VOV4.Êđê – Hla\m wưng êgao, hla\m alu\ wa\l c\ar Lâm Đồng mâo nanao đrông klei bi mdjiê mnuih, ma\ kơ\ng mnuih soh ho\ng hdra\ bhia\n, c\o\ng nga\ bi êka êkeh, nga\ ru\ng hla\m [uôn sang…. Klei năng lac\ jing, mâo klei anei lu jing kyua du\m klei duah bi [uh mơ\ng brua\ yua matu\i kha\ng nga\.

Kyua ră ra` matuý, Bùi Nhật Minh, kkiêng thu\n 1989 ti kdriêk Đức Trọng, ]ar Lâm Đồng, jing 1 ]ô mnuih khăng ngă bi ru\ng răng hlăm [uôn sang. Leh kơ năn Bùi Nhật Minh mâo êpul kahan ksiêm mă kơ\ng leh ana\n ba k]u\t kyua klei soh tle\ dăp ngăn dra\p. Mse\ djuê ana\n, kyua ăt mơ\ng đ^ ra\ ra` ]ia\ng kơ matu\i kha\ng, amâo dưi lo\ ksiêm dlăng ôh asei mlei, Nguyễn Sĩ Tùng, kkiêng thu\n 1994 ti kdriêk Đức Trọng, mă 2 [e\ dho\ng tlo\ mnuih riêng gah ho\ng pô, ana\n jing amai Nguyễn Thị Hoàng Oanh, ngă kơ gơ\ êka kjham nao đih mdrao kơ sang êa drao. Hluê si Thượng tá Trần Văn Bính, Khua Adu\ bruă kahan ksiêm dlăng klei soh kơ matu\i, Kahan ksiêm ]ar Lâm Đồng, anei jing du\m kđi klei êdah klă, [ia\ phu\n agha kbiă mơ\ng klei ră ra` matu\i ngă: “ Ara\ anei, mơ\ng du\m kđi klei, du\m gưl bi kdơ\ng msir mkra, snăn hnơ\ng matu\i drei mâo hrui mă [rư\ hruê [rư\ đ^, tăp năng mâo du\m kđi klei msir mkra hrui w^t du\m kg matu\i. Klei truh tơl mơ\ng matu\i kha\ng jing pro\ng pr^n, hu^ hyưt h^n jing `u ngă klei bi m^n [uh mơ\ng mnuih ba yua. Du\m phung leh ba yua matu\i kha\ng, khăng ngă du\m klei soh kjham”.

Hluê si aê mdrao Đỗ Công Kim, Khua Anôk bruă răng mgang kdơ\ng ho\ng klei rua\ HIV/AIDS ]ar Lâm Đồng, klei năng hu^ hyưt êdi, ana\n jing ênoh mnuih ba yua matu\i asa\r mkra mjing, matui\ kha\ng ti ]ar Lâm Đồng [rư\ hruê [rư\ đ^ pral. Ara\ anei kluôm ]ar Lâm Đồng mâo êbeh 2 êbâo ]ô mnuih ră ra` matu\i mâo hră m’ar kriê dlăng, hlăm ana\n mâo êbeh 1 êbâo ]ô mnuih ba yua matu\i kha\ng. Hlăk êjai ana\n, ]ar Lâm Đồng ka mâo ôh hdră mdrao djo\ ]ia\ng mdrao klei ră ra` matu\i  kha\ng. Aê mdrao Đỗ Công Kim brei thâo: “ Ênoh mnuih ră ra` matu\i kha\ng [rư\ hruê [rư\ đ^, hlăk êjai hlăm alu\ wa\l ]ar Lâm Đồng ara\ anei ka mâo ôh anôk mdrao mgu\n ho\ng du\m ]ô mnuih ră ra` matuý tổng hợp. Mkă ho\ng ênoh mnuih ră ra` ha\t drao phiện, snăn du\m phung ră ra` matu\i asa\r ba klei ju\ jhat ho\ng ko\ dlô kjham h^n leh ana\n ngă klei hma^ djo\ kơ klei suaih pral lu h^n mơh”.

Ăt hluê si aê mdrao Đỗ Công Kim, leh ră ra` matu\i kha\ng, mnuih ră ra` amâo lo\ mâo klei m^n ôh, đa ta\p năng ngă du\m klei truh kjham. Mnuih ră ra` ngă klei bi ru\ng răng, hiu duah đ^ hla\m dlông, bi rai mnơ\ng dhơ\ng, ]uh pưk sang, tăp năng truh kơ bi mdjiê mnuih. Kyua ana\n, bruă mgang mkhư\ klei ră ra` matu\i, bohnik gơ\ du\m phung mâo klei bi êdah [uh ră ra` matu\i kha\ng jing yuôm bhăn êdi. “ Ho\ng mnuih ră ra` matu\i, snăn klei mđing dlăng mơ\ng go\ êsei, mơ\ng mnuih hlăm djuê găp jing yuôm bhăn êdi, si be\ ngă ]ia\ng đru, bi juh ho\ng du\m phung ba yua, ră ra` c\ia\ng bi mhro\ leh ana\n nao truh kơ  amao lo\ ba yua matu\i ôh. Ho\ng du\m phung gơ\ ba yua ra\ ra`  leh ana\n mâo du\m klei bi êdah pia jing đ^ ră ra` matu\i kha\ng ana\n, snăn go\ êsei c\ia\ng ba nao pô anei kơ du\m sang êa drao pioh kriê dlăng, đru mdrao mgu\n, ]ia\ng mhro\ du\m klei truh tơl kbiă mơ\ng klei ba yua matu\i kha\ng ngă”.

Si la] he\, klei truh mơ\ng bruă ba yua matu\i asa\r, hlăm ana\n mâo matu\i kha\ng, jing sa klei hu^ hyưt amâo thâo t^ng knăl ôh. Kyua ana\n, bruă răng mgang bi kdơ\ng ho\ng matu\i la] kluôm, matu\i  kha\ng la] hjăn, êngao kơ êpul kahan ksiêm, hlăk ]ia\ng êdi yơh kơ klei đru hgu\m ktang ph^t mơ\ng du\m gưl bruă Đảng,  brua\ Knu\k kna alu\ wa\l, du\m dhar, knơ\ng bruă, êpul êya leh ana\n wa\t bruă kđi ]ar, bohnik gơ\ jing klei kriê dlăng, klei khăp ]ia\ng mơ\ng grăp go\ êsei, bohnik gơ\ ho\ng du\m go\ êsei hlăk mâo mnuih ră ra`.

H’Nga pô c\ih hlo\ng ra\k.