VOV4.Êđê - Hlăm du\m hruê anei, mnuih [uôn sang djăp boh [uôn lăn Dap kngư hlăk bo\ dlai ai êwa hơ\k m’ak drông thu\n bhang mrâo Canh Tý thu\n 2020, [ia\dah ăt kăn wơr bruă ngă thu\n mrâo ho\ng lu klei ]ang hmang. Mnuih [uôn sang ngă lo\ hma hlăm aguah hruê 3 tit prăp êmiêt nao kơ hma bruă, kriê dlăng yan pla mjing mrâo. Hdră hruê anei, alum kơ mnuih [uôn sang lehana\n [^ng găp drei mb^t ho\ng êpul ]ih klei mrâo bi tuôm lehana\n mđing hmư\ klei ]ang hmang mơ\ng mnuih [uôn sang du\m boh [uôn lăn Dap kngư hlăm hruê tal êlâo thu\n mrâo tru\n ngă bruă duh mkra, ăt mse\ mơh hdră  k]ah, klei m^n t^ng kơ go\ êsei, êpul êya hlăm thu\n 2020.

Leh du\m hruê Têt m’ak yan mnga, mâo lu go\ êsei pla kphê ti ]ar Daklak mpra\p kơ brua\ nao krih kphê, kha\t adhan kphê… Ayo\ng Y Niêl Niê, ti [uôn Ko\ Mliâo, sa\ Hoà Thắng, [uôn pro\ng {uôn Ama Thuột, ]ar Daklak brei thâo:“Leh [ơ\ng Têt. Kâo mb^t ho\ng phung ayo\ng adei hla\m sang mpra\p nao krih kphê, kha\t adhan, blei hbâo pruê, du\m mta mnơ\ng yua mpra\p kơ yan mrâo. Kâo ]ang hma\ng thu\n mrâo ênoh ]h^ kphê sra\ng đ^ [ia\ ]ia\ng kơ klei hd^p mnuih nga\ lo\ hma mse\ si hmei đ^ kyar [ia\”

Mb^t ho\ng du\m mta mnơ\ng pla mơ\ng đưm jing mdiê lehana\n k`ul, giăm anei, mnuih [uôn sang [uôn Go, wa\l krah Cát Tiên, kdriêk Cát Tiên, ]ar Lâm Đồng thâo ba pla du\m mta ana boh kroh mse\ si boh sầu riêng, boh [ơr lehana\n kphê ]ia\ng mđ^ hnư hrui w^t. Ayo\ng Điểu K Ngâm, ti [uôn Go brei thâo, du\m go\ êsei hlăm [uôn mâo hnư hrui w^t đ^ mơ\ng ana boh kroh sơnăn mnuih [uôn sang hơ\k m’ak duh bi liê hlăm thu\n mrâo:Thu\n mrâo anei, go\ êsei kâo srăng g^r ktưn hriăm êmuh klei thâo bruă mkra mlih lehana\n kriê dlăng đang k`ul giăm 3 ha. Kâo pla mpluă ana boh sầu riêng, boh [ơr lehana\n ti du\m ênhă mâo êa krih lông ba pla kphê ]ia\ng mđ^ hnư hrui w^t. }ia\ng mđ^ kyar bruă duh mkra, kriê dlăng duh bi liê kơ anak aneh hriăm hră m’ar”.

Ha Ya Ri, ti thôn Păng Dung, sa\ Da\ K’Na\ng, kdriêk Dam Rông, ]ar Lâm Đồng brei thâo, leh Têt jing wưng adiê thu krô êdi hla\m thu\n kyua ana\n brua\ krih êa, pruê hbâo djo\ guôp hla\m wưng anei sra\ng hma\i pro\ng truh kơ hnơ\ng mâo boh mnga hla\m jih thu\n.“ Leh 3 hruê mdei Têt Nguyên đán, mnuih [uôn sang hla\m [uôn mpra\p ma^ mo\k, êa pui, luil ]ia\ng nao krih êa, pruê hbâo kơ kphê. }ang hma\ng thu\n mrâo adiê ja\k êa hl^m hjan, djo\ boh mnga, ba w^t klei hd^p trei mđao kơ mnuih [uôn sang”.

