VOV4.Êđê - Mâo klei ga\l kơ la\n ala, yan adiê lehana\n ba ana\p kơ hdra\ yua kdra\p mrâo hla\m brua\ duh mkra pla mjing, Đà Lạt – Lâm Đồng dôk ba ako\ mơ\ng kluôm ala hla\m brua\ lo\ hma yua kdra\p mrâo. Djam mtam – mnga mơ\ng Đà Lạt hing ang leh hla\m ala ]ar lehana\n ba ]h^ kơ ala ta] êngao, ara\ anei lo\ m`a\ kla\ boh tu\ yuôm, hla\k mnuih nga\ lo\ hma nao hgu\m mb^t ho\ng du\m anôk brua\ duh mkra, nao mu\t hla\m wa\l anôk mnia mblei p’pro\ng, rơ\ng hnơ\ng tu\ ja\k brua\ duh mkra, mđ^ k’hưm. Quang Sáng, pô ]ih klei mrâo kơ Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam dôk jưh ti kr^ng La\n dap kngư hưn la] kơ brua\ klam mơ\ng hdra\ bi hgu\m anei hla\m brua\ mđ^ k’hưm anôk brua\ lo\ hma Đà Lạt.

Aguah ưm, leh adiê mđiă mtrang hlăm alu\ wa\l sang thơ\ng pla mnga cẩm chướng mơ\ng Huỳnh Đình Phước, phường 8, [uôn pro\ng Đà Lạt, kluôm alu\ sang guh mnga] mâo 2 mta êa mtah, hrah mơ\ng hla lehana\n mnga. Mb^t ho\ng du\m ]a\p mnga mrâo hrui mă, Huỳnh Đình Phước brei thâo; kluôm alu\ sang ală k^ng boh pro\ng 3 êbâo m2 mơ\ng go\ êsei, kno\ng pla 1 mta mnga cẩm chướng hrah hluê si klei kuôl kă ho\ng Đà Lạt Hasfam. Kno\ng pla sa mta mnga tal êlâo `u [uh amâo mâo juăt mưng ôh, [ia\dah pral thâo [uh anei jing 1 hdră ngă djo\, kyua djăp mta bruă êlưih ngă, knul mnga siam. Mb^t ho\ng ana\n, go\ êsei amâo mâo hu^ ôh kơ anôk ba ]h^ mnga lehana\n ênoh yuôm mâo ba w^t, kuya klei anei ]ih pioh leh hlăm klei kuôl kă ho\ng Dalat Hasfam:“Êlâo kơnăn kâo pla lehana\n ba ]h^ hlăm sang ]ơ mnia, sơnăn ênoh hrui w^t amâo mâo h’^t kjăp, kyua dah ênoh ênil amâo mâo sa hnơ\ng ôh. Bi ho\ng du\m knơ\ng bruă [uh anôk ba ]h^ h’^t kjăp h^n, sơnăn kâo [uh mguôp mb^t ho\ng digơ\ mâo boh tu\ dưn h^n, kyua 1 kdrê] pla mjing ho\ng knơ\ng bruă digơ\ mâo leh anôk ]h^ mnia, sơnăn pô kno\ng ba jao mnga, kdrê] adôk pô hrui w^t đ^ h^n mkă ho\ng ]o\ng pla, ]o\ng ba ]h^ hlăm sang ]ơ mnia”.

