VOV4.Êđê –Hruê anei, hruê 7/9 bo\ 74 thu\n, hruê mko\ mjing Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam (7/9/1945-7/9/2019). Amâo djo\ kno\ng ktưn hưn dưi hrăm mb^t ho\ng ala ]ar ôh, “Asăp blu\ Việt Nam”  lo\ dơ\ng jing klei bi hgu\m, bi juh, bi đru kơ lu mnuih dưi jing ung, mo#. {ri bi hdơr 74 thu\n mko\ mjing Sang mđung asăp blu\ Việt Nam, pô ]ih klei mrâo Khoa Điềm, dôk jưh ti Lăn Dap Kngư mâo klei ]ih kơ sa hlâo ung mo# amâo jăk asei mlei jing ung mo# kyua mâo Sang mđung asăp blu\ Việt Nam.

Hlăm sa boh sang điêt, doh siam, dôk plua\ hlăm đang ksu ti alu\ Đăk Hà, sa\ Đăk Hà, [uôn pro\ng Kontum, ]ar Kontum mâo nanao klei tlao mơak grăp hruê. Boh nik amâo tuôm tlaih ôh hmư\ ênai m`ê mơ\ng d^ng mui`, mơ\ng sang mđung asa\p blu\ Việt Nam hlăm sang anei. Trần Công Chung, 36 thu\n lehana\n mo# gơ\ Lê Thị Hoài 33 thu\n mâo mnuih [uôn sang riêng gah pia kơ dua ung mo# digơ\ jing sa hlâo siam êdi. Kyuadah hlăk mrâo 8 thu\n Chung mâo klei mma\t ala\ kbia\ hriê mơ\ng klei rua\ ama djo\ êa drao rua\ diosin. Bi amai Hoài dua [e\ jơ\ng êwiên mơ\ng điêt. Dlăng kơ klei amâo mâo jăk asei mlei mơ\ng dua ung mo#, amâo mâo ôh mnuih jho\ng m^n klei khăp digơ\ k]ưm mơ\ng boh kbưi du\m êbâo km kyuadah go\ sang Chung dôk ti Kontum, bi amai Hoài dôk ti Êpul mrô 9, sa\ Hải Nam, kdriêk Hải Hậu, ]ar Nam Định. Yăl dliê kơ klei pô bi khăp, dua ung mo# digơ\ la] kbia\ hriê mơ\ng Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam mguôp brei:

“Kâo kreh hmư\ nanao d^ng mui`. Thu\n 2007, Kâo hmư\ hdră Êpa mhao kơ klei hd^p, mơ\ng sang mđung asa\p blu\ Việt Nam, snăn kâo ]ih jih ai tiê kâo mơ^t kơ sang mđung asa\p blu\ Việt Nam, yăl dliê jih klei dleh dlan, klei lông dlăng pô kơ [^ng hmư\ hdră mđung asa\p hmư\. Lehana\n Hoài ]ih yăl dliê mơh klei dleh dlan pô ho\ng hdra\ mđung asa\p blu\. Hmư\ mâo mrô đ^ng blu\ iêu snăn kâo iêu êmuh ngă klei bi kral”.

“Grăp blư\ hmư\ hdră mđung asa\p Êpa mhao kơ klei hd^p, neh Minh Phượng, lehana\n lu phung mneh yăl dliê, snăn kyua mâo hdră anei kâo jho\ng lưh jih klei ênguôt hn^ng pô. Di nhe, lehana\n mneh [uh klei kâo ]ih yăl dliê kơ klei hd^p jing jăk mơh, răk hlăm hdra\ mđung asaưp, snăn kâo mâo ma\ klei pah mni mơh. Ung kâo mrô đ^ng blu\ hlăm hdră mđung ana\n, lehana\n iêu êmuh ngă klei bi kral. Kăn lo\ thâo rei si ngă kno\ng mrâo bi kral ma\ snăn, [ia\dah mse\ si phung mâo leh klei bi kral mơ\ng sui”.

                     2 ung mo# ngă thiăm ti sang ]ia\ng mâo hnư hrui w^t

Mâo klei thâo bi djo\, thâo bi pap [ia\dah ]ia\ng dưi truh kơ klei jing ung, jing mo# snăn ayo\ng Trần Công Chung, lehana\n amai Lê Thị Hoài adôk lo\ găn lu klei lông dlăng, klei gun kpăk tơl mnuih suaih pral ka dưi găn mơh [aih lah phung mâo klei amâo mâo jăk asei mlei. Truh thu\n 2009, Chung knang kơ mnuih kral ata\t `u nao du\m êbâo km truh kơ Nam Định ]ia\ng bi tuôm ho\ng amai Hoài lehana\n găp djuê kơ ana\n. {ia\dah kyua dôk hyưt hu^dah amâo mâo dưi hd^p, lehanaưn pap kơ anak mniê pô am^ ama Hoài amâo mâo ư ôh, lehana\n gha\ klei bi khăp digơ\ dua. Ho\ng klei knang ph^t kyua klei khăp, đăo s^t kơ klei hd^p srăng jăk siam srăng truh ho\ng pô, amai Hoài dhua` rua` lui pưk sang ho\ng am^ ama tio\ êran hluê ai tiê klei khăp dôk iêu.

