VOV4.Êđê - Ti sa\ knông la\n Thuận An, kdriêk Dak M^l, ]ar Daknông, bon Bu Dak ho\ng pa\t ]ia\ng jih jing mnuih djuê ana Mnông ktưn hưn êdi kơ knhuah dhar kreh djuê ana pô. Tết Kỷ Hợi mrâo êgao, mnuih [uôn sang m’ak h^n kyua bon mâo lu hdra\ brua\ mka\p yua kơ brua\ duh mkra pla mjing lehana\n klei hd^p mda, lu boh sang pro\ng siam leh ana\n mrâo dưi ru\ mdơ\ng, klei hd^p h’^t kja\p, trei mđao h^n ba leh sa ai êwa mrâo ja\k j^n ti kr^ng knông la\n.

Mơ\ng êlan Hồ Chí Minh kdrê] găn sa\ Thuận An, kdriêk Dak Mil, ]ar Daknông đ^ êdeh p’phu\t găn Bon Sapa truh kơ bon Bu Dak kno\ng hlăm 5km êlan gu dro\ng. Anei jing kr^ng knông lăn, mnuih djuê ana Mnông hd^p mda mơ\ng đưm đa\ leh. Mb^t ho\ng du\m boh sang krum đưm, lo\ mâo du\m boh sang klia\ siam, pro\ng êhai, êđăp jăk, mnư\ mnang ho\ng ana rơ\k mtah mâo khăt mkra jăk, ho\ng [a\ng jăk khua\t mlua\t.

Nao weh ]ua\ sang mrâo leh mdơ\ng, pô sang mha] tlao hưn `u jing Y-Yông. ~u brei thâo, leh lu thu\n ma\ brua\ knua\, mkiêt mkuôm, rông ba anak ]ô êjai g^r mkiêt mkuôm êjai tloh mdơ\ng leh sa boh sang ho\ng ênoh êbeh 400 êklăk prăk, hmao bi leh êlâo kơ hruê tết nguyên đán Kỷ Hợi mrâo êgao. Mb^t ho\ng war mâo 6 sao, go\ sang `u lo\ pla truh 1 ha mkrah kphê pla plua\ ana tiêu. Kphê mrâo leh pe\ ênu\m êlâo kơ tết, mâo êbeh 4 tôn asăr. Thu\n anei, [ơ\ng tết hlăm sang mrâo snăn ăt blei mprăp lu mta mnơ\ng yua mrâo, mâo drông lu tuê hriê ]hưn mơak ho\ng găp djuê:

“Hlăm thu\n leh êgao mâo klei mơak pro\ng ho\ng go\ sang kâo mâo mdơ\ng sa boh sang êbeh 400 êklăk prăk, kyua sang kyâo hđăp sô leh. Ara\ anei klei hd^p hơ^t h^n leh. Êlâo dih hd^p hlăm klei dleh dlan, ngă hma pưk rai hlăm djăp anôk snăn amâo mâo klei tu\ dưn ôh, boh mnga kno\ng [ia\. Kyua mâo knu\k kna đru k]e\ brua\ mlih pla mjing kphê, tiêu. Mâo klei mjua\t hriăm hdră dlăng kriê wiê ênăk, mnuih [uôn sang kpưn đ^ leh tlaih mơ\ng klei [un [in ư\ êpa, hơ^t klei hd^p mda”.

Bon Bu Dak, sa\ Thuận An, kdriêk Dak Mil, ]ar Daknông ara\ anei mâo 313 go\ êsei ho\ng êbeh 1.200 ]ô mnuih hlăm ana\n 99% jing mnuih djuê ana Mnông. Mnuih [uôn sang kriê pioh knhuah gru dhar kreh djuê ana pô. Êpul tông ]ing hlăm [uôn mâo iêu hiu tông hlăm du\m knăm mơak ti kdriêk, nao hlăm du\m knăm mơak dhar kreh sa\, mdah klei hlăp mơak mlam drông thu\n bhang mrâo ti Bon. Boh nik, brua\ pơ\k m`am mâo kriê pioh kơ hđeh gưl mrâo ti bob Bu Dak. Pô mbrua\ h^n jing aduôn U Dru`, thu\n anei giăm 80 thu\n. Mâo leh lu hđeh êra Mnông mơ\ng 12 – 15 thu\n thâo hlăm brua\ pơ\k m`am. Mơ\ng ana\n mâo leh lu mta mnơ\ng mâo m`am jăk siam ba yua hla\m du\m knăm mơak, mse\ si m’iêng ao, kdô ]iêng, klei hyua\, [ap, lehana\n ]hia\m lang… Hlăm du\m hruê êgao, kha\dah mjh^t m’ua\t drông tết, Aduôn U Dru` ăt bi leh brua\ pơ\k m`am pô bi mâo mnơ\ng mđup brei tết kơ mnuih [uôn sang:

