Êbeh 800 ha dliê hngô ti krĭng wăl kčŭn čư̆ Mang Yang mâo pla mơ̆ng dŭm pluh thŭn êlâo, ară anei jing kdrêč mtah yuôm bhăn ti krĭng wăl. Khădah snăn, hlăm klei găl adiê mđiă hlơr sui, tal hla hngô krô bi kƀĭn kpal ti gŭ êyui dliê jing mnơ̆ng ênưih pui ƀơ̆ng. Knŏng sa klei amâo răng điêt đuč, klei huĭ pui ƀơ̆ng dliê srăng lar pral snăk. Ti anăp klei anăn, bruă hiu suang dlăng, găk răng dưi mđĭ lar nanao. Dŭm êpul mă bruă phăn răng mgang dliê bi mlih tuôr ksiêm dlăng grăp krĭng wăl, boh nik dŭm anôk mâo klei huĭ pui ƀơ̆ng hĭn. Phạm Đức Mạnh, êpul phăn ngă bruă răng mgang dliê alŭ 9, să Đak Pơ brei thâo:

“Êpul phăn răng mgang dliê phung hmei snăn grăp hruê tiŏ nao ayŏng adei nao ksiêm dlăng krĭng wăl dliê mơ̆ng êpul phă ngă. Tơdah ƀuh klei pui ƀơ̆ng snăn hmei srăng pral hưl kơ Anôk bruă kriê dlăng dliê”.

Hŏng bruă ksiêm dlăng, bruă mđĭ klei thâo săng mnuih ƀuôn sang hdĭp giăm dliê ăt dưi mđing dlăng. Dŭm mmông hâo hưn mtô mblang dưi mkŏ mjing nanao, mñă kơ mnuih ƀuôn sang yua pui êđăp ênang hlăm klei hdĭp mda leh anăn mkra mjing. Nguyễn Uyên Danh, alŭ 8, să Đak Pơ brei thâo:

“Hâo hưn mtô mblang nanao, mñă kơ mnuih ƀuôn sang brei truih mdjiê klei pui ƀơ̆ng bi jăk. Tal dua jing hâo hưn kơ phung anak čô ti êngao, tơdah răng êmô amâo dưi kuč pui ôh, ñĕ kơ klei pui ƀơ̆ng djam tam leh anăn lar hlăm ênhă dliê hmei kriê dlăng”.

 Bruă mkra mđĭ, bi leh dŭm hdră msir gang mkhư̆ truih mdjiê klei pui ƀơ̆ng ăt dôk gĭr  pŏk ngă ti dŭm anôk bruă pô dliê ti Gia Lai. Lê Thái Hùng, Khua Anôk bruă kriê dlăng dliê nah gŭ dưi bi leh, hŏng 4 êpul phăn jao mâo êbeh 100 čô gĭr gak răng. Bruă kih mdoh, msir mgaih hla kyâo krô nah gŭ dưi pŏk ngă ktuê dlăng kjăp kñăm bi hrŏ mnơ̆ng ênưih puih ƀơ̆ng hlăm dliê.

“Hlăm bruă msir mgaih hla kyâo krô  nah gŭ snăn anôk bruă mâo klei bi hgŭm kjăp hŏng Anôk bruă ksiêm dlăng dliê kmrơ̆ng krĭng An Khê ăt msĕ mơh Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa să Đăk Pơ. Êlâo kơ msir mgaih, boh nik hlăm mmông tlam snăn hmei dưm leh pŏk mdhă hưn brei răng ti jơ̆ng kčŭn čư̆ leh anăn ti čŏng kčŭn čư̆ Mang Yang. Mbĭt anăn hưn mdah kơ Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa să leh anăn êpul ksiêm dlăng dliê kmrơ̆ng alŭ wăl thâo čiăng bi hgŭm, ktuê dlăng”.

