Sang hră gưl sa leh anăn gưl dua Ƀuôn Đon mčhĭt muăt mprăp kơ thŭn hriăm tal êlâo ti sang hră mrâo. Dŭm boh adŭ hriăm, anôk dôk jưh, sang huă ƀơ̆ng, anôk bi lông lu mta, tač čưng boh… mprăp drông phung hđeh. Hŏng adei H Sinh Nhị Kbuôr, hđeh hriăm adŭ 8, klei hơ̆k mơak prŏng hĭn jing mơ̆ng ară anei dưi hriăm ti sang hră knŭk kna čiêm rông hlăm alŭ wăl. Êlâo dih, adei tuôm hmăng hmưi mŭt hriăm Sang hră knŭk kna čiêm rông hđeh mnuih djuê ƀiă čar Dak Lak ti ƀuôn hgŭm Ƀuôn Ama Thuôt, ƀiădah êlan kbưi êbeh 60 km leh anăn klei găl gŏ sang dleh dlan ngă kơ klei hmăng hmưi anăn ka jing sĭt ôh. Ară anei, sang hră mrâo ba leh klei găl hriăm hră anăn truh giăm sang hĭn hŏng adei H Sinh Nhị.

“Thŭn hriăm mrâo anei, kâo nao hriăm ti sang hră knŭk kna čiêm rông mâo sang jưh prŏng siam, doh, djăp ênŭm kdrăp yua hŏng masin bi êđăp, đĭng blŭ. Kâo hdĭp tinei hơĭt ai tiê êdi. Êngao anăn, dŭm adŭ hriăm phŭn ăt djăp ênŭm kdrăp yua, lu hĭn mkă hŏng sang hră hđăp êlâo dih. Kâo srăng gĭr hriăm hră mơar, gĭr ktưn bi leh klei čang hmăng jing mniê Kahan ksiêm yang ƀuôn.”

Hŏng Ƀuôn Si Sa Núc Lào, djuê ana Lào, ti ƀuôn Trí, să Ƀuôn Đon, thŭn anei hriăm adŭ 6, Sang hră knŭk kna čiêm rông hđeh mnuih djuê ana ƀiă Gưl sa leh anăn Gưl dua Ƀuôn Đon, sang hră mrâo ăt pŏk sa wăl anôk hriăm hră jăk găl hĭn, mbĭt anăn mjing klei găl čiăng kơ adei mjuăt ktang asei mlei, tui tiŏ klei khăp čiăng.

“Sang hră mrâo kâo mŭt hriăm mâo Sang bi lông lu mta, mâo tač čưng boh kyua anăn hriăm mjuăt asei mlei jăk êdi. Phung hmei amâo guôn hriăm ti tač lăn ti êngao adiê hlơr msĕ si êlâo dih ôh. Grăp tlam, kâo dưi čưng boh hŏng phung ƀĭng găp amâo huĭ lĕ buh ruă msĕ si ti dŭm tač lăn giăm sang ôh. Kâo srăng gĭr hriăm jăk. Kâo mâo klei čang hmăng jing pô čưng boh leh anăn srăng gĭr čiăng bi sĭt klei čang hmăng anei.”

Dŭm klei bi mlih anăn klă sĭt mâo boh tŭ yuôm bhăn ti Ƀuôn Đon, sa hlăm 4 să krĭng knông lăn mơ̆ng čar Dak Lak. Să mâo giăm 6.700 čô mnuih ƀuôn sang, ênoh mnuih djuê ƀiă mâo êbeh 75%. Thŭn hriăm 2026-2027, Sang hră knŭk kna rông ba mlir gưl hriăm gưl sa leh anăn gưl dua Ƀuôn Đon mâo 1.138 čô hđeh sang hră mơ̆ng adŭ 1 truh kơ adŭ 9. Jih jang hđeh sang hră hriăm ti sang hră leh anăn dưi dưn dŭm hdră đru hluê si klei kčah mtrŭn msĕ si hdruôm hră hriăm, huă ƀơ̆ng, dôk, čhum ao, abăn mŭng, jhưng mdhô̆.

