thâo               “ Thu\n anei, [uôn sang bi mguôp ho\ng brua\ knu\k kna alu\ wa\l sa\ ]ia\ng mko\ mjing kơ mnuih [uôn sang drông thu\n bhang mrâo. Bi hla\m go\ sang kâo, kâo a\t mpra\p leh ênu\m dja\p mta mnơ\ng. Kâo a\t h’ê] hmưi kơ gra\p ]ô thu\n mrâo mâo lu klei ja\k j^n”.

Hla\m du\m thu\n êlâo adih, Y’Khe\, ti [uôn Long Yon, sa\ Đak Ang, kdriêk Ngọc Hồi, c\ar Kontum klei hd^p dleh knap êdi. Leh dôk  ung, amâo mâo ôh sang dôk, bi dôk hla\m pưk ti hma. Thu\n 2010, kyua mâo Knơ\ng pra\k đru ba yang [uôn brei c\an 8 êkla\k pra\k, `u lo\ po\k phai anôk pla mjing, blei du\m djuê mjeh ba w^t pla. Kyua thâo t^ng mka\ duh [ơ\ng leh ana\n bi liê thâo mkiêt mkriêm, ana\n truh kơ ara\ anei, go\ sang `u mâo pla leh 400 [e\ ana ksu, 500 phu\n kphê, rông 5 drei êmô leh ana\n  du\m pluh drei mnu\. Gra\p thu\n go\ sang `u mâo hrui w^t jih jang gia\m 100 êkla\k pra\k. Y’Khe\ hơ\k kdơ\k lac\ kơ brua\ drông tit mơ\ng go\ sang pô s’nei:“ Drông thu\n mrâo go\ sang kâo c\uh mnu\ pô rông ma\ hla\m war. Thu\n mrâo mnuih [uôn sang, ga\p djuê, tuê ênguê hriê c\hưn pô c\uh mnu\ mdơ\ng hua\ [ơ\ng. Go\ sang kâo [ia\ sna\k blei c\^m kan ti sang c\ơ, kyua ara\ anei kâo rông mâo leh hla\m war. M’ak tit amâo mâo dưi k[ah ôh c\eh kpiê, mpra\p [ê` ke\o kơ phung hđeh dưi hla\p c\hưn m’ak hla\m du\m hruê drông thu\n bhang mrâo.”

M’ak Tit thu\n anei, R]ơm Pheh, knua\ druh Êpul hgu\m brua\ lo\ hma [uôn pro\ng Pleiku, ]ar Gialai amâo mâo wơr m^n t^ng kơ du\m hdra\ k]ah kơ brua\ mnua\ mơ\ng pô: “ Hla\m thu\n 2017, kâo sra\ng g^r mtô mblang, mtru\t mjhar kơ mnuih hla\m Êpul ti du\m sa\, alu\ hla\m alu\ wa\l [uôn pro\ng hluê nga\ hdra\ êlan mtru\n mơ\ng Đảng, hdra\ bhia\n mơ\ng Knu\k kna. Êngao kơna\n, kâo a\t mtru\t mjhar mnuih [uôn sang bi hgu\m mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo, bohnik jing du\m sa\ ka dja\p hnơ\ng ]ua\n kơ brua\ ru\ mkra êlan klông kr^ng [uôn sang; ru\ mkra hdra\ brua\ knơ\ng kdơ\ng êa ]ia\ng mâo dja\p êa krih kphê, tiêu, ru\ mkra sang dhar kreh yang [uôn. Kâo a\t mtô mblang, mtru\t mjhar kơ mnuih [uôn sang, bohnik jing mnuih djuê ana [ia\ kriê pioh knhuah dhar kreh ja\k siam mơ\ng djuê ana pô, kriê kja\p klei êđa\p ênang yang [uôn, klei êđa\p ênang êlan klông hla\m alu\ wa\l”./.

Ho\ng 5 sao mdiê lo\, 5 sao kphê truh thu\n 2017 Y’Ner Liêng ti sa\ Yang Mao, kdriêk La\k, c\ar Daklak a\t t^ng dla\ng mơh kơ brua\ sra\ng ba yua djo\ hdra\ kriê dla\ng kơ kphê, lo\ po\k phai  gru hmô rông mnơ\ng c\ia\ng bi mđ^ pra\k mâo hrui w^t.Y’Ner Liêng brei thâo:“ Hla\m thu\n 2016, dla\ng kluôm klei hd^p mda brua\ duh mkra go\ sang hmei a\t h’^t [ia\ mơh. Hdra\ êlan duh [ơ\ng kơ thu\n 2017, kâo sra\ng g^r duh bi liê kriê dla\ng mđ^ kyar mơ\ng 5 drei êmô go\ sang leh ana\n kah mbha brua\ kriê dla\ng kha\t adhan kt^ kna\t kphê c\iang mđ^ kyar boh mnga mâo, mđ^kyar brua\ duh mkra go\ sang, bi h’^t kja\p klei hd^p mda. Truh thu\n 2017,go\ sang kâo g^r duh bi lê lo\ rông bê lehana\n u\n. Kâo c\ang hmang knu\k kna đru brei mâo sa kdrêc\ kơ go\ sang hmei lac\ hja\n leh ana\n kơ mnuih [uôn sang lac\ kluôm c\ia\ng mđ^ kyar brua\ duh mkra.”

                                             H’Nê] – Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k.