VOV4.Êđê – Dăl hlăm du\m thu\n mlan bi blah kdơ\ng ho\ng Mi, ]ar Kontum jing leh kdrăn mblah ktang ph^t, ho\ng lu kdrăn, anôk bi blah nao leh hlăm h[uê ênuk. 44 thu\n leh êgao mâo klei êngiê, brua\ Đảng, brua\ sang ]ư\ êa, l^ng kahan lehana\n mnuih [uôn sang Kontum hlăk kpưn đ^ duh mkra ala [uôn, mko\ mjing klei hd^p mda trei mđao jăk yâo. Mb^t ho\ng ana\n, brua\ sang ]ư\ êa, lehana\n djăp êpul êya ya ala [uôn hlăm alu\ wa\l ăt mâo klei mđing kơ brua\ mjua\t bi hriăm klei thâo khăp kơ lăn ]ar, lehana\n knhuah gru cách mạng, mơ\ng du\m klei blah dưi h[uê ênuk ana\n.

Du\m hruê ako\ mlan 3, mâo lu phung hđeh hriăm hră, mnuih [uôn sang lehana\n phung tuê nao hiu ]hưn kơ alu\ wa\l knhuah gru h[uê ênuk ]o\ng ]ư\ 1015 – Sạc ly lehana\n 1049 - Delta dôk hlăm Alu\ wa\l knhuah gru h[uê ênuk ]o\ng ]ư\ t^ng nah Yu\ krông Pôkô hlăm să Hơ Moong, kdriêk Sa Thầy, ]ar Kon Tum. Nguyễn Đức Thành, 1 ]ô kahan hđăp ti să Hơ Moong brei thâo; mơ\ng knhal jih thu\n 2017, leh 2 knưl bi hdơr kơ phung săn asei mlei kơ lăn ala ti 2 ]o\ng ]ư\ anei dưi ngă mkra, ênoh mnuih nao ]hưn dlăng [rư\ hruê [rư\ đ^ lehana\n klei anei ngă kơ `u mgei ai tiê êdi:

“ Hluê si kâo Đảng lehana\n Knu\k kna bi mđing êdi lehana\n hdơr knga tla ai ho\ng du\m ênuk gưl phung ama ayo\ng pô nao êlâo. Lehana\n, ăt jing 1 klei hriăm ]ia\ng phung anak aneh ênuk gưl êdei dưi thâo, lo\ bi m^n w^t jih jang ya mta ênuk gưl ama ayo\ng pô găn hgao leh ]ia\ng lăn ala dưi hnu\k êngiê, êđăp ênang mse\ si hruê anei”.

}o\ng ]ư\ 1015 – Sạc ly lehana\n 1049 – Delta hlăm dăng ]ư\ Ngọc Rinh Rua lehana\n Ngọc Bờ Biêng, bi knông ho\ng ala ]ar [^ng găp Lào lehana\n Campuchia, hlăm alu\ wa\l kdriêk Sa Thầy, ]ar Kon Tum. Ti anei knu\k kna Việt Nam Cộng hoà brei mko\ mjing kdrê] êlan răng mgang kn`ăm khư\ gang êlan drei ba nao mnơ\ng mơ\ng kwar Dưr ba hriê kơ kwar Dhu\ng lehana\n ksiêm dlăng alu\ Yu\ Dưr [uôn pro\ng Kon Tum. 2 ]o\ng ]ư\ anei jing du\m anôk yuôm bhăn hlăm kdrê] êlan răng mgang mơ\ng Mi Nguỵ. Klei mblah ngă yan Mnga – yan hjan thu\n 1972 l^ng kahan drei g^r ktưn ngă pô phu\n 2 ]o\ng ]ư\ anei, mjing anôk juă jơ\ng h’^t kjăp ]ia\ng phung l^ng kahan ksu\ng mu\t mtlaih êngiê Đăk Tô – Tân Cảnh. Mơ\ng hruê 30/3 truh kơ hruê 21/4/1972 ti 2 ]o\ng ]ư\ anei mko\ mjing du\m gưl mblah ngă ktang ph^t. Trung tướng Khuất Duy Tiến, khua g^t gai l^ng kahan Alu\ 3 hđăp lo\ hdơr w^t:

“Hmei ksu\ng mblah1015 hruê anei, ayo\ng adei hmei djiê êngiă truh 223 ]ô lehana\n êka 107 ]ô. Hmei di mdjiê Tiểu đoàn 11 kdâo adu\, wa\t ho\ng êpul đru do\ng mâo hlăm êbeh 500 ]ô kahan. Leh kih mdoh mâo mă êbeh 200 ]ô mnuih dơ\ng. Mâo mă wa\t k’iăng khua Tiểu đoàn lehana\n du\m phung khua kahan. Bi mdjiê kluôm dhuôm Tiểu đoàn kdâo adu\”.

