VOV4.Êđê - Amâo mâo tu\ klei ư\ êpa, [un knap nanao, 70 go\ êsei mnuih djuê ana Sedang ti [uôn Kon Pr^ng, sa\ Đa\k Long, Kon Plo\ng jing kdriêk dleh dlan êdi, ]ar Kontum ruah leh hdra\ mđ^ kyar brua\ hiu ]hưn ênguê êpul êya [uôn sang ]ia\ng mđ^ kyar brua\ duh mkra. Kyua dưi mđ^ lar knhuah yuôm brua\ dhar kreh djuê ana tinei mtam, mb^t ho\ng klei ga\l kơ yan adiê, wa\l hd^p mda, Kon Pr^ng hla\k jing anôk mâo lu phung tuê hiu ]hưn ênguê gia\m kbưi ruah hla\m wưng yan mnga anei.

Leh đue# nao êbeh 500 km ho\ng klei sua^ êman hlăm êdeh mdiăng tuê, Nguyễn Thị Ngọc Dung lehana\n Nguyễn Ngọc Trang, ara\ anei jing sinh viên ti [uôn pro\ng Hồ Chí Minh nao truh ti [uôn Kon Pring, să Đăk Long, kdriêk Kon Plông, ]ar Kon Tum hlăm 1 hruê ako\ yan mnga. Klei năng hdơr ti ana\p klei êđăp ênang, adôk hrông hre\, jăk siam lehana\n ênuah ênô, s^t suôr, thâo khăp kơ tuê mơ\ng mnuih Sêđăng ti anei, Nguyễn Thị Ngọc Dung la] sơnei: “La] kơ klei siam ê[a\t, kâo [uh djăp mta siam sơa^. Djo\ mse\ si klei kâo ]ang hma\ng. Bi du\m mta klei ju\ jhat amâo mâo ôh. Kâo khăp êdi lehana\n kâo ]ia\ng gưl êdei kâo srăng lo\ hriê ti anei”.

Ka đei sui ôh, mâo 70 go\ êsei, mnuih [uôn sang djuê [ia\ Sêđăng êpul Rơnâm [uôn Kon Pring ka tuôm thâo ôh kơ bruă hiu ]hưn êpul êya. Mơ\ng klei brua\ sang ]ư\ êa kdriêk Kon Plông ta\ ]ua lehana\n asei mlei Nguyễn Thị Thuỳ Trang, Knơ\ng bruă Hiu ]hưn ênguê Măng Đen Đại Ngàn, snăn mnuih [uôn sang ti anei mphu\n hriăm bruă hiu ]hưn. Hluê knhuah gru du\m ]ô mnuih knơ\ng phu\n, mse\ si khua mduôn A Lum, khua [uôn A Rvét, amai Y Lim... mnuih [uôn sang hlăm [uôn dưi mtru\t mjhar kriê pioh knhuah gru dhar kreh, răng mgang wa\l hd^p mda, dôk dơ\ng [ơ\ng huă doh ê[a\t... Jing pô kriê dlăng sang ]h^ êa mnăm leh ana\n lu mta mnơ\ng yua kơ tuê hiu ]hưn nah tluôn sang ro\ng [uôn, ayo\ng A Tâm brei thâo; bruă ngă anei êlâo dih ung mo# `u ka tuôm bi m^n ôh. Ara\ anei [uh djo\ guôp ho\ng klei hd^p mda lehana\n klei suaih pral pô: “Thu\n khua ai tiê awa\t leh 2 ]ô ung mo# amâo thâo ngă ya mta bruă ôh. Kyua ana\n 2 ]ô ung mo# po\k sang ]h^ mnia hliê hluôt đru tuê hiu ]hưn. Hlei pô hriê ]ia\ng mnăm êa amâo dah blei du\m mta mnơ\ng. }h^ mnia mâo hnư hrui w^t ]ia\ng bi djo\ ho\ng klei suaih pral pô”.

