VOV4.Êđê - }ar Kon Tum mâo knông lăn dlông êbeh 292km, bi knông ho\ng dua ala ]ar Lao leh ana\n Campuchia. Hlăm du\m thu\n êgao mb^t ho\ng bruă ngă jăk bruă kriê mgang, kriê dlăng klei dưi kiă kriê kluôm ala ]ar, kriê kjăp klei êđăp ênang, êpul l^ng kahan mgang knông lăn Kon Tum lo\ dơ\ng mko\ mjing klei bi hgu\m mguôp ho\ng mnuih [uôn sang ti knông lăn, lo\ bi êdah gru hmô L^ng kahan awa Hồ hlăm ai tiê mnuih [uôn sang ti alu\ wa\l.

Êdei kơ mmông ep hriăm, mâo du\m gưl hiu suang êwa\ng răng kriê 16 km knông lăn sia\ ho\ng ala ]ar riêng gah Campuchia, knua\ druh l^ng kahan kđông răng mgang knông lăn Sa Loong, kdriêk Ngọc Hồi, ]ar Kontum lo\ truh ho\ng mnuih [uôn sang ti 6 boh [uôn hlăm sa\. Trung tá Phan Trọng Bình, khua kia\ kriê kđông Sa Loong myưng m’ang brei thâo, du\m gưl phung l^ng kahan hlăm kđông ngă jăk nanao hdră êlan: “Kđông jing sang, knông lăn jing [uôn, mnuih [uôn sang djăp djuê ana jing ayo\ng adei sa thung k’u\t”.

“Kđông kahan răng mgang knông lăn ho\ng mnuih [uôn sang hlăm sa\ Sa Loong mse\ si ayo\ng adei sa thung k’u\t. Klei bi hgu\m mguôp sia\ suôr, mơak mb^t, dleh dlan mb^t, mơ\ng dlông hlo\ng kơ gu\ sa ai tiê. Mnuih [uôn sang sa ai đru kahan răng mgang knông lăn bi leh jăk brua\ jao. Mâo du\m klei hmư\ hing amâo mâo jăk, dah mâo tuê êgar truh ngă lu klei amâo mâo jăk, snăn bi nao hưn ho\ng kđông răng mgang knông lăn. Kahan răng mgang knông lăn kno\ng mâo ma\ dua [e\ kngan, dua boh ala\. Bi mnuih [uôn sang jing mâo êbâo boh ala\, êbâo [e\ kngan, kyua mơ\ng klei ana\n đru leh kơ kahan răng mgang knông lăn kđông Sa Loong bi leh jăk brua\ k]ah jao”.

Mơ\ng lu thu\n leh êgao Kđông răng mgang knông lăn Sa Loong kreh tio\ nao truh 30 ]ô knua\ druh, l^ng kahan nao đru kơ êbeh 70 go\ êsei mnuih [uôn sang dôk hla\m klei dleh dlan mđ^ kyar klei hd^p mda. Dơ\ng mơ\ng đru mjeh mnơ\ng pla, mnơ\ng rông, đru hruê ai ngă brua\, lehana\n ktrâo ata\t hdră duh mkra pla mjing lehana\n rông mnơ\ng mơ\ng l^ng kahan răng mgang knông lăn, lu go\ êsei ti knông lăn Sa Loong kpưn đ^ leh tlaih mơ\ng klei [un [in.

Go\ sang ayo\ng Aliên ti [uôn Yang Lo# 1, jing sa klei bi hmô. Mâo ho\ng anei giăm 4 thu\n `u mâo kahan răng mgang knông lăn đru 2 kruôp u\n mb^t ho\ng 2 êbâo phu\n êđai ana kđui]. Kyua jăk găl hlăm brua\ rông mnơ\ng, mnơ\ng pla đ^ jing, ara\ anei grăp thu\n kno\ng prăk ]h^ u\n, ]h^ hmôk ana kđui] `u lo\ mâo hla\m brô 10 êklăk prăk. Amai Y Gêt, djuê ana Sedang, sang ăt ti [uôn Yang Lo# 1, jih jang go\ sang hlăm [uôn mâo kahan răng mgang knông lăn đru ba sơăi, lehana\n bo\ ho\ng klei hdơr knga kơ klei ana\n:“Mâo phung l^ng kahan đru brei mơak snăk. Go\ sang mâo klei la] jăk lu êdi”.

