VOV4.Êđê - Sa\ N’Thôl Hạ, kdriêk Đức Trọng, ]ar Lâm Đồng mâo êbeh 1.900 go\ êsei, 8.000 ]ô mnuih, hla\m ana\n mnuih djuê ana K’ho mâo truh 80%. Kyua mâo klei bi mlih pro\ng hla\m hdra\ m^n, brua\ nga\, lui klei m^n dôk ]ang guôn; lehana\n mb^t ho\ng klei mđing dla\ng duh bi liê mơ\ng Đảng, Knu\k kna, klei hd^p brua\ duh mkra mơ\ng mnuih [uôn sang tinei mâo leh klei đ^ kyar pro\ng hlăm thu\n 2018.

W^t ]ua\ să N’Thol Hạ, kdriêk Đức Trọng, ]ar Lâm Đồng hlăm hruê tal êlâo thu\n mrâo 2019, hmei bi kngăr êdi ti ana\p klei bi mlih mơ\ng 1 kr^ng [uôn sang mâo lu mnuih [uôn sang djuê ana K’ho anei. Sang dưi ru\ mdơ\ng pro\ng, doh siam, pui kmlă, êlan klông, sang êa drao dưi duh bi liê ngă mkra mrâo, êlan klông kr^ng [uôn sang dưi ngă mkra ho\ng [ê tông… brei [uh klei hd^p mda mnuih [uôn sang trei mđao leh ana\n ênu\m ênap leh. Hluê si amai Ka Thiều, mnuih K’ho ti alu\ Yang Ly, să N’Thol Hạ, klei hd^p mda mnuih [uôn sang mâo klei bi mlih mse\ si ara\ anei kyua bi mlih leh klei thâo săng hlăm klei m^n, hdră ngă bruă. Amâo djo\ kno\ng pral tui hriăm leh ana\n hur har ba yua hdră bruă mrâo mrang hlăm bruă duh mkra pla mjing đui] ôh, [ia\dah lo\ jho\ng kmlăn bi mlih mnơ\ng pla hluê hdră mđ^ klei tu\ dưn mnơ\ng ]h^ mnia:“Klei hd^p mda mnuih [uôn sang ti anei đ^ kyar h^n mkă ho\ng êlâo dih. Ara\ anei jih jang mnuih [uôn sang bi mlih mơ\ng bruă ngă lo\ 1 yan ba pla djam mtam djăp mta, leh ana\n ba pla ana rông hluăt mrai. Pla ana rông hluăt mrai hlăk đ^ kyar êdi, lu go\ êsei tlaih leh kơ klei [un [in leh ana\n đ^ hriê kơ sah mdro\ng kyua pla ana anei. Hlăk êlâo dih go\ êsei kâo ăt jing go\ êsei [un mơh, leh mâo knu\k kna mđing dlăng đru, brei ]an prăk knơ\ng prăk dlăng ba yang [uôn ]ia\ng go\ êsei bi mlih mnơ\ng pla, kyua ana\n go\ êsei tlaih leh kơ klei [un [in leh ana\n klei hd^p mda [rư\ [rư\ đ^ kyar”.

Mơ\ng anôk kno\ng pla mjing mdiê leh ana\n kphê, sơnăn ara\ anei mnuih [uôn sang ba pla leh du\m mta ana mâo ênoh hlăm bruă duh mkra, hlăm ana\n mâo giăm 1 êbâo 200 ha djam mtam leh ana\n 60 ha mnga, hlăm ênoh anei mâo 36 ha pla hlăm sang ală k^ng – sang `uăl leh ana\n 340 ha ba yua kdrăp ]o\ng êran hjăn hlăm wa\l ta]. Kyua ana\n, ênoh yuôm bruă duh mkra yap mdu\m hlăm 1 ha mơ\ng să N’Thol Hạ mâo 153 êklăk prăk hlăm 1 thu\n, ênoh hrui w^t yap mdu\m hlăm 1 ]ô mnuih mâo 47 êklăk prăk hlăm 1 thu\n. Tơdah 10 thu\n êlâo dih, să N’Thol Hạ mâo 62% ênoh go\ êsei [un, sơnăn ara\ anei ênoh go\ êsei [un kno\ng adôk 2,8%.

