Jing sa hla\m 6 djuê ana [ia\ ti ]ar Kontum pô mtam, mnuih djuê ana Jeh Triêng k[^n dôk hd^p mda lu ti kdriêk Đa\k Glei leh ana\n Ngọc Hồi ktuê êlan dơ\ng Hồ Chí Minh gia\m knông la\n ho\ng ala ]ar mah jia\ng Lao. Jing mnuih [uôn sang dôk leh mơ\ng sui ti kr^ng Ngọc Linh (Việt Nam) leh ana\n kr^ng Ngo\ Dhu\ng mơ\ng ala ]ar Lao, mnuih Jeh Triêng mâo klei hd^p mda ai tiê klei m^n lu jơr, truh kơ ara\ anei a\t dôk kriê pioh lu knhuah dhar kreh ja\k siam.

Đue# nao ti ktuê êlan Hồ Chí Minh mơ\ng Dưr truh kơ tuc\ c\ar Quảng Nam nao truh kơ alu\ wa\l kdriêk Đa\k Glei, c\ar Kontum jing mphu\n truh kơ alu\ wa\l anôk dôk mơ\ng  mnuih [uôn sang djuê ana Jeh Triêng. Lo\ nao nnao hluê t^ng pha\ Dhu\ng tuc\ tuê knông la\n Việt Nam ho\ng Lao nao truh kơ alu\ wa\l kdriêk Ngọc Hồi drei sra\ng  tuôm [uôn sang mnuih Jeh Triêng ti dua nah êlan mtam leh ana\n po\k mlar truh sia\ kr^ng knông la\n.

Lo\ w^t ênuk đưm êlâo, anôk brua\ yang [uôn sa ana\n mơ\ng mnuih [uôn sang Jeh Triêng jing [uôn. Mduôn [uôn jing pô dja\ ako\ leh ana\n g^t gai du\m brua\ kluôm mơ\ng [uôn. Aban jing mnuih mao k’hưm, thâo săng kơ klei bhia\n hd^p, mâo lu klei thâo hla\m brua\ buh pla nga\ lo\ hma a\t mse\ mơh mnuih ba myơr leh ai mko\ mdơ\ng [uôn sang. Klei bi mje\ êpul êya mnuih [uôn sang hla\m [uôn tliêr kja\p.

                                Du\m brua\ nga\  mơ\ng mnuih [uôn sang ti Sang rông [uôn.

Mse\ ho\ng lu dum djuê ana [ia\ ti Dap Kngư pô mtam, mnuih [uôn sang Jeh Triêng mâo klei đa\o kơ lu mta yang. Yang pro\ng êdi kia\ kriê dja\p mta ra mnơ\ng. Yang dưi bi kkuh mpu\ êdi. Mơ\ng klei m^n đa\o kơ lu yang ana\n `u mâo lu klei bhia\n nga\ yang hla\m klei hd^p êpul êya mnuih [uôn sang a\t mse\ mơh hla\m gra\p go\ sang mse\ si: klei nga\ yang kơ Yang, nga\ yang kơ Sang rông, klei bhia\n hua\ êsei mrâo…. Êngao kơ ana\n lo\ mâo du\m kei bhia\n amâo mâo ja\k nga\ bi gun kpa\k klei kpưn đ^ mơ\ng gra\p c\ô mnuih leh ana\n êpul êya [uôn sang. Hluê ho\ng thu\n mlan, ho\ng klei hd^p đ^ kyar mrâo mrang ara\ anei, mnuih [uôn sang Jeh Triêng dưi la\m lui leh lu klei bhia\n hd^p amâo lo\ djo\ guôp êdah êdi mse\ si klei bhia\n dơr yuôl bông mnuih ti dlông la\n amâo dah tơ [uôn mâo mnuih djiê ka\m 10 hruê amâo nao hla\m dliê, amâo nao duh [ơ\ng kbưi ôh…. A Bê, [uôn Đa\k Răng, sa\ Đa\k Dục, kdriêk Ngọc Hồi brei thâo:

