VOV4.Êđê- Msĕ si lu blư̆ hmei hâo hưn, anôk bruă Knơ̆ng kdơ̆ng êa akŏ Krông Pač, čar Dak Lak jing mta bruă prŏng, prăk duh bi liê êbeh 4.400 êklai prăk, ƀiădah gun kpăk hŏng lu klei êdu kƀah anăn êbeh 12 thŭn pŏk ngă, ăt mâo lu klei lu gun kpăk. Klei gun kpăk prŏng hĭn jing wưng ară anei kơ bruă mbĕ đuê̆ mnuih ƀuôn sang, mkŏ mjing anôk dôk mrâo. Hlei pô čiăng nao snăn ka mâo ôh anôk nao, hlei pô nao leh ka hơ̆it ôh kơ klei hdĭp mrâo. Hlăk êjai anăn, jing wưng mŭt hlăm yan hjan hŏng lu klei huĭ hyưt dôk giăm truh.

Vàng Seo Pao jing sa hlăm dŭm gŏ êsei tal êlâo ti krĭng ênao êa Akŏ Krông Pač, să čư̆ San, kdriêk Mdrak nao dôk ti anôk dôk mrâo mrô 1, să Čư̆ Êlang, kdriêk Êa Kar, čar Dak Lak. Pao dưi ruah ngă k’iăng khua alŭ êjai dôk guôn wưng mkŏ mjing ƀuôn klă klơ̆ng. Ñu brei thâo, wưng tal êlâo, ênoh gŏ êsei nao dôk ti anôk dôk mrâo lu, ƀiădah ară anei dôk ƀiă snăk, grăp hruê kăm 1 – 2 gŏ êsei. Mta phŭn jing djŏ tuôm kơ bruă mbha lăn pla mjing kơ mnuih ƀuôn sang. Dŭm gŏ êsei mrâo knŏng dưi mkăp lăn dôk, ka mâo ôh lăn pla mjing. Dŭm gŏ êsei mâo mbha leh lăn pla mjing ƀiădah ka djăp ênŭm hluê si hdră mâo čar bi mklă. Hlăk êjai anăn, mâo gŏ êsei dưi mbha lăn pla mjing snăn mâo mnuih ti alŭ wăl anei hriê kuan amâo lŏ thâo ngă bruă ôh. Vàng Seo Pao, huĭ hyưt, klei anei srăng ba lu klei dleh dlan kơ hdră mbĕ mnuih ƀuôn sang hlăm wưng ti anăp:

“Mâo dŭm čô hriê tinei, pưk sang mbĕ jih leh ƀiădah amâo mâo pưk hma mă bruă, lăn ala kăn mâo mơh. Ară anei ka dưi msir mghaih, čuk hli anôk ala. Lu mnuih lač, ară anei ngă hră akâo kơ čar pral čuk hli anôk ala čiăng kơ djăl mâo lăn mă bruă, ngă msĕ snei si dưi hdĭp. Anôk bruă čar si diñu mă bruă, bruă điêt anei ka dưi ngă mơh snăn 500 gŏ êsei mkăn si srăng msir mghaih”.

Bruă lŏ mkra mjing anôk dôk hdră bruă Knơ̆ng kdơ̆ng êa Akŏ Krông Pač ăt adôk mâo lu klei gun kpăk

Trần Văn Thanh, Khua anôk bruă sang čư̆ êa să Čư̆ Êlang, kdriêk Êa Kar brei thâo, tĭng truh hruê 19/8, să tŭ drông leh 130 gŏ êsei, hlăm brô 600 čô mnuih mơ̆ng să Čư̆ San, kdriêk Mdrak hriê dôk ti anôk dôk mrâo mrô 1. Ară anei, mâo lu mnuih hlăm alŭ wăl hriê kuan lăn hŏng dŭm gŏ êsei mkŏ anôk dôk mrâo anei. Khădah să mbĭt hŏng dŭm adŭ bruă mơ̆ng kdriêk hriê msir mghaih, mñă klă phung hriê kuan miă soh hŏng klei kčah mtrŭn mơ̆ng hdră mă bruă. Ƀiădah klei bi kuan anei dôk mâo nanao, dưi hưn leh hŏng anôk bruă kahan ksiêm msir mghaih, amâo lui hmăi truh kơ bruă mkŏ anôk dôk mrâo mơ̆ng mnuih ƀuôn sang:

“Mâo lu blư̆ mtô mblang, mtrŭt mjhar, jak iêu nao kơ anôk bruă sang čư̆ êa să mă bruă, amâo mâo hră m’ar bi mklă anăn jing lăn diñu ôh, ƀiădah diñu čŏng ngă snăn. Hră m’ar hmei dôk ngă bi leh djŏ hdră bhiăn čiăng ba kơ Anôk bruă kahan ksiêm kdriêk msir mghaih djŏ hdră bhiăn. Diñu hriê kuan snăn hmăi truh klei mĭn, klei hdĭp mnuih ƀuôn sang mơh. Hmei bi h’ĭt leh ai tiê mnuih ƀuôn sang, mtrŭt mnuih ƀuôn sang mâo jao leh lăn bi ngă bruă mơh, bi hmei srăng răng mgang lehanăn ƀuăn rơ̆ng, rơ̆ng kjăp klei êđăp ênang, đru kơ mnuih ƀuôn sang ruh mtlaih klei dleh dlan”.