{uh klă klei bi mlih jăk siam, klei hd^p mda bruă duh mkra amâo mdei đ^ kyar mơ\ng [uôn sang pô, khua mduôn K’Breo, ti alu\ Đoàn Kết, să N’Thol Hạ hơ\k m’ak brei thâo; klei m^n jưh knang klă s^t dưi lăm lui leh hlăm grăp boh sang. Grăp boh sang mâo klei thâo săng g^r ktưn ngă bruă duh mkra, g^r ktưn mko\ mjing klei hd^p mda sah mdro\ng, dhar kreh. Mâo klei mđing dlăng mơ\ng knu\k kna du\m gưl, knuă druh mtru\t mjhar bruă lo\ hma hriăm mjuăt jih ai tiê hdră ngă lo\ hma, du\m hdră bruă bi ktưn hlăm klei duh mkra, hdră bruă đru hgu\m mko\ mjing kr^ng [uôn sang mrâo, đru hdăng găp mđ^ kyar bruă duh mkra go\ êsei, mko\ mjing knhuah hd^p mrâo ti alu\ wa\l mnuih [uôn sang… dưi po\k ngă m]h^t m’uăt, mjing klei găl kơ mnuih [uôn sang mđ^ lar klei hgu\m mguôp pro\ng djuê ana, mko\ mjing [uôn sang đ^ kyar. Khua mduôn K’Breo m`ă klă: “Klei m^n jưh knang mơ\ng mnuih [uôn sang ara\ anei amâo lo\ mâo ôh. Ara\ anei mnuih [uôn sang thâo ba pla ana rông hluăt mrai, g^r duh [ơ\ng, bruă duh mkra đ^ kyar êdi. Kâo jing mnuih khua mduôn [uh sơnăn hơ\k m’ak êdi, lo\ dơ\ng mtru\t mjhar mnuih [uôn sang asei mlei pô g^r ktưn duh [ơ\ng, amâo jưh knang kơ mnuih mkăn, jing pô ]o\ng ngă bruă ]ia\ng klei hd^p mda thâo mâo leh srăng lo\ đ^ dơ\ng”.

Amâo djo\ kno\ng bruă duh mkra đ^ kyar, du\m hnơ\ng ]ua\n kơ bruă mdrao mgu\n, dhar kreh, mtô bi hriăm mơ\ng N’Thol Hạ ăt mâo ba w^t boh tu\ dưn đ^ mơh leh ana\n jing să dưi tu\ yap djăp hnơ\ng ]ua\n kr^ng [uôn sang mrâo mơ\ng thu\n 2016. Hluê si Lê Bá Dương, k’iăng khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să N’Thol Hạ, hdră mđ^ kyar bruă duh mkra, krơ\ng kjăp anôk ba ]h^ mnơ\ng mă mơ\ng lo\ hma, h’^t kjăp leh ana\n mđ^ ênoh hrui w^t kơ mnuih [uôn sang jing mta bruă sang ]ư\ êa alu\ wa\l bi mđing. Kyua ana\n, êngao kơ bruă mtru\t mjhar mnuih [uôn sang hur har mđ^ kyar bruă duh mkra, mđ^ hnơ\ng jăk leh ana\n ênoh yuôm du\m mta mnơ\ng mă mơ\ng lo\ hma, bruă duah êpul hgu\m ]ia\ng mguôp mb^t bruă duh mkra leh ana\n ]h^ mnia mnơ\ng mâo mơ\ng mnuih [uôn sang mâo să mđing dlăng tal êlâo: “Hlăm hruê mlan êgao, hmei mđ^ h^n bruă mtru\t mjhar mnuih [uôn sang bi mlih bruă ngă lo\ 1 yan mdiê amâo du\m đang kphê khua leh ]ia\ng ba pla djam – mnga, pla ana rông hluăt mrai klă s^t mâo ba w^t leh boh tu\ dưn. Hlăm hruê mlan kơ ana\p, hmei g^r ngă bruă anei ]ia\ng si be\ ngă mđ^ ênoh hrui w^t yap mdu\m grăp ]ô mnuih [rư\ hruê [rư\ đ^ h^n. Hdră bruă ngă mơ\ng să hlăm hruê mlan kơ ana\p, ana\n jing si be\ ngă ho\ng mnuih [uôn sang pla djam, mnga hluê hdră pla mjing ba yua kdrăp mrâo mrang, sơnăn mguôp mb^t ho\ng Êpul hgu\m amâo dah du\m knơ\ng bruă ]ia\ng si be\ ngă mâo anôk ba ]h^ mta mnơ\ng anei”.

Jing 1 să dleh dlan, mâo lu mnuih [uôn sang djuê [ia\ mơ\ng kdriêk Đức Trọng, [ia\dah kyua mâo klei bi mlih hlăm klei m^n, hdră ngă bruă, N’Thol Hạ amâo djo\ kno\ng dưi tlaih kơ klei [un [in đui] ôh, [ia\dah lo\ kpưn đ^ mko\ mjing klei hd^p mda ênu\m ênap h^n. Ho\ng klei hơ\k m’ak kyua du\m boh tu\ dưn mâo ba w^t, s^t nik klei hd^p mda mnuih [uôn sang djuê ana K’ho ti anei srăng lo\ dơ\ng đ^ kyar ktang kjăp h^n hlăm thu\n mrâo 2019./.