VOV4.Êđê - Du\m hruê anei, Kna\m m’ak Kphê {uôn Ama Thuột tal 7 thu\n 2019 mko\ mjing ti [uôn pro\ng {uôn Ama Thuột, ]ar Daklak iêu jak leh lu klei mđing dla\ng mơ\ng mnuih [uôn sang, anôk brua\ duh mkra lehana\n phung tuê hiu ]hưn gia\m kbưi. Mâo lu hdra\ brua\ p’pro\ng mơ\ng kna\m m’ak dưi mko\ mjing mse\ si kna\m mphu\n po\k Êlan dla\ng hra\, Knăm rue# ktuê êlan dơ\ng pro\ng, hưn mthâo boh tu\ klei bi lông kphê ja\k Vịêt Nam, Klei ra\ng mdah du\m mta mnơ\ng mơ\ng anôk brua\ kphê, hưn mthâo kơ h[uê ênuk kphê tar ro\ng la\n, hâo hưn kơ du\m klei bhia\n nga\ yang, kna\m m’ak djuê ana mâo mơ\ng đưm mơ\ng mnuih djuê [ia\ tinei mtam lehana\n klei yuôl mdah rup 44 thu\n Hruê mblah dưi {uôn Ama Thuột – du\m êwang êlan h[uê ênuk. Du\m hdra\ brua\ mrâo mơ\ng kna\m m’ak tal anei iêu mklin leh lu klei mđing dla\ng mjing gru krua\k ja\k siam hla\m ai tiê mơ\ng tuê hiu ]hưn gia\m kbưi.

Hlăm ênoh anei, mâo êlan hra\ - kphê jing sa mta brua\ mrâo, tal êlâo mâo mko\ mjing hlăm knăm mơak kphê. Ti sa kdrê] êlan điêt djiêu kang êlan ktlah 6 krah [uôn pro\ng mjing anôk jăk kơ knăm mơak, bi klin kơ dhar kreh dlăng hra\, dhar kreh kphê, lehana\n dhar kreh knhuah gru Lăn Dap Kngư, mâo leh lu mnuih bi mni, boh nik phung hđeh mrâo:

Mphu\n po\k êlan Hdruôm hră kphê {uôn Ma Thuột

“-Anei jing anôk jăk snăk kơ phung hđeh mrâo, boh nik ho\ng phung hđeh khăp dlăng hra\ mơar. Amâodah ho\ng mnuih amâo mâo klei găl snăn nao mu\t kơ anei dlăng hra\. Lehana\n kphê kơ anei mnăm ăt jăk snăk.

-Kâo [uh tinei jing hjiê điêt kơ klei thâo săng. Jih jang mnuih dưi truh tinei dlăng hra\. Kâo dlăng leh prue# hra\ nah dih, du\m hdruôm hra\ la] kơ lăn adiê, [uh jing jăk êdi”.

Klei rang mdah mnơ\ng dhơ\ng ]h^ mnia thơ\ng kơ brua\ kphê, sa hlăm du\m mta brua\ phu\n dăl jih wưng knăm mơak, truh tal anei ăt mâo klei mdê, ana\n jing anôk mko\ mjing. Bi brua\ mko\ mjing hlăm wa\l sang kriê pioh Daklak lehana\n wa\l sang mtao Bảo Đại, ngă hmăi amâo mâo jăk kơ ana kyâo mtâo lehana\n rơ\k rung pla hlăm anei snăn amâo lo\ ngă ôh. Êbeh 800 knưng mnơ\ng mơ\ng 230 phung duh mkra hlăm ala ]ar lehana\n mơ\ng ala ta] êngao, mka\ dăp ti êlan mrô 72 Nguyễn Tất Thành, sa knhuah gru yuôm bhăn mkăn mơ\ng {uôn Ama Thuôt, jing msat ayang Ama Y-Thuôt, jing mnuih dja\ ana\n kơ [uôn pro\ng kphê ara\ anei.

Êlan hdruôm hră kphê srăng kriê pioh 10 thu\n kơ {uôn Ma Thuột

Boh nik, gưl tal êlâo Daklak pioh leh sa prue# mnơ\ng kơ phung ru\ mjing brua\ knua\ hlăm ]ar. Nguyễn Bá Đạo, sa Startup ti kdriêk Krông Hnang brei thâo, anei jing ]ar brei leh klei myun pioh kơ du\m Startup bi êdah du\m mta mnơ\ng jăk h^n pô mâo:

“Anei jing wưng yuôm bhăn snăk, kyuadah ya mta jing jăk h^n ti Lăn Dap Kngư anei mâo bi klin ba tinei. Anei ăt jing wưng ]ia\ng kơ jih jang Startup hưn mdah kơ jar rup, kơ mnơ\ng dhơ\ng pô mâo ]ia\ng kơ phung tue hriê ]hưn dlăng”.