Leh drông tit, khua mduôn Điểu Nhong, khua [uôn [uôn Bu Bâr, să Quảng Tín, kdriêk Dak R’Lấp iêu la] mnuih [uôn sang hlăm [uôn hur har tru\n ngă bruă duh mkra pla mjing. Khua mduôn Điểu Nhong brei thâo; ara\ anei kluôm [uôn mâo êbeh 70 go\ êsei, lu êdi pla mjing kphê, k`ul lehana\n du\m mta ana sui thu\n mlan. Kyua thu\n êgao ênoh nil mnơ\ng mă mơ\ng lo\ hma tru\n, klei hd^p mda mnuih [uôn sang tuôm ho\ng lu klei dleh dlan, sơnăn thu\n mrâo anei kluôm [uôn g^r ktưn h^n ]ia\ng klei hd^p mda mnuih [uôn sang srăng đ^ kyar h^n:“ Leh rue# tit thu\n 2020, mnuih [uôn sang djă wa\ng, djă kgă lo\ w^t ho\ng bruă kriê dlăng kphê, k`ul, boh [ơr… jih jang du\m mta mnơ\ng pla mjing, ]ia\ng si be\ ngă g^r ktưn h^n hlăm thu\n 2020 klei hd^p mda mnuih [uôn sang drei đ^ kyar h^n, yang [uôn h’^t kjăp, djo\ boh mnga đ^ kyar h^n hlăm djăp mta klei hd^p mda”./.

Ti Kdriêk Krông Pa], ]ar Daklak dưi dla\ng jing kr^ng “Phu\n” ba pla sầu riêng mơ\ng ]ar Daklak ho\ng ênha\ gia\m 2 êbâo ha. Leh du\m hruê Têt, mnuih [uôn sang tinei lo\ mjh^t m’ua\t ho\ng brua\ dla\ng kriê wiê êna\k ana sầu riêng ho\ng klei ]ang hma\ng thu\n anei sra\ng mâo lu boh lehana\n ênoh ]h^ đ^ mơh.  Y Dô] Niê ti [uôn Êa Yông, sa\ Êa Yông, kdriêk Krông Pa], ]ar Daklak brei thâo:“Têt thu\n anei m’ak êdi. Mâo hdra\ bi mje\ mjuk kdo\ mmu`, hla\p lê` ho\ng [uôn sang. Jih leh hruê Têt, hmei lo\ w^t ho\ng brua\ ma\ mse\ aguah tlam, mse\ si dla\ng kriê ana boh sầu riêng, jing mnơ\ng pla ba w^t boh tu\ yuôm brua\ duh mkra kơ hmưi. Du\m brua\ mse\ si kha\t adhan ]ia\ng kơ đang sầu riêng mnga] ta] h^n. }ang hma\ng thu\n anei sra\ng mâo boh lu h^n mơh”.

Ti ]ar Kontum, leh gra\p blư\ hruê têt m’ak hlak, brua\ sang ]ư\ êa 102 sa\, alu\, wa\l krah 10 kdriêk, [uôn pro\ng mơ\ng ]ar mko\ mjing s’a^ Kna\m tru\n kơ brua\ ako\ thu\n mrâo. Anei jing hdra\ mphu\n ]o# kơ sa thu\n mrâo ho\ng klei ]ang hma\ng ja\k êa hl^m hjan, mnuih nga\ lo\ hma mâo klei ja\k ga\l hla\m brua\ duh mkra pla mjing./.

