VOV4.Êđê - Hla\m hdra\ bi hgu\m mđ^ kyar brua\ nga\ lo\ hma plah wah 2 ala ]ar Việt Nam ho\ng  Nhật Bản. Knơ\ng brua\ bi hgu\m quốc tế Nhật Bản (JICA) hla\k đru s^t êm^t kơ ]ar Lâm Đồng po\k nga\ hdra\ brua\ mko\ mkra gru bi hmô mđ^ kyar brua\ nga\ lo\ hma hluê si hdra\ ba yua lu brua\ leh ana\n mkra mlih brua\ duh bi liê hla\m brua\ lo\ hma. Kha\dah hdra\ brua\ mrâo mphu\n po\k nga\, [ia\dah mphu\n po\k leh du\m klei ]ang hma\ng mrâo hla\m hdra\ mđ^ kyar brua\ duh mkra – yang [uôn kluôm mơ\ng alu\ wa\l.

Hlăm wưng êgao, ]ar Lâm Đồng hgu\m leh ho\ng phung knhăk, phung k]e\ đru, mơ\ng Dhar brua\ hgu\m ho\ng ta] êngao Nhật Bản (JICA), mb^t ho\ng phung duh mkra hriê mơ\ng Nhật Bản mko\ mjing leh klei trông ]hai, bi klei blu\ ]ia\ng truh kơ klei bi tu\ ư mko\ mjing gru bi hmô mđ^ kyar brua\ lo\ hma pla mjing hlăm lu mta brua\, lehana\n răng mgang wa\l hd^p mda hlăm klei duh bi liê kơ brua\ lo\ hma ti ]ar Lâm Đồng dôk hlăm hdră hgu\m brua\ knu\k kna ho\ng êngao knu\k kna.

T^ng kơ Nhật Bản tio\ hriê leh phung knhăk ]ia\ng k]e\ đru kơ ]ar lâm Đồng ba yua kdrăp ma\ brua\ mrâo mrang hlăm klei pla mjing, lehana\n hrui êmiêt, mjing klei ma\ brua\ dơ\ng mơ\ng pla mjing hlo\ng truh kơ ba ]h^, lehana\n ]h^ kơ ala ta] êngao, ho\ng mta k`ăm jing ata\t Đà Lạt, ]ar Lâm Đồng jing anôk phu\n kơ brua\ pla mjing mâo klei tu\ dưn pro\ng hla\m Ngo\ Dhu\ng Châu Á, mâo ana\n knăl brua\ pla mjing mrô 1 ti Việt Nam, jing anôk hiu ]hưn dhing jăk kơ brua\ pla mjing mrô sa Ngo\ Dhu\ng Châu Á, lehana\n jing anôk phu\n mjing mnuih ngă brua\ mbrua\ hla\m brua\ pla mjing tu\ dưn pro\ng hlăm alu\ wa\l.

Truh kơ ara\ anei, hdră brua\ anei kno\ng mrâo k]ưm, [ia\dah mâo leh du\m gru knăl jăk, po\k klei ]ang hmăng mrâo mtru\t mđ^ brua\ duh mkra ala [uôn. Hlăm ana\n, hdră bi hmô brua\ hiu ]hưn dhing hlăm kr^ng pla mjing, amâodah lo\ pia jing brua\ hiu ]hưn dhing brua\ lo\ hma dưi yap jing mta k`ăm mđ^ kyar jih klei găl, lehana\n klei dưi, dơ\ng iêu jak mâo leh 30 êpul êya, phung duh mkra ti Đà Lạt, ]ar Lâm Đồng duh bi liê. Nguyễn Văn Dương khua knơ\ng brua\ pla djam mtam ênuk mrâo, jing êpul êya nao hlăm brua\ hiu ]hưn dhing brua\ pla mjing ti [uôn mnga Vạn Thành, alu\ kr^ng 5, [uôn pro\ng Đà Lạt, la]: “ Ti Đà Lạt ara\ anei mđ^ kyar leh brua\ pla mjing ho\ng hdră mrâo mrang, jing sa hdră nao hlăk mâo klei đ^ kyar ktang. Anei jing hdră bi hmô yuôm bhăn pla mjing ênuk mrâo đ^ kyar êdi ho\ng êa hbâo, jih jang kdrăp ma\ brua\ mâo blei mơ\ng ala ta] êngao sơăi. Boh nik đơ kdrăp mrâo hlăm brua\ pla mjing ho\ng êa hbâo, jing tui duah nanao hdră mrâo ]ia\ng bi djo\ ho\ng kr^ng lăn Đà Lạt. ~u mjing leh sa mta brua\ hiu ]hưn ênguê kơ Đà Lạt, lehana\n phung tuê truh kơ anei srăng thâo săng si jing mnuih pla mjing ho\ng hdră mrâo mrang”.

Tui si Nguyễn Văn Sơn, Khua knơ\ng brua\ lo\ hma ]ar Lâm Đồng, êngao kơ brua\ hiu ]hưn dhing brua\ pla mjing mâo leh gru, lehana\n hlăk hlê dơ\ng d^ kyar, klei tu\ dưn, lehana\n hnơ\ng jăk mơ\ng boh mnga mâo hla\m brua\ pla mjing anei ăt kăn mdei rei dưi mđ^ kyar.“ Ara\ anei hmei ngă jăk brua\ mđ^ kyar lo\ hma pla mjing ênuk mrâo mrang, ho\ng boh mnga jăk, lehana\n tu\ dưn. {ia\dah, ăt adôk lu mơh brua\ ka dưi ngă, dôk gun kpăk, ana\n jing klei bi mguôp hlăm brua\ duh mkra, mko\ mjing klei duh mkra lehana\n mko\ mjing ana\n knăl, mđ^ lar ana\n knăl mnơ\ng mâo ti Lâm Đồng, boh nik ho\ng djam mtam, mnga mơ\ng Đà Lạt adôk tuôm ho\ng lu klei k[ah… snăn hdră brua\ anei srăng mghaih msir lu brua\ yuôm bhăn mse\ si kâo mrâo bi êdah. Jing mko\ mjing brua\ bi mguôp hdơ\ng mnuih pla mjing, plah wah mnuih pla mjing ho\ng phung duh mkra ]ia\ng mjing lu mta mnơ\ng jăk, bi knar, siam djăp ênoh ]ua\n ]h^ kơ ala ta] êngao”.

Hla\m klei hgu\m plah wah Lâm Đồng lehana\n dhar brua\ hgu\m ho\ng ta] êngao Nhật Bản JICA, [rư\ hruê mâo lu phung duh mkra mơ\ng Nhật Bản truh kơ Lâm Đồng duah klei găl duh bi liê. T^ng truh kơ ara\ anei, mâo leh 11 hdră brua\ mâo phung duh mkra mơ\ng Nhật Bản duh bi liê hlăm Lâm Đồng, ho\ng ênoh prăk ngă hra\ mơar êbeh 32 êklăk dolar.

Êjai ana\n Lâm Đồng mko\ mjing bi leh alu\ wa\l duh mkra brua\ lo\ hma mâo ênha\ êbeh 300ha ]ia\ng bi djăp lăn mưn yua, po\k mlar hdră mđ^ kyar brua\ pla mjing ho\ng ênuk mrâo, s^t nik mâo lu phung duh mkra mơ\ng Nhật Bản duh bi liê hlăm kr^ng lăn anei.

                                    Y-Khem pô ]ih hlo\ng răk