Mse\ djuê ana\n, go\ êsei Hà Duân, 1 go\ êsei pla djam mtam sui thu\n ti [uôn pro\ng Đà Lạt ăt mâo klei hd^p mda đ^ kyar kyua hluê ngă gru hmô mguôp mb^t pla mjing djam doh. ~u brei thâo mơ\ng hruê hluê mu\t hlăm Êpul bruă hgu\m Anh Đào Đà Lạt, sơnăn go\ êsei amâo lo\ pla djăp mta djam êlâo dih ôh. Mâo klei kuôl kă mguôp mb^t, djăp mta bruă dưi mko\ mjing. Kyua ana\n, mnga  mâo hnơ\ng jăk, ênoh hrui w^t đ^, amâo đei sua^ êmăn ôh lehana\n êđăp ênang:

“Leh mguôp mb^t ho\ng Êpul bruă hgu\m, sơnăn kâo dưi mâo hriăm kơ hdră pla mjing, amâo djăp prăk yua, sơnăn Êpul bruă hgu\m đru brei thiăm. Lehana\n s^t hrui mă mnga sơnăn Êpul bruă hgu\m hrui blei jih, sơnăn pô h’^t ai tiê. Ênoh hrui w^t mkă ho\ng êlâo dih đ^ mkrah blư\ truh 2 blư\, êlâo dih 1 sào hlăm 1 thu\n hrui w^t 100 êklăk prăk, bi ara\ anei leh mu\t hlăm Êpul bruă hgu\m kâo hrui w^t mâo êbeh 150 êklăk prăk, prăk mnga êbeh 70 êklăk prăk hlăm 1 sào”.

{uh klă boh tu\ dưn ba w^t mơ\ng du\m gru hmô mguôp mb^t bruă pla mjing, Nguyễn Hữu Tiến, ti phường 7, [uôn pro\ng Đà Lạt ăt jho\ng ai tiê hluê ngă gru hmô lehana\n mđ^ ênhă pla mjing hla\m sang ală k^ng mơ\ng 1 êbâo m2 đ^ 5 êbâo m2, hlăm ana\n lu êdi pla 2 mta mnga khăt adhan ana\n jing mnga cúc lehana\n mnga cẩm chướng ]ia\ng ba ]h^ kơ Dalat Hasfam. Nguyễn Hữu Tiến brei thâo; leh hluê ngă gru hmô mguôp mb^t bruă pla mjing ho\ng knơ\ng bruă anei, `u lehana\n êbeh 100 go\ êsei mnuih [uôn sang mkăn amâo lo\ hu^ ôh kơ bruă ba pla ya mta mnga, hdră răng mgang klei hluăt [ơ\ng mnơ\ng ngă si be\, mnga ba ]h^ kơ hlei pô, [ia\dah kno\ng k[^n ai tiê kơ bruă pla mjing bi jăk hluê si hră akâo blei. Kyua ana\n, hnơ\ng prăk mnga go\ êsei hrui w^t dưi krơ\ng kjăp truh êbeh 600 êklăk prăk hlăm 1 thu\n: “Kơ djuê mjeh dưi mă mơ\ng djuê mjeh doh amâo mâo mnơ\ng ngă ôh, bi hdră pla mjing, grăp hruê kăm knơ\ng bruă mtio\ nao knuă druh nao truh kơ đang war mb^t ho\ng mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ksiêm dlăng klei hluăt [ơ\ng mnơ\ng ngă lehana\n ba hưn mdah hdră ngă ]ia\ng mdjiê hluăt. Ara\ anei, klei hluăt [ơ\ng mnơ\ng ngă hlăm mnga ti Đà Lạt hlăk mâo dleh ksiêm dlăng, kyua ana\n ]ia\ng mđ^ h^n boh tu\ dưn mnơ\ng pla mjing, ]ia\ng êdi kơ êpul knuă druh pla mjing mse\ si knơ\ng bruă anei ]ia\ng mguôp mb^t ho\ng mnuih [uôn sang ngă lo\ hma duah hdră msir mghaih mâo boh tu\ dưn”.

