VOV4.Êđê - Hla\m hruê ka\m êgao, lu mnuih [uôn sang ti alu\ wa\l ]ar Kontum ngê` ai tiê lehana\n a\t mđing uê`, hu^ hyưt kyua boh klei phung ngă soh la] dah kăp đru mgang kơ ya mta brua\ dôk mâo lu. Amâo djo\ kno\ng k`a\m kơ anôk brua\ duh mkra, ]h^ mnia, phung ngă soh anei lo\ bi mhu^ wa\t ho\ng phung nga\ lo\ hma. Plah mmia\ lu klei tu\ jing mơ\ng mnuih nga\ brua\, bi rai brua\ duh mkra pla mjing, phung anei lo\ nga\ lui] klei êđa\p ênang yang [uôn ti alu\ wa\l.

Ako\ mlan 11 leh êgao, 17 go\ êsei ti kdriêk Đăk Hà nao hlăm alu\ wa\l mnuih [uôn sang alu\ mrô 14, [uôn hgu\m Ngô Mây, [uôn pro\ng Kontum mưn lăn pioh pla mjing ]ê` hrue#, [ia\dah le\ he\ hlăm klei amâo mâo myun. Boh ]ê` hrue# hlăk mu\t hla\m yan hrui wiêt, ho\ng ênoh ]h^ mơ\ng 14 êbâo truh 15 êbâo/kg, [ia\dah mnuih [uôn sang kơ anei kno\ng mâo ]h^ ma\ mơ\ng 10 êbâo truh 11 êbâo prăk. Kyuadah mâo sa ]ô mnuih pla ]ê` hruê mdăp ana\n hưn la] kyua mâo phung jhat [ai gang mkhư\ phung ghan mnia nao mu\t blei ]ê` hrue# hlăm hma, k`ăm ]ia\ng kjhiên mmia\ prăk digơ\ ktuê êlan:

“Phu\n tal êlâo ara\ng bi yăl dliê phung jhat [ai ana\n hriê sa dua blư\. Hlei di`u jing ka kâo jho\ng hưn mơh kơ anei. Êđei anei ara\n iêu đ^ng blu\ kpi^ phung ghan mnia, jing bi mhu^ kăm agha\ amâo mâo brei phung ghan mnia nao mu\t blei hlăm hma pô ôh”.

Dôk hu^ kơ klei djuê ana\n, sa ]ô pô ngă brua\ hrui blei boh mnga yăl dliê. Hlăm sa blư\ nao truh hlăm alu\ wa\l anôk dôk mrô 4, [uôn hgu\m Ngô Mây, [uôn pro\ng Kontum hrui blei ]ê` hrue#, `u tuôm ho\ng sa êpul mnuih bi k]oh bo\ asei mlei gang êdeh, ]a\m hlăm [o# mta lehana\n ma\ boh ]ê` hrue# bh^r hlăm asei gơ\. Amâo mâo djo\ kno\ng du\m ana\n, mâo phung hiu blei boh mnga yăl dliê tuôm ho\ng phung jhat [ai nao arưp truh hlăm pưk sang bi mhu^. Tuôm ho\ng phung jhat [ai gang êlan, amâo lo\ mâo êlan dưi ngă ôh, snăn phung hiu blei boh ]ê` hrue# hlo\ng tui ngă si klei di`u ]ia\ng yơh. Mơ\ng ana\n mơh mnuih ngă lo\ hma le\ hlăm klei ara\ng kp^ ênoh, ênguôt snăk, lehana\n amâo mâo klei êđăp ênang ôh:

“Pô kbia\ hiu hlăm êlan klông răng mơh hu^ tuôm ho\ng phung duah arưp aram. Di`u arưp ]a\m biêng êdeh êdâo, bi rai anôk ngă brua\. Mơ\ng ana\n mnuih hiu blei boh mnga mse\ ho\ng hmei, ăt [uh amâo mâo klei êđăp ênang ôh. Mâo lu mnuih pla mjing iêu đ^ng blu\ nao hrui blei, [ia\dah hmei ka jho\ng lo\ nao ôh”.

Tui si phung pla mjing ]ê` hrue# la], sa ha grăp thu\n digơ\ mâo hla\m brô 40 tôn boh. Hlăm yăn grăp hruê mnuih pla mjing mâo hrui pe\ leh ksa\ ênu\m truh sa tôn boh. Ho\ng ênoh ]h^ bi kleh lu] 5 êbâo prăk/kg, grăp hruê mnuih pla mjing lu] hơăi mung mang 5 êklăk prăk leh.

Amâo mâo djo\ kno\ng phung măk [ai, di`u plah mmia\ prăk mơ\ng mnuih pla mjing ]ê` hrue#, [ia\dah wa\t ho\ng brua\ phung pla ksu kphê, hrui blei ana ksu, anôk mkra mjing klo\ êa êa\t, phung hrui blei to\ biêr ti du\n sang hua\ mnăm. Ti du\m anôk po\k klei mnia mblei mơ\ng ]ar Kontum mko\ mjing, lehana\n jih jang brua\ bi lông mđ^ ênoh brua\ ]h^ lăn ăt tuôm ho\ng kngan phung măk [ai kăp mmia\ prăk kăk ara\ng. klei jhat mơ\ng brua\ di`u ngă ana\n ngă leh kơ mnuih [uôn sang dôk amâo mâo hơ^t p^t amâo mâo mđao, ăl ]ô`, lehana\n kdja\t k[la. Ti anôk bi k[^n tal 7, Hội đồng nhân dân ]ar Kontum gưl 11 mrâo êgao, klei phung jhat [ai, duah gang êlan kăm mkhư\ akâo prăk mnuih ngă djăp mta brua\ hla\k đ^ lar hlăm yang [uôn. Y Thu, pô bi ala kdriêk Đăk Hà êmuh khua knơ\ng brua\ kahan ksiêm ]ar:

“Ara\ anei klei hiu duah brei ]an prăk ho\ng mnga ktro\ ăt ka jih mơh. Lo\ tuôm ho\ng phung jhat [ai duah gang mkhư\ plah mia\ ngăn do\ mnuih pla mjing, mâo đa đa phung hiu jua\ nư mưn hluê knhuah jhat [ai knư\ hruê knư\ đ^ lar hlăm [uôn sang. Lu anôk duh mkra hla\m ana\n mâo wa\t anôk mkra klo\n êa\ êa\t, anôk phung kăp hrui blei ksu, ksueh hmăm m]ah ăt tuôm ho\ng phung jhat [ai nao akâo, lehana\n mmia\ ngăn prăk digơ\, mơ\ng ana\n lo\ ngă kơ lu anôk ma\ brua\ amâo mâo boh mnga, bi kđăl [a\ng anôk ngă brua\. Snăn akâo êmuh khua knơ\ng brua\ kahan ksiêm ]ar thâo [uh mơ\ klei anei”.

W^t la] klei êmuh ana\n, lehana\n lu klei mnuih [uôn sang hlăm ]ar êmuh kơ klei jhat phung duah plah mia\ ana\n ngă, đại tá Nguyễn Công Văn, Khua knơ\ng brua\ kahan ksiêm ]ar Kontum brei thâo, hlăm ]ar ara\ anei mâo truh 13 êpul ho\ng êbeh 100 ]ô mnuih ngă brua\ jhat [ai la]dah hiu đru mgang brei, [ia\dah boh s^t duah êlan plah mia\ khjiên [ơ\ng prăk kăk mnuih ngă brua\ ênuah. Kahan ksiêm ]ih leh ana\n di`u, lehana\n k]e\ kơ brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l iêu di`u, êmuh k`a\, mjua\t bi hriăm ba di`u hlăm anôk ep mjua\t, ]ia\ng đru răng mgang klei êđăp ênang kơ yang [uôn. {ia\dah ho\ng mnê] jhat, klei dê] dar di`u, ]ia\ng mâo ma\ ti kngan, amâodah ba phung anei kơ sang phat kđi jing adôk dleh:

“Hlăm jih brua\ bi kdơ\ng bo\ ho\ng klei dleh dlan, Kyuadah phung anei jing phung mâo leh klei soh mơ\ng êlâo leh sơăi, phung hriê mơ\ng Dưr. Di`u mâo lu mnê] jhat, ngă lo\ lu hdră hgăm măk, jhat. Kyuana\n hlăm klei ksiêm duah, kăp ma\ di`u adôk tuôm ho\ng lu klei dleh dlan”.

Kyua ka dưi gang ôh klei jhat mơ\ng phung măk [ai duah plah mmia\ ngăn do\ phung ngă brua\ ênuah, boh klei hlăm yang [uôn ti Kontum amâo mâo klei êđăp ênang. Lu mnuih ngă brua\ ênuah tuôm ho\ng phung jhat [ai gang mkhư\, bi ru\ng, plah mmia\ ngăn do\, ngă kơ mnuih kpa\ dôk amâo mâo hơ^t p^t amâo mâo mđao. Lehana\n mơ\ng klei di`u bi mmia\ hdơ\ng di`u anôk duah [ơ\ng klei mse\ djuê ana\n ba klei bi ru\ng hlăm [uôn sang mơh. Mse\ ho\ng klei bi ]^k bi ]a\m hdơ\ng phung jhat [ai ba klei ru\ng răng hlăm yang [uôn. Boh nik dua êpul măk [ai mâo klei mjh^lk mtu\l hlăm mlam hruê 5/8 ti sang ]h^ klei hua\ mnăm Bar Win Dow ktuê êlan Nguyễn Huệ, [uôn pro\ng Kontum ngă kơ dua ]ô mnuih djiê.

Ti ana\p klei jhat mơ\ng puhng măk duah mplư, duah plah mmia\ ngăn do\ mnuih ênuah hla\m ]ar, snăn phung khua kia\ kriê Kahan ksiêm ]ar kontum ăt la] srăng lo\ mko\ w^t brua\ răng mgang klei êđăp ênang hlăm alu\ wa\l. Mâo djăp hdră tio\ nao lu kahan ksiêm duah ]ih ênu\m ana\n di`u, ksiêk mbha si hnơ\ng klei soh jhat di`u ngă. Dah êdu mâo klei [uah mkra, mtô bi hriăm ti ana\p mnuih [uôn sang, lehana\n đu\ ho\ng prăk. Bi tơdah klei soh pro\ng srăng ba phat kđi krư\ hla\m mna\, djo\ ho\ng hdră bhiăn knu\k kna. Mnuih [uôn sang ]ar kontum ]ang hmăng kơ brua\ sang ]ư\ êa ]ar Kontum, lehana\n du\m dhar brua\ djo\ tuôm kih mdoh mtam klei puhng soh jhat anei ]ia\ng kơ mnuih [uôn sang hd^p êđăp ênang hơ^t ai tiê duah [ơ\ng hua\./.