“  Êlâo adih mnuih [uôn sang djuê ana Jeh Triêng ka\m do\ anei do\ adih lu sna\k, asâo mđai a\t bi ka\m, mnuih djiê a\t bi ka\m, hlei go\ sang mâo klei truh amâo ja\k hnei dih a\t ka\m mơh, lu sna\k yơh klei bi ka\m, truh kơ êmô kbao djiê, mnuih djiê êa ma\ sna\n hla\m go\ sang ana\n đuic\ dưi nao dơr mnuih djiê, ara\ anei lu gơ\ bi la\m lui leh, phung khan hriê mtru\t mjhar mtô mblang ana\n gơ\ dưi la\m lui [ia\ leh.”

Mơ\ng ênul thu\n 1991, hla\k c\ar Kontum dưi lo\ w^t bi mko\ mjing ho\ng klei bi ktlah mơ\ng c\ar Gialai – Kontum, klei hd^p mda mnuih [uôn sang Jeh Triêng [rư\ hruê [rư\ mâo klei bi mlih đ^. Klei krua\k kna\l tal  dua jing hla\k elan Hồ Chí Minh dưi duh bi liê nga\ bi leh đru leh kơ c\ar kontum tlaih mơ\ng klei jing êlan  tu\l leh ana\n mjing klei ga\l  pro\ng êdi kơ brua\ mje\ êrô blei mnia ti kr^ng mnuih [uôn sang Jeh Triêng dôk. Ara\ anei mnuih [uôn sang amâo djo\ kno\ng thâo ba pla hbei [lang, nga\ hma đuic\ ôh, [ia\ lo\ thâo raih leh brua\ nga\ lo\ pla mdiê, hla\m brua\ pla mjing kriê dla\ng du\m mta ana tu\ yuôm mơ\ng kr^ng dap Kngư mse\ si Ksu, kphê. Mnuih [uôn sang Jeh Triêng ara\ anei ka\n lo\ hua\ aguah duah kơ tlam lei, dja\p sang mâo leh mnơ\ng [ơ\ng, mnơ\ng pioh c\ia\ng mkap kơ mmông amâo ja\k yan adiê nga\ luc\ boh mnga.

                                                 Mdah klei iu\ đ^ng tu\t.

Hla\m klei bi mlih đ^ mơ\ng sa djuê ana [ia\ sra\ng k[ah êdi ti amâo mâo m`a\ ôh kơ du\m c\ô mnuih êdah kdlưn. Mnuih jeh Triêng dôk hd^p mda ti kr^ng knhal Dưr dap Kngư hưn ktưn kya sa c\ô anak mơưng djuê ana pô nga\ leh K’iaưng khua g^t gai Quốc hội; sa c\ô jing khua hla\m Êpul g^t gai đảng gưl dlông, Khua dlaưng brua\ Đảng c\ar leh ana\n 2 c\ô Thiếu tướng hla\m êpul L^ng khan. Jing sa  hla\m du\m c\ô anak êdah kdlưn mơ\ng djuê ana Jeh Triêng, Thiếu tướng Đinh Hồng Đe, K’ia\ng khua  g^t gai hđa\p Khan kriê mgang knông la\nViệt Nam bi kla\:

“ Hla\m ênuk bi mblah nga\ êlâo adih a\t mse\ mơh hla\m ênuk mko\ mdơ\ng la\n c\ar ara\ anei, mnuih [uôn sang Jeh Triêng sa ai tiê tui hluê Đảng, hluê Cách mạng. Djuê ana Jeh Triêng ara\ anei mâo leh lu klei đ^ kyar. Phung hla\k ai, hđeh êla\k ara\ anei mâo klei thâo săng đ^ kyar leh, thâo săng kơ lu brua\, [ia\ tơ amâo mâo c\ia\ng hria\m ôh, sna\n s^tnik sra\ng toh hroh mtluôn yơh, kyua ana\n phung hđeh c\ia\ng bi g^r hria\m hra\ m’ar bi ja\k.”