Brei msir mgaih hnưm dŭm klei gun kpăk hlăm dŭm wăl bi ktlah hjăn čiăng mjing klei tŭ ư mơ̆ng mnuih ƀuôn sang

Êngao kơ anôk dôk mrô 1, čar Dak Lak lŏ mkŏ anôk dôk mrâo mrô 2 kơ mnuih ƀuôn sang ti krĭng ênao êa Akŏ krông Pač, ti să čư̆ Bông, kdriêk Êa Kar. Khă snăn, hluê si Adŭ bruă lŏ hma mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang kdriêk Êa Kar, krĭng anôk dôk mrâo mrô 2, ăt ka dưi tŭ drông mnuih hriê dôk kyua dôk msir mghaih anôk ala lehanăn duh bi liê kơ anôk bruă nah gŭ.

Kơ mta phŭn ngă êmưt hdră nao mkŏ mkra anôk dôk mrâo, bi ala anôk bruă duh bi liê, Phạm Văn Hạ, Khua anôk bruă kriê dlăng hdră rŭ mdơ̆ng bruă lŏ hma lehanăn êlan klông čar Dak Lak brei thâo: krĭng anôk dôk mrâo mrô 1 lehanăn 2 êlâo adih jao kơ anôk bruă sang čư̆ Êa kdriêk êa Kar (pô duh bi liê hđăp) hluê ngă. Hdră pŏk hluê ngă êlâo adih mâo dŭm klei soh čhuai ngă kơ anôk bruă mrâo hluê ngă dleh dưi ksiêm dlăng, mă bruă. Ti krĭng anôk dôk mrâo mrô 1, hla kak lăn ti krĭng lăn pla mnơ̆ng dhơ̆ng mâo 22 ha lehanăn kdrêč lăn pŏk mlar truh 110 ha mâo leh anôk bruă sang čư̆ êa kdriêk Êa Kar hluê ngă hdră ksiêm tĭng, mkă dlăng êlâo anăn ƀiădah truh kơ ară anei luič leh amâo thâo anôk. Ngă kơ anôk bruă amâo mâo ênŭm hră m’ar kak lăn čiăng bi mklă, hmăi truh kơ bruă msir mghaih anôk ala. Čiăng dưi hluê ngă bruă, brei lŏ pŏk hdră nao tĭng mkă. Hŏng krĭng anôk dôk mrâo mrô 2 ară anei pô duh bi liê dôk rŭ mdơ̆ng, ngă leh anôk bruă nah gŭ ti krĭng lăn dôk. Bi lăn pla mjing, knŏng mrâo hưn mthâo hŏng gưl dlông bi mklă bi mlih hdră ba yua dliê.

Yan hjan thŭn 2020, krĭng ênao akŏ Krông Pač mâo truh 5 blư̆ êngăp êa. Bruă mbĕ đuê̆ mnuih ƀuôn sang ară anei mâo čar Dak lak mtă brei jih hnơ̆ng hluê ngă čiăng đăm mâo klei luič liê

Phạm Văn Hạ brei thâo, bruă Đảng čar, Anôk bruă sang čư̆ êa čar dôk gĭt gai kjăp, dŭm gưl, dhar bruă dôk gĭr mă bruă hŏng klei gĭr ktưn truh knhal jih thŭn anei srăng ngă leh bruă msir mghaih anôk ala krĭng ênao êa lehanăn mkŏ anôk dôk mrâo kơ êbeh 700 gŏ êsei, hlăm brô 4 êbâo čô mnuih. Kơ klei huĭ hyưt srăng tlă anăp hŏng gưl êa lip lêč, Hạ brei thâo:

“Knhal jih thŭn snăn klă sĭt srăng êngăp êa lehanăn hmei srăng mâo hdră msir mghaih klei anei. Ară anei, yuôm bhăn hĭn jing mbĕ mnuih ƀuôn sang, dŭm gŏ êsei dôk ti krĭng êa amâo đĭ dlông, tô hmô 486 m kơ gŭ tơdah êngăp êa amâo hmăi truh kơ mnuih ƀuôn sang ôh. Mnuih ƀuôn sang krĭng êngăp êa srăng dưi mbĕ đuê̆ jih. Hmei bi mklă hdră anei amâo bi kdung sui ôh, rơ̆ng klei êđăp ênang kơ mnuih ƀuôn sang dôk guôn leh 10 thŭn hŏng anei, arăng hriê ti anôk dôk mrâo hnưm snăn klei hdĭp hnưm mơh h’ĭt kjăp hĭn.

Leh 12 thŭn dôk čang guôn, anôk bruă knơ̆ng kdơ̆ng êa Akŏ Krông Pač dưi ruh mtlaih, mnuih ƀuôn sang mphŭn mâo klei sa ai lehanăn mbĕ nao kơ anôk dôk mrâo. Khă snăn, hdră mkŏ mkra anôk dôk mrâo tinei dôk tuôm hŏng lu klei gun kpăk kơ anôk ala lehanăn lăn pla mjing. Čiăng kơ mnuih ƀuôn sang h’ĭt ai tiê nao dôk kơ anôk mrâo, pral bi h’ĭt klei hdĭp, dŭm gưl anôk bruă ti čar Dak Lak brei pral msir mghaih klei gun kpăk, dleh dlan ară anei. Brei dưi hluê ngă bi sĭt lehanăn djŏ hdră dơ̆ng mơ̆ng gưl čar truh kơ kdriêk, să snăn kơh dưi mjing klei sa ai hlăm mnuih ƀuôn sang./.

                                                    Pô mblang: H’Nêč Êñuôl