VOV4.Êđê - Kyua mâo klei mtu\k mtu\l hlăm klei hâo hưn ênoh dliê leh anăn dliê rai mơ\ng du\m ]ar hlăm alu\ wa\l Lăn Dap Kngư ngă truh kơ bruă đao\ knăl, ]ua\l mkă ăt mse\ mơh bruă ba du\m hdră msir kơ bruă kriê dlăng, răng mgang dliê amâo djo\ ho\ng klei s^t êdi leh anăn amâo tu\ dưn. Hlăm anôk bi k[^n "Mđ^ ktang bruă kriê dlăng răng mgang dliê, ruh mgaih klei dleh dlan, mtru\t mđ^ bruă duh mkra dliê du\m ]ar Lăn dap Kngư" Khua phu\n bruă lo\ hma leh anăn mđ^ kyar kr^ng [uôn sang lo\ hma Nguyễn Xuân Cường mb^t ho\ng lu phung bi ala nao hlăm Klei bi k[^n la] leh kơ boh klei anei leh anăn brei ksiêm dlăng kluôm ]ia\ng mâo ênoh djo\ klă h^n pioh mâo du\m hdră msir kơ bruă dliê kmrơ\ng ti alu\ wa\l Lăn Dap Kngư hlăm wưng kơ anăp.

Hluê si boh tu\ dưn ksiêm dlăng dliê kyâo thu\n 2019 mơ\ng Phu\n bruă Lo\ hma lehana\n Mđ^ kyar [uôn sang, ênhă dliê mâo mơ\ng du\m ]ar lăn Dap kngư hlăm brô 2 êklăk 600 êbâo ha, truh 17,5% ênhă dliê kluôm ala, hnơ\ng luôm dliê truh giăm 46%.

Klei mtu\k mtu\l kơ ênoh dliê kyâo lehana\n dliê lui] dưi bi êdah êlâo h^n hlăm hră hâo hưn mơ\ng Phu\n bruă Lo\ hma lehana\n Mđ^ kyar [uôn sang mta, leh hâo hưn thu\n 2019 ênhă dliê ]o\ng mâo mơ\ng kr^ng tru\n êbeh 15 êbâo 700 ha. {ia\dah ênoh dliê lui] mơ\ng 2 ]ar jing Dak Lak truh 11 êbâo 400 ha lehana\n Dak Nông truh giăm 7 êbâo 200 ha kdlưn h^n mkă ho\ng ênoh kluôm kr^ng.

Trương Thanh Tùng, k’iăng khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar Dak Nông hlak mblang ênoh dliê lui] kyua bruă ksiêm yap ka ênu\m ênap, amâo siă suôr ho\ng klei mâo s^t êdi hlăm lu thu\n, ngă truh kơ bruă ksiêm yap mđ^ mđăl:“Dak Nông mâo hlăm brô 7 êbâo ha, [ia\dah kyua bruă ksiêm yap du\m thu\n êlâo dih, amâo djo\ hlăm 1 thu\n đui] ôh bi rai hnơ\ng lu mse\ djuê ana\n”.

Ăt mb^t ho\ng mta phu\n kyua ksiêm yap amâo mâo ênu\m ênap mơ\ng lu thu\n, [ia\dah dleh mơh dưi thâo săng leh Y Giang Gru Niê Knơng, k’iăng khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar Dak Lak lo\ mjhua ho\ng klei ang^n êbu\ ngă kơ ]ar lui] êbeh 7 êbâo ha dliê ]o\ng mâo:“Mta phu\n tal 3 ana\n jing kyua ang^n êbu\ mrô 12 thu\n 2017, hluê si klei ksiêm dlăng, sơnăn ênhă dliê hro\ tru\n kjham êdi. Boh nik gơ\ mâo du\m kdriêk mse\ si M’Drak, Êa Kar, Krông Bông jing lui] rai êbeh 7 êbâo ha, truh hlăm brô 68% ênhă dliê ]o\ng mâo hro\ tru\n hlăm alu\ wa\l ]ar Dak Lak”.