}ia\ng mjing klei mđ^ ai kơ mnuih [uôn sang [uôn Kon Pring ngă bruă hiu ]hưn êpul êya, knu\k kna kdriêk Kon Plông đru [uôn sang êbeh 3 êklai prăk pioh mkra êlan [uôn sang ho\ng [êtông, duh bi liê kơ 3 go\ êsei mnuih [uôn sang ngă sang drông tuê đăm mdei. K`ăm mprăp klei thâo bruă hiu ]hưn kơ mnuih [uôn sang, knu\k kna kdriêk ba du\m ]ô mnuih hiu ]hưn dlăng hdră ngă bruă hiu ]hưn êpul êya ti kr^ng ]ư\ ]hia\ng kwar Dưr. Mb^t ana\n po\k du\m adu\ hriăm mjuăt klei thâo ti [uôn sang mtam kơ mnuih [uôn sang. Hgao klei ka juăt mưng tal êlâo, lehana\n klei dôk hê` bi tuôm ho\ng tuê êgar, mnuih [uôn sang [uôn Kon Pring [rư\ hruê [rư\ hur har hluê ngă bruă hiu ]hưn êpul êya, tu\k du\m mta djam djuê ana, kdo\ ]ing ]har, tui ngă knăm m’ak ]ia\ng hâo hưn ho\ng phung tuê... Amai Y Lim, jing pô 1 hlăm 3 boh sang thâo klă bruă ngă mơ\ng grăp ]ô mnuih [uôn sang hlăm hdră hiu ]hưn êpul êya lehana\n amai jing pô hgu\m mguôp ba ana\p hlăm du\m mta bruă ngă: “Êlâo h^n jing [uôn bi mtah siam, doh ê[a\t. Tal 2 dơ\ng, amâo djo\ kno\ng asei mlei kâo lehana\n sang homstay ôh. Ngă bruă hiu ]hưn jih jang mnuih [uôn sang hlăm [uôn ăt bi ngă bruă hiu ]hưn. Bi mkra mjing du\m mta mnơ\ng. Ho\ng ya mta mnơ\ng pô mkra mjing srăng dưi ba ]h^ kơ tuê hiu ]hưn, mse\ si ]ê hrue#, kpiê ]eh, giảo cổ lam, tiêu dliê. Mnuih [uôn sang hrăm mb^t ngă bruă hiu ]hưn”.

Nao kơ Kon Pring, tuê hiu ưh]n dưi `u\ kma hlăm ]ư\ dliê mse\ si êpei, [uh klă dhar kreh đưm mơ\ng mnuih Sêđăng, hmư\ ênai ]ing, kdo\ xoang djuê ana, [ơ\ng du\m mta djam mtam, êa mnăm mâo mă hjăn păn, mse\ si mnu\ ăm đio\ brông, djam hlơr ho\ng mnu\ sâm hrue#, kan êa hnoh, tiêu dliê, kpiê braih đio\... Kyua thâo dưn yua ai tiê hgu\m mguôp, alu\ wa\l adôk dliê hrông siam ê[a\t mâo lu mta mnơ\ng dhar kreh, kno\ng wưng bhiâo mđ^ kyar mta bruă hiu ]hưn êpul êya, [uôn Kon Pring, să Đăk Long, kdriêk Kon Plông, ]ar Kon Tum jing anôk hiu ]hưn lu êdi mơ\ng tuê hlăm ala ]ar lehana\n ala ta] êngao. Amai Nghiêm Thị Anh Đào lehana\n adei Trịnh Thục Khánh Ngọc, tuê nao ]hưn kơ Kon Pring hriê mơ\ng [uôn pro\ng Hồ Chí Minh mâo du\m klei bi m^n [uh jăk siam: “Kâo hriê ti du\m anôk anei jing kâo [uh klă. Kâo [uh mnuih [uôn sang jăk ênang, digơ\ thâo khăp êdi kơ tuê”.
Adei Trịnh Thục Khánh Ngọc, ăt jing tuê hriê mơ\ng [uôn pro\ng Hồ Chí Minh mơh la] sơnei: “Nao sang hră ksiêm hriăm hlăm hră m’ar kơ kr^ng lăn Dap kngư lu êdi. Leh hriê truh ti anei kâo dưi dlăng, dưi [uh du\m boh sang ro\ng, sang dlông digơ\ s^t êdi dlăng pro\ng kdrăm. Siam h^n hlăm du\m hdruôm hră hriăm”.
Jho\ng kmlăn ruah mă hdră êlan êbat mrâo, ]ia\ng tlaih kơ klei ư\ êpa [un [in kthul mluk, mnuih Sêđăng ti [uôn Kon Pring, să Đăk Long, kdriêk dleh dlan Kon Plông, ]ar Kon Tum ara\ anei mâo thiăm hnư hrui w^t mơ\ng hdră mđ^ kyar bruă hiu ]hưn êpul êya. Amâo djo\ [ia\ ôh go\ êsei mnuih [uôn sang grăp mlan mâo hnư hrui w^t yap mdu\m mơ\ng 3 – 5 êklăk prăk mơ\ng bruă ata\t tu\ drông tuê hiu ]hưn. Mnuih Sêđăng ti [uôn Kon Pring êlâo dih kno\ng thâo buh pla mdiê kuê, pla ktơr, sơnăn ara\ anei mâo klei thâo ngă bruă hiu ]hưn. Kon Pring dưi mko\ mjing lehana\n hlăk [rư\ hruê mâo lu tuê ruah anôk anei ngă anôk hiu ]hưn kơ pô./.
Viết bình luận