Êjai klei hd^p mda t^ng sang ung ăt dôk hlăm klei dleh dlan, ayo\ng Trần Công Chung lehana\n amai Lê Thị Hoài g^r kt^r bi mđ^ ai hdơ\ng găp ]o\ng pô kpưn mđ^ kyar klei hd^p mda. Leh lu blư\ lông ngă djăp mta brua\, mse\ si ]h^ mnơ\ng djiêu êlan dơ\ng… digơ\ lo\ ]h^ xổ số. Grăp hruê amai Hoài mdiăng ung ho\ng êdeh p’phu\t tlâo boh pông mơ\ng sang ti sa\ Đăk Bla găn 10km truh kơ krah [uôn pro\ng Kontum, ma\ hra\ xổ số lehana\n đ^ êdeh mdar hiu ]h^ hlăm tar [uôn. Knang kơ ala\ mo#, lehana\n dua be\ jơ\ng mơng ung, leh giăm 10 thu\n hiu ]h^ xổ số, mơ\ng prăk mkiêt mkriêm, lehana\n hiu ]an l^ng, mb^t ana\n mâo 30 êklăk prăk mơ\ng Knơ\ng prăk brua\ tuh tia mnia mblei ]ar Kontum đru, dua ung mo# digơ\ mâo mdơ\ng leh sa boh sang điêt ho\ng ênoh 140 êklăk prăk, dlăn doh siam lehana\n mnga] ta]. Klei jăk j^n pro\ng h^ng digơ\ mâo ana\n jing sa ]ô anak mniê thu\n anei dôk hriăm adu\ 4, kreh kriăng hriăm thâo. Hlăm klei yăl dliê mơak ho\ng phung ]ih klei mrâo sang mđung asa\p blu\, Trần Công Chung mơ^t truh kơ [^ng hmư\ hdră mđung asa\p klei la] jăk:

“Kâo la] jăk kơ sang mđung asa\p blu\ Việt Nam mâo leh hdră ana\n ata\t hmei bi tuôm mb^t mse\ ho\ng ara\ anei. Kâo g^r hd^p bi jăk ]ia\ng dja\ pioh klei khăp pô kơ anak điêt tui hluê”.

                Bruă ngă grăp hruê mơ\ng ayo\ng Chung lehana\n amai Hoài

Ho\ng klei g^r amâo mâo mdei hlăm klei hd^p, ho\ng sa ai tiê klei khăp jăk siam, ana\n yơh jing klei mơ\ng lu mnuih thâo [uh leh bi tuôm ho\ng dua ung mo# amâo mâo jăk asei mlei Trâng Công Chung, lehana\n Lê Thị Hoài. Amâo mâo djo\ kno\ng duh m^n kơ klei hd^p hjăn go\ sang pô đui] ôh, dua ung mo# digơ\ lo\ mu\t hlăm êpul phung amâo mâo jăk asei mlei ti [uôn pro\ng Kontum. Chung, lehana\n amai Hoài đru bi mđ^ ai, bi juh mnuih mâo klei hd^p dleh dlan mse\ ho\ng pô, lehana\n lo\ jing gru bi hmô ]ia\ng kơ jih jang mnuih amâo mâo jăk asei mlei tui hluê, hngah he\ klei hê` mlâo pô, g^r hgao klei lông dlăng hlăm klei hd^p. Ara\ anei êngao kơ brua\ ]h^ xổ số, mmông wa\n dôk kơ sang Chung lehana\n Hoài lo\ ngă brua\ tuăk sa\ ]hia\m, đuôn sa\, mkra mnga ho\ng mơar, ngă rup ho\ng boh tâo ]ia\ng lo\ mâo prăk kăk yua aguah tlam. La] kơ klei hd^p pô, dua ung mo# dôk hmăng hmưi snei:

“Kâo ]ang hmăng kơ dua ung mo# hmei mâo klei suaih pral nanao, pioh ]h^ hra\ xổ số. Bi klei hmăng hmưi pro\ng êdi hmei ]ia\ng ana\n jing ]ia\ng kơ anak mniê thâo gưt asa\p am^ ama, hriăm hra\ thâo, mâo klei suaih pral, lehana\n jing mnuih tu\ dưn”.

                           Klei yâo m’ak pro\ng mơ\ng 1 go\ êsei điêt

Kyua mâo sang mđung asa\p blu\ Việt Nam bi mguôp brei ho\ng Hdră mđung Êpa mhao kơ klei hd^p. Đăo knang kjăp mra\ kơ klei khăp, jih ai tiê hgao klei dleh dlan, klei lông dlăng, dua ung mo# amâo mâo jăk asei mlei Trần Công Chung, lehana\n amai Lê Thị Hoài mâo leh klei jăk yâo pô. Digơ\ mâo leh mnuih riêng gah, lehana\n mnuih [uôn sang Kontum, ]ar Kontum khăp mpu\. Mơak h^n jing am^ ama amai Hoài [uh klei jăk yâo anak mniê pô mâo ba w^t, snăn kmhal yơh klei pô ăl hlăk anaưn kyua kăm gha\ klei khăp anak mniê pô. Kha\dah thu\n leh khua, amâo lo\ mâo ai tiê, [ia\dah ăt g^r hriê tui duah ]ia\ng ]ua\ ]hưn ho\ng anak mniê lehana\n ]ô mniê điêt. Grăp blư\ bi tuôm, amâodah bi ktlah jing lu êa ala\ lo\ dơ\ng rô], ana\n jing êa ala\ klei mơak, lehana\n klei jăk j^n.

Y-Khem pô ]ih hlo\ng răk