VOV4.Êđê- Du\m thu\n êlâo, brua\ kriê dla\ng lehana\n ra\ng mgang dliê ti kdriêk Đa\k Glei, ]ar Kontum 100% dưi pha\n jao kơ du\m êpul thơ\ng kơ brua\ mse\ si anôk brua\ ksiêm dla\ng dliê kmrơ\ng, du\m knơ\ng, dhar brua\ alu\ wa\l. Kha\ sna\n, mơ\ng thu\n 2015 truh kơ ara\ anei, hluê nga\ hdra\ brua\ mơ\ng knu\k kna kơ brua\ pha\n jao kơ du\m êpul êya, go\ êsei lehana\n po\k hdra\ t^ng tla brua\ kriê dla\ng, ra\ng mgang dliê, đru leh kơ mnuih [uôn sang mđ^ hnư hrui w^t, bi mlih klei hd^p mda, mguôp ho\ng kja\p brua\ đua klam mơ\ng pô nao hgu\m hla\m brua\ kriê dla\ng, ra\ng mgang dliê. Mơ\ng ana\n, lu ênha\ dliê ti alu\ wa\l mâo kriê kja\p.

            Mse\ si mưng ngă leh, wa\ttơdah adiê mđiă, amâo dah hjan, hlăm du\m hruê mkrah hruê kăm leh ana\n knhal jih hruê kăm, Êpul kriê mgang dliê alu\ Đăk Xây, să Đăk Long, kdriêk Đăk Glei, ]ar Kon Tum lo\ bi hgu\m ho\ng Êpul ksiêm dlăng dliê alu\ wa\l kdriêk Đăk Glei nao hlăm wa\l dliê tu\ ma\ phăn jao ]ia\ng ksiêm dlăng. Bruă ksiêm dlằng dưi mko\ mjing jê` jê` ana\n hmao [uh leh ana\n gang mkhư\ klei ngă soh hiu koh uă druôm kyâo, mă mnơ\ng hlăm dliê.

Hluê si A Lảnh – Khua Anôk bruă kriê dlăng dliê alu\ Đăk Xây, ara\ anei 117 go\ êsei hlăm [uôn phăn jao kriê mgang giăm 210 ha dliê ]o\ng mâo. }ia\ng kơ bruă răng mgang dliê mâo klei tu\ dưn, phung hlăm êpul khăng bi kmlah hiu ksiêm dlăng ti du\m anôk khăng mâo klei koh druôm kyâo hlăm dliê, anôk khăng mâo klei ksing mmiă lăn dliê.

A Lảnh brei thâo, hlăm mmông hiu ksiêm dlăng, tơdah [uh klei ngă soh koh druôm kyâo, êpul pral hâo hưn ho\ng êpul bruă djo\ tuôm mă kơ\ng. Kyua ân\an ênoh koh druôm krâo hlăm dliê, ksing mmiă lăn dliê ti alu\ wa\l [rư\ hro\ hlăm grăp thu\n.

"Alu\ khăng mko\ mjing klei bi k[^n hlăm alu\, leh bi k[^n mâo hdra\ k]ah mơ\ng alu\, hlăm ana\n grăp alu\ 6 êpul điêt mâo khua êpul ]ia\ng ktrâo la] kơ mnuih [uôn sang hlăm êpul hiu suang dlăng răng mgang dliê. Grăp mlan hmei mko\ mjing hiu ksiêm dlăng dliê mơ\ng 5-9 blư\, grăp blư\ nao mâo 4-5 ]ô nao mb^t. S^t nao ksiêm dlăng, tơdah [uh mnuih dôk koh druôm kyâo, ksing mmiă lăn dliê snăn srăng bi hgu\m ho\ng Anôk bruă kriê dlăng dliê mơ\ng să, phung ksiêm dlăng dliê alu\ wa\l mă kơ\ng di`u.”

Să knông lăn Đăk Long, kdriêk Đăk Glei, ]ar Kon Tum ara\ anei mâo 27 êbâo ha dliê ]o\ng mâo. Kluôm ênhă anei dưi phăn jao kơ 3 anôk bruă, mâo: Anôk bruă răng mgang dliê knu\k kna mkuôm Đăk Glei, Knơ\ng bruă dliê kmrơ\ng Đăk Glei leh ana\n Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Đăk Long kriê dlăng. Hlăm ana\n, să Đăk Long jao leh dliê kơ 8 êpul êya mnuih [uôn sang leh ana\n du\m êtuh go\ êsei mnuih [uôn sang phăn jao ho\ng ênhă 652 ha.