}ia\ng kơ mnuih [uôn sang 11 djuê ana ho\ng êbeh 5.600 ]ô mnuih hlăm sa\ kla\ s^t “Jing ayo\ng adei sa thung k’u\t”, knua\ druh l^ng kahan kđông răng mgang knông lăn Sa Loong “Hua\ [ơ\ng mb^t, dôk mb^t, ma\ brua\ mb^t ho\ng mnuih [uôn sang”. Amâo mâo djo\ kno\ng ba ako\ đru kơ sa\ sa Loong mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo, lu gru bi hmô, kdrê] brua\ mâo phung knua\ druh l^ng kahan kơ anei klam ngă leh hlăm lu thu\n êgao lo\ ktur bi msiam knhuah phung l^ng kahan awa Hô hlăm ai tiê mnuih [uôn sang.

Hlo\ng jing leh klei mưng, mnuih [uôn sang hlăm sa\ mâo klei ]ia\ng khăt [u\k snăn hlăm knăm 6, knăm kjuh grăp hruê kăm lo\ tui duah ho\ng phung kngan mbrua\ thâo khăt [u\k hla\m l^ng kahan. Lehana\n hdră đru phung hđeh nao sang hra\, phung l^ng kahan kđông răng mgang knông lăn Sa Loong đru leh kơ dua ]ô hđeh hriăm hra\ dleh dlan dưi nao sang hra\ mơar. Grăp mlan grăp ]ô hđeh lo\ mâo tu\ ma\ 500 êbâo prăk đru hlăm klei hriăm hra\ mơar.

Khăp kơ hđeh, mpu\ kơ mnuih mduôn khua, mơ\ng mlan 7/2018, kđông răng mgang knông lăn Sa Loong rông ba, dlăng kriê mduôn Y Lon, 91 thu\n, lehana\n mduôn Y Huynh, 93 thu\n. Grăp hruê kăm, grăp mlan nai êa drao kahan truh kơ pưk sang digơ\ mka\ dlăng, mbha êa drao amâo mâo ma\ prăk ôh kơ dua ]ô mduôn. Êpul nga\ brua\ hlăm alu\ wa\l mâo brua\ klam đru kơ phung mduôn bi mdoh asei mlei, pưk sang, Grăp mlan sa blư\ gưl brua\ Đảng, Êpul khua kia\ kriê kđông nao ]ua\, mđup brei mnơ\ng lehana\n đru kơ grăp ]ô mduôn 200 êbâo prăk. Jih jang brua\ ngă bo\ ho\ng klei khăp anei lo\ hyua\ leh klei bi mguôp jăk siam plah wah l^ng kahan lehana\n mnuih [uôn sang ti knông lăn. Thao In, Khua êpul hgu\m mnuih khua thu\n sa\ Sa Loong, la] snei:

“Kđông răng mgang knông lăn Sa Loong jing yuôm bhăn snăk ho\ng sa\ Sa Loong hmei, boh nik ho\ng êpul puhng khua thu\n. Phung khua thu\n lu amâo lo\ dưi ma\ brua\ ôh. Kđông răng mgang knông lăn Sa Loong đru ba phung mduôn jing jăk snăk”.

Kyua ngă jăk hdră êlan: “Kđông jing sang, knông lăn jing [uôn, mnuih [uôn sang djăp djuê ana jing ayo\ng adei sa thung k’u\t”, knua\ druh l^ng kahan kđông răng mgang knông lăn Sa Loong dôk hlăm sa\ Sa Loong, kdriêk Ngọc Hồi, ]ar Kontum, mâo mko\ mjing leh klei bi mguôp hla\m mnuih [uôn sang kơ brua\ răng mgang knông lăn. Anei yơh jing klei yuôm bhăn êdi hla\m dăl thu\n mlan êgao bi leh jăk brua\ kia\ kriê, răng mgang klei dưi êngiê kluôm dhuôm knông lăn kđông kia\ kriê./.