Mb^t ho\ng klei đ^ kyar brua\ duh mkra bi mđ^ klei hd^p mda, mnuih [uôn sang Jeh Triêng a\t mâo klei thâo săng hla\m brua\ kriê pioh, mđ^ lar du\m boh tu\ yuôm knhuah dhar kreh mâo leh mơ\ng đưm djuê ana pô. Mb^t ho\ng klei đru mơ\ng brua\ knu\k kna leh ana\n du\m êpul êya brua\ alu\ wa\l, dja\p boh [uôn mnuih [uôn sang Jeh Triêng mâo s’a\i Sang rông djuê ana nga\ anôk bi k[^n [uôn sang. Lu klei bhia\n hd^p leh ana\n kna\m m’ak ja\k siam dôk kriê pioh yua hla\m klei hd^p gra\p hruê mơ\ng mnuih [uôn sang. Dương Tôn Bảo, sa c\ô ga\ brua\ ksiêm hria\m knhuah dhar kreh djuê ana Dap Kngư brei thâo:

“ Hla\m knhuah dhar kreh mnuih [uôn sang Jeh Triêng a\t adôk kriê pioh ba yua lu klei bhia\n hd^p, kna\m m’ak ja\k siam mơ\ng đưm. Êdah êdi mse\ si kdra\p iu\ đ^ng tu\t jing sa mta kdra\p yua mâo 6 c\ô êkei [ia\ bi c\u\t h’ô kdra\p mgưt nga\ mniê c\ia\ng mdah klei iu\ đ^ng tu\t mdê hja\n êdi anei. Kơ Kna\m m’ak a\t mse\ ho\ng lu djuê ana [ia\ mka\n ti kr^ng Dap Kngư mơh, mnuih [uôn sang Jeh Triêng mâo kna\m m’ak hua\ êsei mrâo,  m’ak đ^ dôk sang mrâo, kna\m [hur knga hla\m klei hd^p mơ\ng sa cô hđeh mrâo kkiêng truh êdam êra, ara\ anei mnuih [uôn sang dôk ba yua leh ana\n mđ^ lar ja\k hla\m klei hd^p.”

Ho\ng klei m^n thâo săng răng kriê pioh knhuah dhar kreh djuê ana  hlai mu\t [ia\ amâo luc\ ram ôh, mb^t ho\ng brua\ ba yua raih klei blu\ Yua\n, mnuih Jeh Triêng ara\ anei a\t ba yua  klei blu\ pô hla\m êpul klei blu\ Môn Khmer leh ana\n răng kriê pioh boh hra\ c\ih ma\ mơ\ng boh hra Latinh. Mb^t ho\ng ana\n hla\m klei hd^p aguah tlam, êngao kơ sang ru\ mdơ\ng hluê knhuah mrâo mrang ara\ anei, mâo du\m mta yua mrâo mrang mse\ si ôtô, êdeh ma\i, hip êa a\t, kpur pui ga……. Mnuih [uôn sang a\t dôk kha\p c\ia\ng kơ sang krum doh mngac\, mpu\ kơ kpur pui mơ\ng aduôn aê pô đưm adih, thâo mbrua\ m`am du\m blah aba\n msa\m, m`am bung gui; dôk kriê yua klei bhia\n blah ba djuh kơ sang ung mơ\ng mnuih djuê ana Jeh Triêng…. Leh ana\n dôk mâo lu klei bhia\n, kna\m m’ak ja\k siam mơ\ng djuê ana Jeh Triêng, [ia\ kno\ng tơ drei nao truh kơ [uôn sang anôk ala hd^p mb^t hla\m klei hd^p aguah tlam mơ\ng mnuih [uôn sang ti anei, sna\n kơh drei dưi thâo [uh, săng dja\p ênu\m.

                                                            H’Nga pô ]ih hlo\ng răk.