Sang hră pŏk ngă hdră mtô bi hriăm kñăm mđĭ kyar knhuah dhar kreh, klei thâo phung hđeh. Hŏng phung hđeh mnuih djuê ƀiă ti sa alŭ wăl dôk mâo lu klei dleh dlan, mta kñăm anei amâo djŏ knŏng mđĭ ênoh mrô ôh ƀiădah lŏ đru kơ phung hđeh mâo thiăm klei thâo, klei đăo knang leh anăn klei dưi bi djŏ hŏng wăl anôk hriăm mrâo.

Hluê si Phạm Thị Loan, kiăng khua sang hră, kyua jing thŭn tal êlâo ngă bruă, sang hră mprăp ênŭm mơ̆ng anôk bruă nah gŭ truh kơ mkŏ mjing hdră mtô bi hriăm leh anăn kriê dlăng phung hđeh djŏ guôp hŏng gru hmô dôk hlăm sang hră.

“Rơ̆ng kơ bruă mtô bi hriăm mâo boh tŭ dưn, sang hră čŏng bi sa hnơ̆ng dŭm hdră êlan plah wah dŭm gưl hriăm čiăng mâo klei bi mguôp kjăp plah wah klei hriăm leh anăn klei mjuăt bi hriăm mơ̆ng phung hđeh sang hră. Kơ bruă mkŏ mjing klei dôk jưh, sang jưh, sang hră ăt pŏk ngă hnưm mơ̆ng akŏ thŭn hriăm čiăng kơ phung nai, mnuih mă bruă thâo kơ hdră êlan, mprăp ai tiê kriê dlăng phung hđeh dôk hlăm sang hră.”

Kdrăp mnơ̆ng mrâo, hdră mtô bi hriăm mrâo ăt ba mdah klei čiăng mrâo hŏng phung nai mtô. Giăm 60 čô nai mtô mơ̆ng sang hră nao hgŭm hlăm dŭm adŭ mjuăt bi hriăm hdră mtô bi hriăm thŭn 2018, mbĭt anăn mưng hŏng kdrăp mnơ̆ng mrâo mrang dưi duh bi liê kơ dŭm adŭ hriăm. Hŏng nai Phan Thúy Hằng, nai mtô klei Ăngle, anôk dlăng rup leh anăn dŭm kdrăp mnơ̆ng đru amâo djŏ knŏng ngă adŭ hriăm jăk găl hĭn ƀiădah lŏ pŏk thiăm hdră mkŏ mjing klei mtô.

“Mtô klei Angle hlăm adŭ hriăm mrâo mrang mâo mnơ̆ng bi êran hŏng klei thâo mĭn leh anăn kdrăp bi êđăp, anei jing klei găl čiăng kơ kâo dưn yua kdrăp mrâo mrang, mkŏ mjing dŭm klei hmư̆ - blŭ, klei hlăp leh anăn bi mguôp jăk hĭn, đru kơ phung hđeh hơĭt ai tiê, hur har leh anăn gĭr hĭn hlăm klei hriăm. Kâo ăt thâo săng anei jing klei găl, bruă klam čiăng kơ pô mlih mrâo hdră, ba yua tŭ dưn dŭm kdrăp čiăng mđĭ hnơ̆ng jăk mtô bi hriăm klei Angle lač hjăn, dŭm klei hriăm mkăn."

Hŏng klei mđing dlăng mơ̆ng Đảng, Knŭk kna, mơ̆ng thŭn hriăm mrâo, êbeh 1.100 čô hđeh sang hră să knông lăn Ƀuôn Đon (čar Dak Lak) dưi hriăm hră, huă ƀơ̆ng leh anăn hdĭp mda hlăm sang hră prŏng siam, mrâo mrang. Amâo djŏ knŏng mđĭ klei găl hriăm hră, sang hră lŏ jing "sang mbĭt", anôk rông ba klei čang hmăng, mjuăt bi hriăm leh anăn pŏk phiơr čiăng kơ phung hđeh sang hră krĭng knông lăn jhŏng kpưn đĭ, êdei anăp amâo kbưi wĭt đru mkŏ mkra ƀuôn sang, răng mgang knông lăn Ala čar./.