“Brua\ pơ\k m`am mâo am^ mtô bi hriăm mơ\ng điêt. Brua\ pơ\k m`ăm amâo mâo lu] ram ôh, kâo bi hriăm leh kơ 3 ]ô anak mniê, lehana\n đa đa mnuih hlăm [on. Mmông wa\n phung ]ô anak kâo kreh bi mgik ti khung m`am bi m`am m’iêng ao kơ mnuih hlăm găp djuê. Êlâo dih mnuih [uôn truêh brang, êwei kpaih duah mrai m`am mnơ\ng mnua\ lu] liê hruê mmông. Truh ara\ anei mâo arua\t mrai siam rơ\ng mơ\ng Prăng ba hriê, snăn mnuih [uôn sang bi m`am kpin ao kjăp siam h^n”.

Ata\t hmei nao ]ua\ hlăm [uôn du\m hruê ako\ yan mnga mrâo, Y - Bling Jing, khua brua\ Đảng bon Bu Dak hưn kơ lu mta brua\ mâo ngă, mâo mkra êlan klông siam ho\ng betong, mâo mkra leh êlan klei pui kmla\ mơ\ng knu\k kna, hlăm [uôn bi dhiang ba pui mtrang mnga] ho\ng ênoh truh 65 êklăk prăk mơ\ng mnuih [uôn sang bi mkrum, mâo êpul êdam êra [uôn mkra ka\ truh 75 boh ăngpul pui, bi leh êlâo kơ tết, mjing leh klei mơak m`ai hlăm [uôn. Boh nik, knơ\ng êa Bu Dak êlâo dih knơ\ng brua\ kphê Thuận An kia\ kriê, ara\ anei jao w^t kơ sa\, mâo lo\ mkra w^t ho\ng betong kjăp. Knơ\ng kdơ\ng êa anei pioh krih kơ jih jang ênha\ kphê, tiêu hla\m [uôn ti yan bhang không, lehana\n ba mđoh kơ 13ha lo\ dua yan, mnuih [uôn sang bi rah pla leh êlâo kơ tết. Khua brua\ Đảng bon Bu Dak Y – Bling Jing la], tết anei mnuih [uôn sang mơak snăk kyua mâo lu mta mrâo. Kno\ng t^ng ma\ hlăm thu\n leh êgao, mâo hlăm brô 20 boh sang mrâo mdơ\ng kjăp siam, êbeh 60% ênoh go\ êsei hlăm [uôn đ^ kyar h^n, kno\ng adôk ma\ sa go\ êsei knap m`ai.

“Mnuih [uôn sang hlăm bon mơak snăk mâo leh Đảng, Knu\k kna mđing mkra brei êlan klông kr^ng [uôn sang, mko\ mkra pui kmla\ mtrang mnga] hla\m djăp êlan klông. Mâo knơ\ng mbông êa pioh krih mđoh kơ mnơ\ng pla mjing, đru mnuih [uôn sang mđ^ kyar klei hd^p mda. Du\m go\ êsei dleh dlan mâo leh knu\k kna đru hbâo pruê, mjeh mnơ\ng pla, mjeh mnơ\ng rông, snăn klei hd^p mda dơ\ng đ^ kyar h’uh mđao, [uôn sang knư\ hruê knư\ mlih mrâo”.

Sa yan mnga mrâo truh leh hlăm du\m war kphê ]uh blang mđung ko#.. Kdăn lo\ Bu Dak mta mda mdiê mrâo k]ah êđai êdai hla. Hlăm djăp ktuê êlan bi k[lê] [lir hla ]hia\m gru hrah mtu\ k`^, mlam truh truang mnga] pui kmla\. Hlăm grăp boh sang mâo mprăp leh sơăi abu\ mnga cúc, mnga su\ng gơr k`^ [hư. Mnuih Mnông ti bon Bu Dak, sa\ Thuận An, kdriêk Dakmil, ]ar Daknông, hơô leh sa blah ao mrâo m`am pioh hiu mơak hlăm klei kkuh drông thu\n bhang mrâo Kỷ Hợi, hlăm klei mơak tu\ dưi pro\ng./.