 A Thai – Khua Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Đăk Long brei thâo, leh dliê dưi phăn jao, du\m êpul, mnuih mâo mă prăk tla kơ bruă rang mgang dliê snăn bruă klam răng mgang dliê dưi bi mđ^ ktang, ênhă dliê dưi kriê kjăp. Klei hiu koh druôm kyâo soh ho\ng hdră bhiăn, hiu mă hlô mnơ\ng hlăm dliê, ksing mmiă lăn dliê soh ho\ng hdră bhiăn dưi gang mkhư\. A Thai brei thâo:

"Phu\n dô ka mâo phăn jao dliê kơ mnuih [uôn sang, êpul bruă snăn bruă răng mgang dliê ngă mb^t ana\n amâo mâo klei tu\ dưn ôh. Truh thu\n 2017,  hmei jao dliê kơ 8 êpul êya mnuih [uôn sang leh ana\n êbeh 100 go\ êsei kriê dlăng, snăn truh ara\ anei bruă răng mgang dliê mâo klei tu\ dưn. Bruă phăn jao dliê snăn mnuih [uôn sang dưi mă prăk tla kơ bruă răng mgang dliê srăng mâo prăk hrui w^t kơ mnuih [uôn sang hơ^t klei hd^p mda, bruă răng mgang dliê dưi rơ\ng kjăp. Kâo [uh hdră êlan mse\ sơnăn jăk êdi, mâo lu klei tu\ dưn.”

Kdiêk knông lăn Ddăk Glei mâo ênhă dliê pro\ng h^n ti ]ar Kon Tum ho\ng êbh 200 êbâo ha dliê ]o\ng mâo, lu ti du\m să Đăk Long, Đăk Choong, Đăk Nhoong, Đăk Pét, Mường Hoong, Ngọc Linh…

 Hoàng Trọng Huy – Knuă druh răng mgang dliê să Đăk Long, kdriêk Đăk Glei brei thâo, êlâo dih, kyua ênhă dliê pro\ng h^n hlăk êjai êpul răng mgang dliê [ia\ ana\n bruă kriê dlăng leh ana\n răng mgang dliê tuôm ho\ng lu klei dleh dlan. Mơ\ng leh hluê ngă bruă phăn jao dliê kơ êpul bruă, mnuih [uôn sang snăn bruă bi hgu\m răng mgang dliê dưi mđ^ lar klei tu\ dưn klă s^t. Huy brei thâo bruă phăn jao dliê kơ êpul êya mnuih [uôn sang leh ana\n go\ êsei dưi mă prăk răng mgang dliê mjing leh klei tu\ mdua.

"Êlâo dih ka phăn jao dliê kơ êpul êya snăn Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să ăt jing pô dliê, bruă kriê dlăng dliê tuôm ho\ng lu klei dleh dlan, kyua mnuih [uôn sang mu\t hlăm dliê koh druôm kyâo, ksing mmiă lăn dliê. {ia\dah leh mâo phăn jao dliê leh ana\n mâo prăk kơ bruă răng mgang dliê snăn bruă klam kriê mgang dliê dưi bi mđ^. Grăp ]ô mâo klei tu\ sơa^. Tơdah ti go\ êsei ngă soh, du\m go\ êsei mkăn thâo snăn srăng hưn kơ anôk bruă djo\ tuôm hmao msir mgaih. Mâo prăk tla kơ bruă răng mgang dliê snăn mnuih [uôn sang dưi [ia\ klei dleh dlan hlăm klei hd^p.”

 Klei klă s^t brei [uh, du\m thu\n giăm anei, bruă hluê ngă phăn jao dliê kơ êpul bruă, êpul êya mnuih [uôn sang, go\ êsei, leh ana\n ngă hdră tla prăk răng mgang dliê ti kdriêk Đăk Glei, ]ar Kon Tum, brei leh klei tu\ dưn klă mnga]. Ho\ng hdră djo\ guôp anei, klei thâo săng, bruă klam mơ\ng mnuih [uôn sang hlăm bruă kriê mgang dliê dưi mlir kjăp h^n, đru kơ bruă kriê dlăng dliê hơ^t kjăp h^n. Klei hd^p mda mnuih [uôn sang ăt [rư\ hruê dưi bi mlih jăk h^n.

H’Zawut Buôn yă pô mblang