VOV4.Êđê - Thu\n 2017, Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar Lâm Đồng bi mklă leh hdră duh bi liê mko\ mkra êlan klei pui kmlă kơ du\m êtuh go\ êsei mnuih [uôn ]o\ng hiu dôk ti wa\l mnuih [uôn sang Dă M’pô, să Liêng Srônh, kdriêk Dam Rông ho\ng ênoh prăk duh bi liê giăm 5 êklai prăl. Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa kdriêk Dam Rông jao leh kơ anôk bruă kriê dlăng leh anăn mko\ mjing hdră bruă kyua kdriêk ngă pô duh bi liê kơ hdră bruă. Khă  sơnăn, leh giăm 3 thu\n, êlan klei pui kmlă nah dlông dưi ka\ leh ti krah [uôn, [ia\dah mnuih [uôn sang ăt ka dưi yua pui kmlă. Amâo mâo pui kmlă, bruă phung hđeh hriăm hră bo\ ho\ng dleh dlan, mnuih [uôn sang amâo thâo hmư\ klei hâo hưn, klei hd^p mse\ si ktlah hjăn ho\ng nah êngao.

Lui] hlăm brô 30 mn^t đ^ êdeh máy hluê êlan lăn, găn lu kdrê] êlan mguăt mguê, sơnăn kơh hmei dưi truh kơ alu\ Dạ M’Pô, să Liêng Srô`, kdriêk Dam Rông, ]ar Lâm Đồng. Anei jing dôk hd^p mda mơ\ng êbeh 200 go\ êsei mnuih [uôn sang djuê ana Mông hriê mơ\ng du\m ]ar kwar Dưr. Sùng Seo Giáo yăl dliê, tal êlâo leh [uh gơ\ng pui kmlă dưi ru\ mdơ\ng, dhiang ba klei pui mnuih [uôn sang hlăm alu\ mơ\ng phung mduôn khua hđeh êlăk djăp mnuih bi hơ\k m’ak sơa^. Mâo sang lo\ blei mprăp go\ êsei knă ho\ng pui kmlă, tivi, hip bi ê-ăt, [ia\dah giăm 3 blư\ tit êgao, truh kơ ara\ anei ka mâo mơh pui kmlă: “Êlan klei pui kmlă anei dhiang ba ti anei ăt hlăm brô 3 thu\n leh. Mnuih [uôn sang ]ia\ng djăl mâo pui kmlă yua mtrang mnga], lehana\n ngă máy tăp kwa\ mdiê, pom êa. Ara\ anei pla kphê mnuih [uôn sang ba yua máy bi êran ho\ng êa pui sơnăn lui] liê lu êdi, tơdah mâo pui kmlă krih ho\ng môtơr gơ\ mkiêt mkriêm mơh. Jih jang mnuih [uôn sang ]ang hma\ng knu\k kna alu\ wa\l mjing klei găl hnưm h^n mâo êlan pui kmlă ]ia\ng mnuih [uôn sang ba yua”.

Mơ\ng ]ar Vĩnh Long hluê anak êkei hriê kơ alu\ Dạ M’Pô duh [ơ\ng êbeh 15 thu\n ho\ng anei, go\ êsei Phạm Văn Chiến ka tuôm mâo 1 blư\ ba yua pui kmlă ]ia\ng mtrang mnga] hlăm klei hd^p mda. Phạm Văn Chiến ksuh êwa, asei mlei kâo hd^p giăm jih klei hd^p leh, klei hd^p amâo mâo pui kmlă, amâo mâo êlan klông juăt mưng leh kno\ng pap kơ phung anak aneh đui]: “Pô [un sơnăn hriê hd^p mda ti anei ]ia\ng duh [ơ\ng ngă bruă mưn. Kâo ]ang hma\ng knu\k kna mđing dlăng êlan klông, pui kmlă kơ mnuih [uôn sang. }ia\ng go\ êsei mâo pui kmlă yua djăp ênu\m, ]ia\ng anak aneh êdei ana\p hriăm hră dul [ia\ klei dleh dlan”.

