VOV4.Êđê - Ti lăn dap kngư, klei ruă tưp dôk mâo dleh dưi ksiêm dlăng, boh nik ti Dak Lak jing alŭ wăl truh leh êbeh sa êbâo čô mnuih ruă Covid 19, lu ti dŭm boh ƀuôn mnuih ƀuôn sang djuê ƀiă. Hdră gang mkhư̆ klei ruă dôk čiăng êdi klei hgŭm kngan, hgŭm ai lehanăn klei thâo săng klă mơ̆ng grăp čô mnuih ƀuôn sang.

Ƀuôn Kmrơ̆ng Prŏng A, să Êa Tu, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt, čar Dak Lak ară anei mâo giăm 550 gŏ êsei hŏng 2.200 čô mnuih, lu jing mnuih djuê ana Êđê hdĭp mda. Klei ruă tưp dôk hmăi truh kơ hdră duh mkra lehanăn klei hdĭp mnuih ƀuôn sang. Phung hlăk ai nao mă bruă kbưi, nao mă bruă ti dŭm anôk bruă, wăl tuh tia mkra mjing mdei leh bruă kyua klei ruă tưp. Khua mduôn Y Yơh Kƀuôr ti ƀuôn Kmrơ̆ng Prŏng A yăl dliê, mơ̆ng leh klei ruă Covid 19 bluh mâo ti gưl tal 4 ti Dak Lak lehanăn dŭm čar riêng gah, khua mduôn Y Yơh Kƀuôr mbĭt hŏng phung khua alŭ, khua ƀuôn nao truh kơ grăp gŏ sang hlăm ƀuôn čiăng mtrŭt grăp čô bi hluê ngă kjăp dŭm klei kčah mtrŭn hlăm hdră gang mkhư̆ klei ruă tưp, mtă kơ dŭm gŏ sang mâo mnuih wĭt mơ̆ng kbưi nao hưn mthâo klei suaih pral lehanăn čŏng bi ktlah ti sang. Leh klei ruă tưp bluh mâo dleh dưi ksiêm dlăng, mnuih ƀuôn sang ăt hluê ngă kjăp klei gĭt gai mơ̆ng anôk bruă sang čư̆ êa alŭ wăl kơ hdră bi ktlah yang ƀuôn lehanăn hluê ngă kjăp klei kčah mtrŭn kơ hdră gang mkhư̆ klei ruă tưp: Hŏng klei ruă tưp Covid 19 snăn hmei maoa wăt khua ƀuôn, dŭm êpul êya bruă, khua mduôn mâo klei bi hgŭm, mtă kơ grăp čô mnuih hlăm ƀuôn bi hluê ngă kjăp klei kčah mtrŭn hlăm hdră gang mkhư̆ klei ruă tưp. Grăp čô mnuih hmư̆ s’aĭ lehanăn hluê ngă kjăp klei kčah mtrŭn, mơ̆ng phung mduôn truh kơ phung hđeh êlăk hluê ngă kjăp hdră gang mkhư̆ klei ruă tưp”.

Mđĭ lar klei bi hgŭm, bi khăp mơ̆ng djuê ana Việt Nam, mơ̆ng wưng mphŭn mâo klei ruă tưp, mnuih Ê đê ti să Čuôr Dăng, kdriêk Čư̆ Mgar, čar Dak Lak thâo bi khăp bi đru kơ bruă sang čư̆ êa leh anăn dŭm êpul mdrơ̆ng hŏng klei ruă tưp, đru hgap klei dleh dlan. Mnuih ƀuôn sang bi mguôp mnơ̆ng dhơ̆ng kơ mnuih ƀuôn sang ti dŭm krĭng bi ktlah hjăn hluê si asăp mtrŭn mrô 16 mơ̆ng Khua Knŭk kna. Y-Bhêñ Ayun (Aê Nik) - ƀuôn Čuôr Dăng A, kdriêk Čư̆ Mgar, čar Dak Lak brei thâo: Kâo mơak snăk kyua ai tiê kman mnuih ƀuôn sang hlăm ƀuôn pô hlăm bruă sa ai tiê hgao klei ruă tưp, đru kơ ƀuôn mkăn dôk bi ktlah hjăn hgao klei dleh dlan hlăm klei hdĭp, thâo bi đru hlăm klei dleh dlan. Hmei knŏng iêu mthưr sa blư̆, ƀiădah mnuih ƀuôn sang ngă jih ai tiê. Čang hmăng ai tie ekman đru, bi hgŭm mnuih Êđê pô dưi mđĭ lar nanao hlăm djăp klei dleh dlan hlăm klei hdĭp.”