Ti să Đăk Trăm, kdriêk Đăk Tô ai êwa tru\n ngă bruă duh mkra ako\ thu\n mâo mnuih [uôn sang du\m alu\, [uôn hlăm să hluê ngă jih ai tiê. Mơ\ng ako\ ưm mnuih [uôn sang bi jak hdăng găp djă wăng kgă nao kơ knăm tru\n ngă bruă ako\ thu\n mrâo mơ\ng knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să mko\ mjing lehana\n lar bra kơ du\m boh [uôn hluê ngă du\m mta bruă hluê hdră k]ah mko\ mjing mơ\ng êlâo. Thu\n anei 137 go\ êsei [uôn Đăk Mong k[^n ai tiê kơ bruă mkra êlan klông nao kơ alu\ duh mkra lehana\n tă mghaih mnuôr êa. Ayo\ng A Hiếu, 1 ]ô mnuih [uôn sang hlăm [uôn hơ\k m’ak brei thâo:“ Grăp thu\n mse\ mơh s^t leh [ơ\ng tit knu\k kna să ruah mă anôk mko\ mjing knăm tru\n ngă bruă mkra êlan klông, duh mkra ako\ thu\n. Mnuih [uôn hur har hluê ngă. Mnuih [uôn sang tru\n ngă mkra êlan klông kr^ng [uôn sang. Mâo [uôn mko\ mjing bruă bi mdoh mnuôr êa ]ia\ng mâo êa yua kơ yan Puih mnga. Djăp mnuih bi hur har, hơ\k m’ak hluê ngă. Djăp mnuih [uh klă hdră êlan mtru\n mơ\ng Đảng ngă kơ klei hd^p mda [rư\ hruê [rư\ đ^ kyar. Mnuih [uôn sang tru\n ngă bruă ako\ thu\n hơ\k m’ak srăng g^r ktưn h^n thâo klă hdră mnê] mrâo mrang ba yua hlăm bruă duh mkra, kriê dlăng duh bi liê kơ anak aneh hriăm hră ]ia\ng [rư\ hruê [rư\ trei mđao yâo m’ak h^n”.

Tru\n ngă bruă ako\ thu\n mko\ mjing kr^ng [uôn sang mrâo mâo knu\k kna lu să ti ]ar Kon Tum kriê kjăp hluê ngă mơ\ng lu thu\n ho\ng anei. Anei dưi dlăng bruă ngă mphu\n k]ưm mơ\ng alu\ wa\l hlăm bruă kriê pioh mđ^ kyar lehana\n g^r ktưn ngă bi leh 19 hnơ\ng ]ua\n mko\ mjing kr^ng [uôn sang mrâo. Yap truh jih thu\n 2019 mrâo êgao, ]ar Kon Tum mâo 19 să dưi tu\ yap djăp hnơ\ng ]ua\n kr^ng [uôn sang mrâo lehana\n 3 să mrâo ngă bi leh 19 hnơ\ng ]ua\n. }ar ăt mâo 6 să ngă djăp ênu\m 15 – 18 hnơ\ng ]ua\n; 29 să ngă djăp ênu\m mơ\ng 10 – 14 hnơ\ng ]ua\n, 31 să ngă mơ\ng 5 – 9 hnơ\ng ]ua\n.

Ti anôk tru\n ngă bruă ako\ thu\n mko\ mjing kr^ng [uôn sang mrâo, knu\k kna du\m să hâo hưn klă du\m hnơ\ng ]ua\n k[^n ai tiê ngă bi leh hlăm thu\n 2020, mb^t ana\n k]ah mtru\n lu hdră bruă ]ia\ng po\k ngă mâo ba w^t boh tu\ dưn du\m hdră k`ăm anei. Leh mko\ mjing, mnuih [uôn sang hluê ngă jih ai tiê du\m mta bruă duh mkra mơ\ng knu\k kna lehana\n êpul êya alu\ wa\l mko\ mjing. Ayo\ng A Ngưng, [uôn Đăk Tiêng Klah, să Đăk La, kdriêk Đăk Hà brei thâo: Băng “ Hruê anei să hmei mko\ mjing tru\n ngă bruă ako\ thu\n kriê kjăp du\m hnơ\ng ]ua\n hlăm bruă mko\ mjing kr^ng [uôn sang mrâo mse\ si Hdră mtru\n mơ\ng kdriêk. Hruê anei mnuih [uôn sang hmei hơ\k m’ak êdi lehana\n jih ai tiê hlăm bruă bi mdoh êlan klông alu\ wa\l, răng mgang wa\l hd^p mda. Bư\ đang war ]ia\ng đru mđ^ kyar bruă rông mnơ\ng, pla ana boh kroh. Tru\n ngă bruă hlăm ai êwa thu\n mrâo mnuih [uôn ang đăo knang kơ klei g^t gai mơ\ng Đảng lehana\n mơ\ng knu\k kna alu\ wa\l. Mnuih [uôn sang sa ai, đru hgu\m ]ia\ng kriê kjăp du\m hnơ\ng ]ua\n mko\ mjing kr^ng [uôn sang mrâo hlăm thu\n mrâo”./.