Nao kơ anôk bi k[^n, Phạm Mạnh Cường, khua Adu\ bruă Knu\k kna hâo mthâo ênoh mrô hưn răng leh hnơ\ng luôm dliê mơ\ng lăn Dap kngư hro\ mơ\ng 51,9% thu\n 2010 tru\n adôk 45,9% thu\n 2020, tru\n hlăm brô 6%, bi knar hlăm brô 462 êbâo ha dliê mơ\ng alu\ wa\l dliê lui] rai leh. Hluê si klei bi mklă mrô 12 thu\n 2011 mơ\ng Phu\n bruă kđi ]ar ho\ng hnơ\ng luôm dliê lăn Dap kngư bi mâo 59% thu\n 2020, mkă ho\ng klei mâo s^t êdi, Phạm Mạnh Cường hâo hưn klă sơnei hnơ\ng ]ua\n anei mơ\ng lăn Dap kngư hlăk [ia\ h^n mkă ho\ng klei ]ia\ng truh 13%. {ia\dah anei kno\ng jing du\m ênoh hưn hlăm hră m’ar, hlăm klei s^t êdi, ênhă dliê lui] rai năng ai `u lu h^n:“Anei jing ênoh drei hưn hlăm hră m’ar. Khă sơnăn, ênhă dliê bi mlih ba yua kơ bruă mkăn, boh nik gơ\ duh mkra pla mjing sơnăn pro\ng êdi. Lehana\n ăt mơ\ng du\m hdră ngă bruă bi mlih leh dliê ]o\ng mâo, uă druôm dliê ]o\ng mâo lehana\n ka ngă hră m’ar. Ana\n jing ka la] ôh kơ hnơ\ng hrông dliê ]o\ng mâo [rư\ hruê [rư\ hro\ tru\n”.

Blu\ hrăm bi mklă ti anôk bi k[^n, khua Phu\n bruă Lo\ hma lehana\n Mđ^ kyar [uôn sang Nguyễn Xuân Cường m`ă klă, dliê lehana\n dhar kreh lehana\n du\m boh yuôm bhăn phu\n mơ\ng lăn Dap kngư, mâo klei hma^ djo\ yuôm bhăn truh kơ kr^ng tuê hang ks^ Dhu\ng kwar Krah lehana\n kr^ng lăn dap mnai krông Cửu Long. Du\m klei amâo mâo jăk kyua êa lip, klei adiê không k[ah êa ti alu\ wa\l lăn Dap kngư ăt mse\ mơh du\m kr^ng riêng gah mâo mta phu\n pro\ng êdi kyua mơ\ng klei lui] dliê. Khua Phu\n bruă ăt hưn răng sơnei; du\m klei la] anei srăng [rư\ [rư\ ju\ jhat h^n, ngă hma^ djo\ kơ klei hd^p mda, bruă duh mkra mơ\ng kr^ng wa\l mb^t tơdah lo\ dơ\ng lui lui] dliê. Khua Phu\n bruă Nguyễn Xuân Cường ăt kăn mdăp lei, du\m ênoh ksiêm yap ênhă dliê lehana\n dliê lui] hlăm du\m thu\n êgao mâo lu klei ka djo\ amâo mâo klă s^t mơ\ng gưl nah gu\ truh kơ gưl dlông. Klei anei ngă kơ bruă ]ua\l mkă, t^ng knăl lehana\n ba hưn mdah hdră msir mghaih, bruă kriê dlăng răng mgang dliê amâo mâo boh tu\ dưn:“Grăp gưl hâo hưn mdê mdê, si la] he\, phu\n k]ưm mơ\ng klei s^t êdi amâo djo\ mse\ sơnăn ôh. }ua\l mkă du\m anei ênhă pro\ng lehana\n la] 3 mta dliê anei sơnei, lehana\n jih gưl anei ba nao kơ gưl mkăn, ti gưl gu\ lehana\n nao kơ gưl dlông sơnăn ênoh dliê gơ\ mse\ djuê ana\n. Drei amâo mâo dlăng klă nik kơ boh klei mâo s^t êdi, la\ lar drei mâo du\m ênoh amâo mâo klă s^t. Lehana\n hlak mblang ênhă dliê mơ\ng 3 mta dliê amâo mâo djo\ s^t ôh, amâo mjing tur knơ\ng kơ bruă kriê dlăng jăk h^n”.

Mơ\ng ana\n, khua Phu\n bruă Nguyễn Xuân Cường mta\ kơ du\m ]ar lăn Dap kngư bi k[^n ai tiê kơ bruă kriê dlăng răng mgang dliê [ia\dah êlâo h^n ksiêm w^t ]ia\ng mâo ênoh ksiêm yap klă s^t. Khua Phu\n bruă ăt mta\ kơ du\m ]ar bi mklă klei đua klam mơ\ng êpul bruă Đảng, knu\k kna du\m gưl lui lui] dliê kyâo. Kno\ng adôk 5 mlan đui] mjưh rue# yơh Hdră k`ăm mđ^ kyar bruă dliê kyâo h’^t kjăp wưng thu\n 2016 – 2020, du\m ]ar bi ksiêm dlăng ]ia\ng ngă bi leh 14 hnơ\ng ]ua\n hluê si Hdră mtru\n 886 mơ\ng khua Knu\k kna. Mơ\ng ana\n, mko\ mjing hdră k]ah kơ wưng thu\n mrâo 2020 – 2030 ho\ng klei ]oh ]ua\n đ^ kyar, dưi hluê ngă./.