Knăm mơak kphê {uôn Ama Thuôt dưi mko\ mjing mơ\ng hruê 9 – 16/3. Ho\ng ako\ “Klei jăk siam mơ\ng ]ư\ dliê êa”, Knăm mơak anei jing wưng ]ia\ng kơ Daklak bi êdah jih jang ya mta klei jăk yâo h^n ]ar pô mâo, boh nik jing kphê. Mse\ ho\ng lu mnuih pla mjing hlăm ]ar, mniê êra siam kơ Việt Nam thu\n 2018, H’Hen Niê, jing anak mơ\ng mnuih [uôn sang Êđê, jing anak mơ\ng mnuih pla kphê ti Daklak, ]ang hmăng kơ knăm mơak kphê {uôn Ama Thuôt jing atur knơ\ng anôk kơ ]ar k`hal pioh mđ^ kyar boh nik kơ kphê:

Mlam mphu\n po\k knăm m’ak năng hdơr

“Kyua knăm mơak kphê, kâo bi m^n kphê Daklak năng mđ^ kyar h^n, đru kơ kphê {uôn Ama Thuôt truh ho\ng jih jang anak mnuih tar ro\ng lăn thâo. Kâo đăo s^t mơ\ng knăm mơak kphê đru leh lu kơ mnuih pla mjing, đru kơ di`u thâo săng h^n brua\ yuôm bhăn pô ngă êjai pla mjing kphê bi mâo kphê jăk, kphê siam, amâo mâo djo\ kno\ng kơ ênoh mâo đui] ôh [ia\dah wa\t kơ hnơ\ng jăk kphê truh ho\ng mnuih yua kphê. }ang hmăng kơ mnuih pla kphê srăng mđing h^n kơ hdră dlăng kriê wiê ênăk dưi mâo kphê doh kơ mnuih yua”.

Boh nik, hlăm knăm mơak anei, mđ^ kyar kphê jăk mâo ma\ hjăn dưi ba bi trông. Ti anôk bi trông “Mđ^ kyar kphê jăk mâo ma\ hjăn ti Việt Nam” phung thơ\ng kơ brua\ kphê hriê mơ\ng du\m ala ]ar mse\ si Nhật Bản, Indonesia, Malaysia mâo leh klei trông ]hai kơ klei jing ara\ anei, ma\ klei hriăm kơ brua\ mjut mjing kphê jăk; kơ anôk ]h^ mnia kphê jăk, lehana\n du\m mta hdră êlan kơ klei mkra mjing hlo\ng truh kơ kdrăp mkra mjing kphê jăk, lehana\n kơ ênoh ênil ]h^ mnia. Phu\n brua\ lo\ hma, Êpul hgu\m brua\ kphê Cacao Việt Nam, lehana\n du\m Anôk brua\ ksiêm duah kơ klei kreh knhâo, phung duh mkra mnia mblei hlăm ala ]ar ăt trông ]hai kơ du\m hdră ]ia\ng mđ^ ênoh yuôm mơ\ng kphê Việt Nam, hdră mko\ mjing kphê asa\r jăk, mâo du\m klei akâo pioh mđ^ kyar kphê jăk Việt Nam…

Mtluk mtlak knăm m’ak êlan klông

Ti knăm po\k, k’ia\ng khua knu\k kna Trương Hoà Bình bi myuôm du\m klei đru mguôp mơ\ng brua\ kphê kơ klei mđ^ kyar brua\ duh mkra lăn ]ar. K’ia\ng khua knu\k kna Trương Hoà Bình mta\:

Siă suôr ho\ng kphê mơ\ng điêt, H’Hen hưn ktưn pô mâo đru mguôp ai tiê ]ia\ng hâo hưn gru rup kphê {uôn Ma Thuột

“}ar Daklak mb^t ho\ng du\m ]ar mkăn mâo anôk pla mjing kphê lo\ bi ksiêm dlăng kluôm brua\ mđ^ kyar kphê, bi hluê djo\ ho\ng hdră êlan tar ro\ng lăn bi mnia mblei, lehana\n dưi rơ\ng mâo klei duh mkra pla mjing kjăp, mko\ w^t brua\ pla mjing kphê hluê ho\ng hdră êlan đang war pro\ng, bi klin sia\ suôr ho\ng brua\ kia\ kriê, mkra mjing, lehana\n ]h^ mnia boh mnga, mtru\t mjhar, iêu jak phung duh mkra êngao knu\k kna, lehana\n w^t ru\ mjing mrâo kphê. Mđ^ h^n brua\ ba yua hdră mrâo mrang, boh nik klei ba yua kdrăp mrâo mrang k`ăm mđ^ boh mnga mâo, hnơ\ng jăk kphê, bi hro\ ênoh bi liê, lehana\n djo\ guôp ho\ng klei bi mlih yan adiê. Mtru\t mjhar klei mđ^ kyar kphê jăk Việt Nam, djo\ ho\ng klei jing kphê mâo mnâo mna` jăk êdi tui si ênoh ]ua\n mơ\ng ala ta] êngao, dưi ]h^ mnia truh ho\ng tar ro\ng lăn thâo lehana\n tui duah, k`ăm mđ^ ênoh yuôm kơ kphê, boh nik, mđ^ hnơ\ng mâo ba w^t kơ mnuih pla mjing kphê”.

H’Hen hmang hmưi dưi ba kphê đue# nao kbưi h^n

Knăm mơak kphê tal anei, ]ar Daklak drông leh lu tue hlăm ala ]ar, lehana\n tue mơ\ng ala ta] êngao, phung khua êmua du\m phu\n dhar brua\, djăp brua\ mdê mdê. Klei anei knư\ h^n mơh dưi lo\ bi kla\ k’hưm mơ\ng Daklak, kr^ng lăn h[uê ênuk, dhar kreh, ]a\t jing mơ\ng ênuk đưm đa\ leh. {uôn Ama Thuôt ara\ anei hlăk hơ ô hlăm asei pô sa kdrăp mdrao, dôk kpưn đ^ jing [uôn pro\ng mbrua\, ]ia\ng ba mdah jing [uôn pro\ng phu\n kơ Lăn Dap Kngư.

                                                   Y-Khem pô ]ih hlo\ng răk