 Ti dŭm anôk phŭn, êpul ksiêm dlăng dliê kmrơ̆ng mđĭ lar hnơ̆ng gak răng 100% ênoh mnuih hlăm jih yan không, mbĭt anăn mđĭ ktuê dlăng nah gŭ, păn kjăp grăp alŭ wăl, grăp  gŏ êsei mnuih ƀuôn sang. Ngô Hữu Niên, Khua Anôk bruă ksiêm dlăng dliê kmrơ̆ng krĭng wăl Tây Sơn brei thâo, anôk bruă kriê dlăng êbeh 41.000 ha dliê dôk mâo gưl hưn brei răng pui ƀơ̆ng dliê huĭ hyưt snăk, bruă ksiêm dlăng dưi ngă nanao.

“Gak răng jing êpul 100% hlăm dŭm alŭ wăl, kƀĭn ti krĭng wăl dliê pla hŏng tal hla kyâo krô  dŭm thŭn truh kơ ba yua. Dŭm ênhă anăn čuăl leh krĭng huĭ srăng pui ƀơ̆ng dliê. Êpul thơ̆ng kơ bruă dôk mă bruă ti anăp măi tĭng, ksiêm dlăng anôk pui ƀơ̆ng anăn tơdah kdrăp hâo hưn bi êdah leh anăn mkăp rup snăn êpul srăng nao bi mklă mtam pui ƀơ̆ng dliê hĕ amâodah čuh hla kyâo krô  čiăng hâo hưn mtam.”

Leh bi mŭt hŏng čar Bình Định, čar Gia Lai mâo 987.000 ha dliê, ênhă êyui kơup êbeh 45%. Ênhă kriê dlăng đĭ hlăk êjai êpul ksiêm dlăng dliê dôk ƀiă mjing klei kpĭ prŏng kơ bruă răng mgang leh anăn gang mkhư̆, truih mdjiê klei pui ƀơ̆ng dliê. Phan Văn Hải,  K’iăng Khua Anôk bruă ksiêm dlăng dliê kmrơ̆ng čar Gia Lai brei thâo, čiăng pral mdrơ̆ng hŏng klei pui ƀơ̆ng dliê, anôk bruă dôk ksiêm dlăng, mbha krĭng wăl phŭn hlue si grăp gưl, boh nik ti dliê krô hla, krĭng wăl bi knông leh anăn dŭm anôk huĭ mâo pui ƀơ̆ng hĭn hlăm yan không. Mơ̆ng tur knơ̆ng anăn, êpul ksiêm dlăng dliê kmrơ̆ng srăng mbruă ba knuă druh plah wah dŭm alŭ wăl čiăng mđĭ kơ dŭm anôk huĭ hyưt. Mbĭt anăn, êpul ksiêm dlăng dliê mđĭ klei hiu suang dlăng, gak răng ti krĭng huĭ pui ƀơ̆ng dliê; bi hgŭm hŏng bruă sang čư̆ êa alŭ wăl, pô dliê leh anăn mnuih ƀuôn sang čiăng thâo ƀuh hnưm, hmao msir mgaih klei pui ƀơ̆ng dliê.

“Anôk bruă ksiêm dlăng dliê kmrơ̆ng kčĕ leh hŏng Knơ̆ng bruă lŏ hma wăl hdĭp mda, Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Gia Lai bi leh bruă mkŏ mjing, êpul mmă bruă, mbha êpul kơ dŭm anôk bruă răng mgang dliê, mđĭ bruă hâo hưn mtô mblang kơ mnuih ƀuôn sang hlăm bruă gang mkhư̆, truih mdjiê pui ƀơ̆ng dliê. Dŭm krĭng wăl ngă jăk hdră 4 tinăn pral gang mkhư̆ jing phŭn, tơdah ƀuh pui ƀơ̆ng snăn mjêč bi mguôp hŏng êpul tinăn mtam čiăng hmao truih mdjiê klei pui ƀơ̆ng lar prŏng hĭn”.

 Hlăm klei găl yan adiê mđiă hlơr sui, giăm 1 êklăk ha dliê ti čar Gia Lai tlă anăp hŏng  klei huĭ pui ƀơ̆ng dliê ti hnơ̆ng năng hưn brei răng. Klei anei brei mâo klei ngă bruă hrăm mbĭt mơ̆ng êpul bruă djŏ tuôm, pô dliê leh anăn mnuih ƀuôn sang čiăng pral gang mkhư̆, thâo ƀuh hnưm leh anăn hmao msir mgaih klei pui ƀơ̆ng dliê./.