}ia\ng alu\ wa\l knhuah gru ]o\ng ]ư\ 1015 – Sạc ly lehana\n 1049 – Delta jing 1 hlăm du\m anôk mtô bi hriăm ai tiê khăp ]ia\ng kơ lăn êa lehana\n knhuah gru kru\ kdơ\ng, ]ar Kon Tum mko\ mjing leh lu gưl bi trông, ksiêm dlăng, tui duah phung [uh klă, hiu duah mta mnơ\ng kơ klei mblah dưi anei. Mta k`ăm ana\n jing ngă kơ h[uê ênuk jăk siam h^n, jak iêu jih jang mnuih, boh nik gơ\ ho\ng ênuk gưl phung hlăk ai. Mơ\ng du\m hdră bruă ngă mse\ djuê ana\n, alu\ wa\l jak iêu du\m phung [uh klă adôk hd^p hluê ngă du\m gưl bi blah lehana\n djă pioh lu mta hră m’ar yuôm bhăn. Klei anei đru du\m ênuk gưl phung am^ k’kiêng, đ^ pro\ng hlăm ênuk gưl êđăp ênang grăp blư\ nao ]ua\ dlăng alu\ wa\l knhuah gru [uh klă boh tu\ dưn lehana\n h^n mơh mpu\ kơ boh yuôm bhăn hlăm klei hd^p mda êđăp ênang hnu\k êngiê hruê anei. Adei Quách Thị Lê Vi, hđeh hriăm hră Sang hră gưl 2 Phan Đình Phùng, să Hơ Moong, kdriêk Sa Thầy mgei ai tiê:

“Hruê anei kâo mb^t ho\ng phung [^ng găp nao ]ua dlăng alu\ wa\l knhuah gru h[uê ênuk anei ]ia\ng ]uh brui mngưi kơ phung săn leh asei mlei kơ lăn ala lehana\n hiu ]hưn dlăng. Kâo mgei ai tiê êdi”.

Phung hđeh hriăm hră să Hơ Moong hmư\ kahan hđăp yăl dliê kơ 2 ]o\ng ]ư\ 1015 lehana\n 1049

Bi hđeh hriăm hră Mai Thị Ái Quyên bi êdah sơnei:

“Kâo bi m^n [uh klei mblah ngă ktang ph^t. Hmei g^r tui hriăm lu h^n lehana\n srăng g^r ktưn jih ai tiê pô ]ia\ng tui hluê gru mnga] mơ\ng awa Hồ”.

44 thu\n leh hruê mtlaih êngiê, du\m gru mơ\ng boh [om, boh min kr^ng lăn jho\ng ktang bi mlih leh. Mb^t ho\ng klei k[^n ai tiê mđ^ kyar bruă duh mkra, mđ^ mlih klei hd^p mda mnuih [uôn sang, knu\k kna lehana\n knơ\ng bruă djo\ tuôm ]ar Kon Tum ăt pioh lu klei mđing dlăng ]ia\ng du\m alu\ wa\l knhuah gru h[uê ênuk mđ^ lar boh tu\ dưn, boh nik gơ\ hlăm bruă mtô bi hriăm ai tiê khăp ]ia\ng kơ lăn ala, knhuah gru kru\ kdơ\ng. Phan Văn Hoàng, k’iăng khua Knơ\ng bruă Dhar kreh, Ktang mjuăt asei mlei lehana\n Hiu ]hưn ]ar Kon Tum brei thâo:

“Ho\ng alu\ wa\l knhuah gru ]o\ng ]ư\ 1015 lehana\n 1049 hruê, Knơ\ng bruă Dhar kreh, Ktang mjuăt asei mlei lehana\n Hiu ]hưn dlăng ăt mko\ mjing bruă ksiêm dlăng ]ia\ng hluê ngă du\m tuôr, du\m gưl hiu ]hưn, k`ăm hâo hưn kơ phung tuê hiu ]hưn dlăng. Knơ\ng bruă ăt mguôp mb^t ho\ng Knơ\ng bruă sang hră m’ar, knơ\ng bruă đoàn ]ar hluê ngă ba mta phu\n h[uê ênuk hlăm klei mtô hriăm hră hlăm du\m gưl hriăm ti êngao ăt mse\ mơh mko\ mjing kơ phung hđeh hriăm hră, sinh viên, phung êdam êra kơ phu\n agha ]uh brui mngưi, bi hdơr kơ phung jho\ng ktang săn asei mlei kơ lăn ala”.

Hlăm du\m thu\n kru\ kdơ\ng mblah Mi, kdrăn mblah lăn Dap kngư mâo 10 kdrăn mblah pro\ng, sơnăn hjăn alu\ wa\l ]ar Kon Tum jing anôk mko\ jing 7 kdrăn mblah, ana\n jing, Kdrăn mblah Sa Thầy Yan bhang thu\n 1966, Kdrăn mblah Đăk Tô Yan puih thu\n 1967, Mậu thân thu\n 1968, Đăk Tô 2 yan hjan thu\n 1970, kdrăn mblah ksu\ng mu\t Ngọc Tô Ba- Ngọc Rinh Rua Yan mnga – hjan thu\n 1971 lehana\n kdrăn mblah Dưr lăn Dap kngư yan Mnga- Hjan thu\n 1972. Du\m kdrăn mblah, du\m alu\ wa\l `u\ kma leh hlăm h[uê ênuk mâo Đảng bộ, knu\k kna, l^ng kahan mnuih [uôn sang Kon Tum mpu\ mđ^, kriê pioh hlăk đu ênuk gưl phung hlăk ai alu\ wa\l mtô mjuăt ai tiê khăp ]ia\ng kơ lăn ala, klei hưn ktưn lehana\n klei mpu\ kơ djuê ana.

                           H’Mrư pô ]ih hlo\ng răk