Čiăng gang mkhư̆ klei ruă Covid 19, ară anei, ti jih krĭng ƀuôn sang, mnuih ƀuôn sang thâo săng s’aĭ kơ bruă hluê ngă 5 asăp mtă. Dŭm hruê anei, truh ti să krĭng taih kbưi A Dơk, kdriêk Đăk Đoa, čar Gia Lai, amâo dleh ôh čiăng ƀuh klei jih jang mnuih truă s’aĭ čhiăm guôm ƀô̆ tơdah kbiă ti tač. Amai Rmah Seo, thôn Bía Tih, să A Dơk, kdriêk Đăk Đoa lač kơ ai tiê mdrơ̆ng hŏng klei ruă tưp mơ̆ng mnuih ƀuôn sang hlăm ƀuôn: Boh sĭt mơ̆ng leh bluh mâo klei ruă Covid 19 snăn mnuih ƀuôn sang huĭ êdi, mơ̆ng dŭm hdră hâo hưn dưi thâo snăn anei jing sa klei ruă huĭ hyưt kyua anăn hĭn mơh mnuih ƀuôn sang lŏ huĭ. Khă snăn, mâo klei mđing dlăng mơ̆ng dŭm gưl bruă, dhar bruă mtô mblang snăn mnuih ƀuôn sang mâo klei thâo săng bi truă čhiăm guôm ƀô̆ nanao, hluê ngă kjăp 5 asăp mtă. Tơdah mâo mâo bruă mjêč snăn bi dôk hlăm sang lehanăn bi hrŏ klei bi tuôm, êrô êbat. Lu gŏ êsei thâo blei mprăp mnơ̆ng yua. Mnuih wĭt mơ̆ng krĭng dôk mâo klei ruă leh bi ktlah mklin sa anôk lŏ hluê ngă mơh hdră bi ktlah ti sang, phung knuă druh mdrao mgŭn kreh nao ksiêm dlăng nanao. Čang hmăng klei ruă tưp pral dưi msưh kdŭn, mnuih ƀuôn sang h’ĭt ai tiê mă bruă knuă, mđĭ kyar bruă duh mkra, čang hmăng knŭk kna srăng mâo klei đru klă sĭt kơ mnuih hmăi mơ̆ng klei ruă Covid 19.

Klei ruă Covid-19 dleh ktuê dlăng ngă kơ klei hdĭp mnuih ƀuôn sang tŭ lu klei hmaĭ. Khădah, mnuih ƀuôn sang hluê ngă jăk 5 mta klei mtă mơ̆ng Phŭn bruă mdrao mgŭn čiăng hrăm mbĭt hŏng Đảng leh anăn Knŭk kna msưh kdŭn klei ruă Covid-19. Amai H’Lan ti ƀon Ka La Dơ̆ng, să Quảng Khê, kdriêk Dak Glong, čar Dak Nông brei thâo: “Mơ̆ng leh mâo klei ruă tưp ti să leh anăn kluôm ala. Bruă hluê ngă hdră gang mkhư̆ klei ruă Covid-19 hlăm ƀuôn hmei mnuih ƀuôn sang ngă jăk. Mnuih ƀuôn sang hưn klei suaih pral djăp ênŭm. Grăp boh sang mâo anak čô nao mă bruă kbưi ti dŭm čar dưi hâo hưn mtă brei hưn klei suaih pral djăp ênŭm čiăng kơ êpul bruă djŏ tuôm bi ktlah hjăn hluê si klei kčah mtrŭn. Leh dŭm čar nah Dhŭng bu ktlah tuôm hŏng klei dleh dlan kơ mnơ̆ng ƀơ̆ng huă, mnuih ƀuôn sang hlăm ƀuôn dleh dlan ƀiădah ăt iêu jak đru mguôp djam tam, boh kroh kơ mnuih ƀuôn sang ti krĭng mâo klei ruă tưp.