Hluê si Nguyễn Công Thừa; khua kriê dlăng Êpul bruă hgu\m Anh Đào, êngao kơ du\m să pô, ara\ anei Êpul bruă hgu\m po\k mlar mguôp mb^t pla mjing djam mtam djăp mta hluê hdră doh ho\ng giăm 200 go\ êsei mnuih [uôn sang ngă lo\ hma, hlăm ana\n lu êdi jing mnuih [uôn sang djuê [ia\ mơ\ng kdriêk Lạc Dương, ]ar Lâm Đồng. Tơdah thu\n 2010, Êpul bruă hgu\m hrui blei 6 êbâo ton djam mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ho\ng ênoh prăk hrui w^t 45 êklai prăk lehana\n prăk mnga hrui w^t gia\m 21 êklai prăk. Thu\n êgao, Êpul bruă hgu\m lo\ dơ\ng hrui w^t prăk mnga đ^ 12%. Phung xã viên mâo hnư hrui w^t êbeh 1 êklai 200 êklăk prăk hlăm 1 ha hlăm 1 thu\n lehana\n du\m go\ êsei mnuih [uôn sang ngă lo\ hma mâo prăk mnga hrui w^t truh êbeh 200 êklăk prăk, đ^ [ia\ êdi 20% mkă ho\ng bruă pla mjing tui si ]ia\ng.

Nguyễn Công Thừa brei thâo; ara\ anei klei ]ia\ng [ơ\ng djam doh tui duah hlăm sang ]ơ mnia lu êdi, boh nik gơ\ ba ]h^ kơ sang ]ơ mnia ala ta] êngao. Kyua ana\n, Êpul bruă hgu\m hlăk lo\ dơ\ng mđ^ ktang bruă đru brei ]ia\ng jak iêu lu mnuih [uôn sang ngă lo\ hma hluê ngă gru hmô mguôp mb^t bruă pla mjing ho\ng Êpul bruă hgu\m: “Mta bhiăn ]ua\n mơ\ng hmei mnga] ta], hdră êlan mtru\n mơ\ng Đảng lehana\n Knu\k kna ăt mse\ mơh knu\k kna ara\ anei hlăk iêu mthưr du\m Êpul bruă hgu\m, du\m êpul bruă mnia mblei, go\ êsei mnuih [uôn sang ngă lo\ hma si be\ ngă dưi mguôp mb^t lehana\n Êpul bruă hgu\m Anh Đào êbat hluê hdră êlan anei leh. kâo đru wa\t prăk lehana\n hdră pla mjing, djuê mjeh lehana\n [ua\n rơ\ng hrui blei djam mtam mnuih [uôn sang. Êngao kơ ênhă pla mơ\ng mnuih Êpul bruă hgu\m, kyua hnơ\ng mâo pô ba ]h^ đ^, ara\ anei klei dlan dleh si be\ ngă mnuih [uôn sang ngă lo\ hma dưi mâo ]an prăk ]ia\ng lo\ dơ\ng duh bi liê pla mjing ]ia\ng mđ^ h^n hnơ\ng jăk djam ba ]h^ mnia hluê si hnơ\ng ]ua\n Êpul bruă hgu\m Anh Đào si`ê leh”.

Du\m boh tu\ dưn mâo ba w^t mơ\ng 2 gru hmô pla mjing mguôp mb^t mơ\ng mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ho\ng Dalat Hasfam lehana\n Êpul bruă hgu\m Anh Đào Đà Lạt brei [uh, bruă mguôp mb^t plah wah êpul bruă mnia mblei lehana\n mnuih [uôn sang ngă lo\ hma jing bruă ]ia\ng êdi s^t ngă bruă pla mjing mđing dlăng kơ du\m sang ]ơ mnia pro\ng. Mguôp mb^t ho\ng êpul bruă mnia mblei amâo djo\ kno\ng mko\ mjing lu kr^ng pla mjing mguôp mb^t ho\ng sang ]ơ mnia, msưh kdu\n klei “djo\ boh mnga amâo mâo ênoh, k[ah [ia\ êbeh lu”, [ia\dah lo\ đru mđ^ ana\n knăl, mđ^ hnơ\ng thâo mnuih [uôn sang ngă lo\ hma bi hmao ho\ng hdră êlan tar ro\ng lăn đru mguôp, bi lông ktưn [rư\ hruê [rư\ ktang h^n./.