Klei bi m^n mơ\ng Phạm Văn Chiến ăt jing klei bi m^n mơ\ng jih jang du\m êtuh ]ô mnuih [uôn sang Dạ M’Pô, hlăm ana\n mâo phung hđeh. Adei Dương Thị Phương, hđeh hriăm hră adu\ 8, sang hră gưl 2 Dạ Rsal, alu\ Dạ M’Pô, să Liêng Srô` ]ang hmang amâo lo\ mâo ôh klei hriăm hră ho\ng pui kđen lehana\n nao sang hră ho\ng du\m kdrê] êlan kdlu\t kdlăt:

“Kâo ]ang hma\ng mâo êlan siam ]ia\ng nao sang hră lehana\n mâo pui kmlă ]ia\ng hmei hriăm hră jăk h^n”.

Amâo djo\ kno\ng êbeh 200 go\ êsei mnuih [uôn sang ti Dạ M’Pô đui] ôh ]ang guôn pui kmlă, [ia\dah amâo đei kbưi ôh 80 go\ êsei mnuih [uôn sang mơ\ng alu\ Pang Pế Nậm, să Dạ Rsal dôk hd^p gu\ êlan klei pui kmlă trung thế anei ăt ka mâo mơh pui kmlă ba yua.

Thái Văn Phúc, khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Dạ Rsal, kdriêk Dam Rông brei thâo; Lu thu\n êgao, du\m go\ êsei mnuih [uôn sang ti anei ba yua ba tri, pui kđen, go\ êsei thâo mâo sơnăn ba yua pui kmlă êran ho\ng pil yang hruê. {ia\dah kno\ng ba yua 1 boh ămpul đui] mơh:“Êlan klei pui kmlă găn nao alu\ Dạ M’Pô hlăm să Dạ Rsal mâo hlăm brô 80 go\ êsei mnuih [uôn sang ngă bruă duh mkra êjai, hd^p mda êjai ara\ anei ka mâo mơh pui kmlă ba yua. Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să bi k[^n mnuih [uôn sang lehana\n mâo hră hưn mthâo kơ kdriêk akâo êlan mtru\n pui ]ia\ng mkăp pui kmlă kơ du\m go\ êsei mnuih [uôn sang tuê êlan klei pui kmlă trung thế găn nao”.

Hdră bruă mkăp pui kmlă kơ alu\ wa\l mnuih [uôn sang Dạ M’Pô mâo knơ\ng bruă sang ]ư\ êa kdriêk Dam Rông jao kơ Anôk bruă kriê dlăng lehana\n ba yua hdră bruă êpul êya kdriêk ngă pô duh bi liê. {ia\dah giăm 3 thu\n ho\ng anei kyua lu klei ngă gun kpăk hdră bruă anei ka dưi mkăp ôh pui kmlă kơ du\m go\ êsei mnuih [uôn sang. Nguyễn Hải Thái, k’iăng khua Anôk bruă kriê dlăng lehana\n ba yua hdră bruă êpul êya kdriêk Dam Rông hlak mblang,  kyua êlan klông êrô êbat dleh dlan, đađa anôk bi trông ho\ng du\m go\ êsei mnuih [uôn sang sơnăn dưi ru\ mdơ\ng gơ\ng pui kmlă, kyua ana\n hnơ\ng hluê ngă hdră bruă mâo klei hma^ djo\:“Ara\ anei, kdriêk duh bi liê leh êlan klei pui kmlă trung thế truh ti ako\ alu\ Dạ M’Pô. Mta phu\n kyua mnuih [uôn sang ka mâo ôh pui kmlă kyua ka ngă mkra ôh anôk mđ^ mtru\n pui kmlă. Mta phu\n kyua hmei hrăm mb^t ho\ng bruă ngă mkra êlan klông, s^t leh ngă mkra êlan sơnăn hmei srăng pla gơ\ng pui hạ thế lehana\n mkăp pui kmlă kơ mnuih [uôn sang”.

Hbil be\ mnuih [uôn sang ti Dạ M’Pô dưi mâo pui kmlă pioh ba yua kơ bruă duh mkra, bi hơ^t klei hd^p mda, kpưn đ^ tlaih kơ klei [un, phung hđeh amâo lo\ mâo ôh klei hriăm hră ho\ng pui kđen m’măt t^t? ăt jing klei êmuh ka mâo klei w^t la] mơh./.