Jing kdriêk siă knông hŏng ƀuôn prŏng Đà Lạt, anôk dôk mâo klei ruă tưp Covid 19 dleh dưi ksiêm dlăng hŏng lu mnuih ruă hlăm êpul êya yang ƀuôn, kdriêk Lạc Dương čar Lâm Đồng mđĭ leh anôk gak răng ti krĭng siă knông kñăm ksiêm dlăng kjăp mnuih mŭt kbiă, rơ̆ng kjăp krĭng mtah êđăp ênang amâo mâo mnuih ruă. Ti anôk ksiêm dlăng klei ruă Covid 19 ti êlan dơ̆ng prŏng mrô 27B, kdrêč siă knông hŏng ƀuôn hgŭm mrô 12, ƀuôn prŏng Đà Lạt, êbeh 30 čô mnuih bi hrô tuôr dôk gak răng jih hruê mlam, hlăm anăn lu jing mnuih djuê ana ƀiă. Hluê si Kră Jăn Ha Khiêu, lĭng kahan kahan ksiêm mnuih djuê ana K’ho, mbĭt hŏng phung ayŏng adei mkăn, ñu dôk gak tinei dơ̆ng mơ̆ng hlăm wưng mrâo bluh mâo klei ruă. Bruă ngă khădah dleh dlan, suaĭ êmăn boh nik dŭm mmông yan adiê amâo jăk, ƀiădah kyua klei êđăp ênang mơ̆ng jih jang mnuih ƀuôn sang, diñu ăt gĭr jih ai tiê pô hgŭm kngan msưh kdŭn klei ruă tưp hŏng ai tiê đua klam prŏng hĭn. “Hluê si klei kah mbha mơ̆ng gưl dlông snăn kâo nao gak răng mbĭt hŏng ayŏng adei hlăm êpul, mđĭ bru ksiêm dlăng kñăm gang mkhư̆ klei ruă tưp, răng mgang krĭng mtah mơ̆ng kdriêk ăt msĕ mơh răng mgang klei suaih pral kơ mnuih ƀuôn sang. Bruă ngă mơ̆ng hmei jing ksieme dlăng jih êdeh êdâo găn êrô, mtă kơ jih jang bi hluê ngă bruă hưn mthâo klei suaih pral djăp ênŭm, boh nik ksiêm dlăng mnuih mơ̆ng krĭng mkăn mŭt hlăm krĭng ƀuôn snag, kñăm gang mkhư̆ klei ruă tưp đĭ lar hlăm êpul êya yang ƀuôn, mnuih ƀuôn sang h’ĭt ai tiê mă bruă duh mkra pla mjing, mđĭ kyar bruă duh mkra.

Hŏng klei gĭr mơ̆ng anôk bruă sang čư̆ êa alŭ wăl, klei gĭr mơ̆ng grăp čô mnuih, drei dôk čang hmăng kơ dŭm boh tŭ dưn jăk siam hlăm hdră gang mkhư̆ klei ruă Covid 19. Dŭm ƀuôn sang Lăn dap kngư lŏ wĭt hŏng klei hdĭp jăk ênang msĕ êlâo.